Kavramsal Bağlamı ve Olası Tartışma Alanlarıyla Psikolojik Sözleşme: Bir Gözden Geçirme Çalışması

Mustafa Kemal Topcu; H.nejat Basım

doi:10.17494/ogusbd.04100

Kavramsal Bağlamı ve Olası Tartışma Alanlarıyla Psikolojik Sözleşme: Bir Gözden Geçirme Çalışması

Öz

Özet

Çalışma hayatında işgücü verimliliği klasik yönetim anlayışının

üzerinde durduğu önemli alanlardan birisi olmuştur. Teknolojik

değişim, küreselleşme, kalite anlayışı, sürdürülebilirlik ve sosyal

inovasyon yönetim anlayışını değiştirmiş ve işletmelerin hem iç

hem dış çevresini şekillendirmiştir. Bu süreçte işgücü giderek

daha da önem kazanmış ve değişen endüstriyel ilişkileri açıklamak

için farklı kuram, yöntem ve araçlar kullanılmıştır. Bu bağlamda,

çalışanların tutum ve davranışlarının belirleyicisi olan psikolojik

sözleşme, işgören-işveren ilişkisini açıklamakta da faydalı

olmaktadır. Ancak, çalışanların tutum ve davranışlarının anlaşılabilmesi

için onların algılarının bilinmesine ihtiyaç bulunmaktadır.

Psikolojik sözleşme yöneticilere bu bakış açısını sunabilen bir

araç, bir yöntem niteliği taşımaktadır. Bu çerçevede, bu çalışmada

psikolojik sözleşmenin tanımı, kapsamı, boyutları ve gelişimi

kuramsal yaklaşımlar bağlamında ele alınmakta, kuramsal

eleştiriler incelenmekte ve gelecekteki çalışmalar için bazı önerilerde

bulunulmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Psikolojik Sözleşme, Endüstriyel İlişkiler, Pozi

Kaynakça

Abrahamson, E. (1996). “Management fashion”, Academy of Management Review, 21, 254-85.
Anderson, N. Ve Schalk, R. (1998). “The psychological contract in retrospect and prospect”, Journal of Organizational Behavior, 19, 637-647.
Argyris, C.P. (1960). Understanding Organizational Behavior, Homewood, IL, s. Dorsey Press.
Arnold, J. (1996). “The psychological contract, s. A concept in need of closer scrutiny”, European Journal of Work and Organizational Psychology, 5 (4), 511-520.
Aselage, J. Ve Eisenberger, R. (2003). “Perceived Organizational Support and Psychological Contracts, s. A Theoretical Integration”, Journal of Organizational Behavior, 24, 491–509.
Blau, G. (1988). “Testing Generalizability of A Career Commitment And Its Impact On Employee Turnover”, Journal of Vocational Behavior, 35, 88-193.
Cavanaugh, M.A. ve NOE, R.A. (1999). “Antecedents and consequences of relational components of the new psychological contract”, Journal of Organizational Behavior, 20, 323-340.
Cihangiroğlu, N. ve Şahin, B. (2010). “Organizasyonlarda Önemli Bir Fenomen, s. Psikolojik Sözleşme”, ZKÜ Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt 6, Sayı 11, 1–16.
Coyle-Shapiro, J. ve Kessler, I. (2000). “Mutuality, stability and psychological contract breach, s. A longitudinal study”, Paper presented at the annual meeting of the Academy of Management, Toronto, Canada, 04-09 Ağustos.
Coyle-Shapiro, J.A.-M ve Kessler, I. (2002). “Exploring Reciprocity Through the Lens of the Psychological Contract, s. Employee and Employer Perspectives”, European Journal of Work and Organizational Psychology, 11 (1), 69–86.

