Savaş Ekonomisi ve Varlık Vergisi Üzerine Bir Değerlendirme

Sabit Dokuyan

doi:10.17494/ogusbd.15078

EN TR

Savaş Ekonomisi ve Varlık Vergisi Üzerine Bir Değerlendirme

Öz

Türkiye İkinci Dünya Savaşı’na katılmamasına rağmen, savaşın ekonomik yansımalarını çok ciddi şekilde yaşamıştır. Yeni gelir kapıları arayan CHP iktidarı, savaş sayesinde servetlerini büyük oranda artırmış olan sermaye sahiplerine yönelmiştir. Bu yönelimin bir sonucu olarak çıkarılan Varlık Vergisi, hem uygulanışı sırasında hem de sonraki süreçte ciddi tartışmaların konusu olmuştur. Verginin ağır olması ve toplanışı sırasında çeşitli uygulama sıkıntıları yaşanmasına rağmen, bu verginin şartların bir zorlamasının sonucu olarak yürürlük bulmuş olduğu kabul edilmelidir. Bu çalışmada; II. Dünya Savaşı öncesi ve sırasında Türkiye ekonomisinin genel karakteri tahlil edilmiş, bu çıkarımlara dayanılarak Varlık Vergisinin uygulanması gerekçeleri belirlenmiş, uygulama sürecinde ve sonrasında yaşanan gelişmeler değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Varlık Vergisi. II.Dünya Savaşı. Türkiye Ekonomisi

Kaynakça

Arşiv Belgeleri ve Resmi Yayınlar Başbakanlık Cumhuriyet Arşivi(BCA) BCA, Dosya: 262, Fon Kodu: 30..18.1.2, Yer No: 90.23..1. BCA, Dosya: 75130, Fon Kodu: 30..18.1.2, Yer No: 109.55..2.
BCA, Dosya: ?,Fon Kodu: 490..1.0.0,Yer No: 5.26..30. BCA, Dosya: 146-1,Fon Kodu: 30..18.1.2,Yer No: 102.57..10. BCA, Dosya: 12460,Fon Kodu: 30..10.0.0,Yer No: 135.971..23.
BCA, Dosya: 124-67,Fon Kodu: 30..18.1.2,Yer No: 100.110..17. BCA, Dosya: 14630,Fon Kodu: 30..10.0.0,Yer No: 144.31..13.
BCA, Dosya: 85289,Fon Kodu: 30..10.0.0,Yer No: 85.560..19.
BCA, Dosya: ?,Fon Kodu: 30..18.1.2,Yer No: 101.10..19. BCA, Dosya: 87117,Fon Kodu: 30..10.0.0,Yer No: 89.590..12.
BCA, Dosya: 12461,Fon Kodu: 30..10.0.0,Yer No: 135.971..24.
BCA, Dosya: 8668,Fon Kodu: 30..10.0.0,Yer No: 86.569..8.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Zabıt Ceridesi (TBMMZC) TBMMZC, 18 Ocak 1940, 6. Dönem, Cilt: 8.
TBMMZC, 18 Mart 1940, 6. Dönem, Cilt: 9.
TBMMZC, 2 Şubat 1942, 6. Dönem, Cilt: 23.

TBMMZC, 11 Kasım 1942, 6. Dönem, Cilt: 28.
TBMMZC, 17 Mart 1943, 7. Dönem, Cilt: 1.
TBMMZC, 24 Mayıs 1943, 7. Dönem, Cilt: 2.
TBMMZC, 17 Eylül 1943, 7. Dönem, Cilt: 5.
TBMMZC, 26 Ocak 1944, 7. Dönem, Cilt: 7.
TBMMZC, 15 Mart 1944, 7. Dönem, Cilt: 8.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Tutanak Dergisi(TBMMTD) TBMMTD, 23 Ocak 1946, 7. Dönem, Cilt: 21.
TBMMTD, 3 Temmuz 1950, 9. Dönem, Cilt: 1.
TBMMTD, 12 Temmuz 1950, 9. Dönem, Cilt: 1.
TBMMTD, 13 Kasım 1950, 9. Dönem, Cilt: 2.
TBMMTD, 27 Kasım 1950, 9. Dönem, Cilt: 2. Resmi Gazete
Resmi Gazete, 15 Haziran 1927. Resmi Gazete, 25 Mart 1934.
Resmi Gazete, 29 Mayıs 1935.
Resmi Gazete, 10 Temmuz 1940.
Resmi Gazete, 14 Şubat 1941.
Resmi Gazete, 21 Şubat 1941. Resmi Gazete, 30 Ocak 1942.
Resmi Gazete, 12 Kasım 1942. Resmi Gazete, 5 Ocak 1943. Resmi Gazete, 12 Ocak 1943.
Resmi Gazete, 23 Şubat 1943. Resmi Gazete, 18 Mart 1943.
Resmi Gazete, 16 Haziran 1943.
Resmi Gazete, 10 Temmuz 1943.
Resmi Gazete, 21 Eylül 1943.
Resmi Gazete, 5 Kasım 1943. Resmi Gazete, 17 Mart 1944.
Resmi Gazete, 1 Kasım 1944. Yıllıklar
Başbakanlık İstatistik Genel Müdürlüğü Türkiye İstatistik Yıllığı 1950, Cilt 18, Ankara.
Başbakanlık İstatistik Umum Müdürlüğü İstatistik Yıllığı 1959, Ankara.
Devlet İstatistik Enstitüsü Türkiye İstatistik Yıllığı 1964/1965, Ankara. Süreli Yayınlar
Cumhuriyet Gazetesi, 12 Ocak 1942.
Cumhuriyet Gazetesi, 14 Ocak 1942.
Cumhuriyet Gazetesi, 21 Ocak 1943.
Cumhuriyet Gazetesi, 22 Ocak 1943.
Cumhuriyet Gazetesi, 28 Ocak 1943.
Son Posta Gazetesi, 28 Ocak 1943.
Son Telgraf Gazetesi, 3 Haziran 1942.
Tanin Gazetesi, 9 Eylül 1946.
Ulus Gazetesi, 17 Ocak 1942.
Ulus Gazetesi, 28 Şubat 1942.
Vatan Gazetesi, 6 Aralık 1940.
Vatan Gazetesi, 4 Kasım 1942.
Vatan Gazetesi, 25 Şubat 1943.
Vatan Gazetesi, 23 Mart 1943.
Vatan Gazetesi, 16 Haziran 1943.
Vatan Gazetesi, 9 Eylül 1946.
Hatıralar, Telif ve Tetkik Eserler, Tezler Acar, Y. (1999). Tarihsel Açıdan Türkiye Ekonomisi ve İzlenen İktisadi Politikalar(1923-1963), Vipaş Yayınları, Bursa.
Ahmad, F. (2010). Demokrasi Sürecinde Türkiye(1945-1980), Hil Yayınları, İstanbul.
Akandere, O. (1998). Milli Şef Dönemi Çok Partili Hayata Geçişte Rol Oynayan İç ve Dış
Tesirler(1938-1945), İz Yayıncılık, İstanbul.
Aktar, A. (2012). Varlık Vergisi ve Türkleştirme Politikaları, İletişim Yayınları, İstanbul.
Atatürk, M.K. (1969). Nutuk, Cilt 2, Milli Eğitim Basımevi, İstanbul.
Aydemir, Ş.S. (2011). İkinci Adam,(1938-1950), Cilt II, Remzi Kitabevi, İstanbul.
Bali, R. (1999). Cumhuriyet Yıllarında Türkiye Yahudileri Bir Türkleştirme Serüveni(1923-1945),

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

-

Yazarlar

Sabit Dokuyan

Yayımlanma Tarihi

13 Nisan 2015

Gönderilme Tarihi

13 Nisan 2015

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2014 Cilt: 15 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.17494/ogusbd.15078

IZ

https://izlik.org/JA63BA98JX

APA

Dokuyan, S. (2015). Savaş Ekonomisi ve Varlık Vergisi Üzerine Bir Değerlendirme. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 15(2), 23-56. https://doi.org/10.17494/ogusbd.15078

AMA

1.Dokuyan S. Savaş Ekonomisi ve Varlık Vergisi Üzerine Bir Değerlendirme. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2015;15(2):23-56. doi:10.17494/ogusbd.15078

Chicago

Dokuyan, Sabit. 2015. “Savaş Ekonomisi ve Varlık Vergisi Üzerine Bir Değerlendirme”. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 15 (2): 23-56. https://doi.org/10.17494/ogusbd.15078.

EndNote

Dokuyan S (01 Nisan 2015) Savaş Ekonomisi ve Varlık Vergisi Üzerine Bir Değerlendirme. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 15 2 23–56.

IEEE

[1]S. Dokuyan, “Savaş Ekonomisi ve Varlık Vergisi Üzerine Bir Değerlendirme”, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 15, sy 2, ss. 23–56, Nis. 2015, doi: 10.17494/ogusbd.15078.

ISNAD

Dokuyan, Sabit. “Savaş Ekonomisi ve Varlık Vergisi Üzerine Bir Değerlendirme”. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 15/2 (01 Nisan 2015): 23-56. https://doi.org/10.17494/ogusbd.15078.

JAMA

1.Dokuyan S. Savaş Ekonomisi ve Varlık Vergisi Üzerine Bir Değerlendirme. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2015;15:23–56.

MLA

Dokuyan, Sabit. “Savaş Ekonomisi ve Varlık Vergisi Üzerine Bir Değerlendirme”. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 15, sy 2, Nisan 2015, ss. 23-56, doi:10.17494/ogusbd.15078.

Vancouver

1.Sabit Dokuyan. Savaş Ekonomisi ve Varlık Vergisi Üzerine Bir Değerlendirme. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 01 Nisan 2015;15(2):23-56. doi:10.17494/ogusbd.15078

Entrepreneurial Activities in the Late Ottoman Period and Early Republican Period from the Perspective of Business History: Trade Interaction with the United Kingdom

Bulletin of Economic Theory and Analysis

https://doi.org/10.25229/beta.1809995

İkinci Dünya Savaşı yıllarında Türkiye’de stoklama ve iaşe krizine karşı müdahaleci iktisat politikalarının etkinliği ve savaş sonrasında dönüşümü

Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi

https://doi.org/10.18070/erciyesiibd.1818217

Savaş Ekonomisi ve Varlık Vergisi Üzerine Bir Değerlendirme

-

Öz

Anahtar Kelimeler

Savaş Ekonomisi ve Varlık Vergisi Üzerine Bir Değerlendirme

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

Cited By

2. DÜNYA SAVAŞI’NDA TÜRKİYE’NİN EKONOMİK KISITLARI

Was Wealth Tax Levied in Turkey Between 1942 and 1943 A Crisis?

DÖNEMİN BASININA GÖRE VARLIK VERGİSİ UYGULAMASI

Hatay’da Varlık Vergisi Uygulamaları (1942-1943)

İkinci Dünya Savaşı Döneminde Türkiye’de Uygulanan Vergi Politikaları

Türkiye Ekonomisinde İhracat ve Gayri Safi Yurt İçi Hasıla Arasındaki Uzun Dönem İlişkisi

MÜTTEFİK DEVLETLERİN TÜRKİYE'Yİ II. DÜNYA SAVAŞINA DAHİL ETME GİRİŞİMLERİ VE İNÖNÜ CHURCHİLL GÖRÜŞMESİ

Savaş Ekonomisinde Vergileme Anlayışı Örneği “Türkiye’de II. Dünya Savaşı Yılları”

VARLIK VERGİSİ VE DİYARBAKIR UYGULAMASI

II. DÜNYA SAVAŞI YILLARINDA TRABZON'DA ALINAN EKONOMİK ÖNLEMLER

Olağanüstü Dönemlerde Uygulanan Vergilerin Eşitlik İlkesi Açısından Değerlendirilmesi: Varlık Vergisi Uygulaması

Entrepreneurial Activities in the Late Ottoman Period and Early Republican Period from the Perspective of Business History: Trade Interaction with the United Kingdom

İkinci Dünya Savaşı yıllarında Türkiye’de stoklama ve iaşe krizine karşı müdahaleci iktisat politikalarının etkinliği ve savaş sonrasında dönüşümü