De Cuyper, N., Rigotti, T., De Witte, H. ve Mohr, G. (2008). “Balancing Psychological Contracts, s. Validation of a Typology”, The International Journal of Human Resource Management, Vol. 19, No. 4, 543–561.
Freese, C. ve Schalk, R. (1996). “Implications of Differences in Psychological Contracts for HRM”, European Journal of Work and Organizational Pscyhology, 5 (4), 501-509.
Gouldner, A.W. (1960). “The Norm of Reciprocity, s. A Preliminary Statement”, American Sociological Review, 25, 161-178.
Guest, D.E. (1998). “Is the Psychological Contract Worth Taking Seriously?” Journal of Organizational Behavior, 19, 649-664.
Homans, G. (1961). Social Behavior, s. Its Elementary Forms. New York, s. Harcourt Brace.
Kiss, G.D. (1994). “The New Employment Contract”, Human Resource Management, Vol. 33,
Kotter, J.P. (1973). “The psychological contract”, California Management Review, 15, 91-99.
Lambert, L.S. (2011). “Promised and Delivered Inducements and Contributions, s. An Integrated View of Psychological Contract Appraisal”, Journal of Applied Psychology, Vol. 96, No. 4, 695– 712.
Lee, C., Liu, J., Rousseau, D.M., Hui, C. ve Chen, Z.X. (2011). “Inducements, Contributions, and Fulfillment in New Employee Psychological Contracts”, Human Resource Management, Vol. 50, No. 2, 201 – 226.
Lester, S.W., Turnley, W.H., Bloodgood, J.M. ve Bolino, M.C. (2002). “Not seeing eye to eye, s. Differences in supervisor and subordinate perceptions of and attributions for psychological contract breach,” Journal of Organizational Behavior, 23, 39-56.
Levinson, H. (1962). Men, Management and Mental Health, Cambridge, MA, s.
March, S.G. ve Simon, H.A. (1958). Organizations, Wiley, New York, 1958.
Meydan, C.H. ve Çetin, F. (2012). “Vekalet Kuramı”, Sözen, H. Cenk ve Basım, H.Nejat, Örgüt Kuramları, 2.Baskı, İstanbul, Beta Yayınları, 141-161.
Morrison, D.E. (1994). “Psychological Contracts and Change”, Human Resource Management, Vol. 33, Number 3, 353-372.
Morrison, E.W. ve Robinson, S.L. (1997). “When Employees Feel Betrayed, s. A Model of How Psychological Contract Violation Develops”, The Academy of Management Review, Vol. 22, No. 1, 226-256.
Nelson, D.L. ve Quick, C. (1999). Organizational Behavior, s. The Essentials, West Group.
Nicholson, N. ve Johns, G. (1985). The absence culture and the psychological contract – Who’s in control of absence?Academy of Management Review, 10, 397-407.
Paşamehmetoğlu, A. ve Yeloğlu, H.O. (2013). “Motivasyon”. İçinde, s. Der. Sığrı, Ü. ve Gürbüz, S. Örgütsel Davranış. İstanbul, Beta Yayınları, 137-174.
Patrick, H.A. (2008). “Psychological Contract and Employment Relationship”, The Icfai University Journal of Organizational Behavior, Vol. VII, No. 4, 7-24.
Porter, L.W., Pearce, J.L., Tripoli, A.M. ve Lewis, K.M. (1998). “Differential perceptions of employers' inducements, s. implications for psychological contracts”, Journal of Organizational Behavior, 19, 769-782.
Purvis, L.J. ve Cropley, M. (2003). “The psychological contracts of National Health Service nurses”, Journal of Nursing Management, 11, 107–120.
Raja, U., Johns, G. ve Ntalianis, F. (2004). “The Impact of Personality on Psychological Contracts”, Academy of Management Journal, Vol. 47, No. 3, 350–367.
Robinson, S. L. (1996). “Trust and breach of the psychological contract”, Administrative Science Quarterly, 41, 574–599.
Robinson, S.L., Kraatz, M.S. ve Rousseau, D.M. (1994). “Changing Obligations And The Psychological Contract, s. A Longitudinal Study,” Academy of Management Journal, Vol. 37, No. 1, 137-152.
Robinson, S.L ve Morrison, E.W. (1995). “Psychological Contracts and OCB, s. The. Effect of Unfulfilled Obligations on Civic Virtue Behavior”, Journal of Organizational Behavior, Vol. 16, No. 3, 289-298.
Robinson, S.L. ve Morrison, E.W. (2000). “The development of psychological contract breach and violation, s. a longitudinal study,” Journal of Organizational Behavior, 21, 525-546.
Robinson, S.L. ve Rousseau, D.M. (1994). “Violating the psychological contract, s. not the exception but the norm,” Journal of Organizational Behavior, Vol. 15, 245-259.
Rousseau, D.M. (1989). “Psychological and implied contracts in organizations”, Employee Rights and Responsibilities Journal, 2, 121-139.
Rousseau, D.M. (1990). “New hire perceptions of their own and their employer’s obligations, s. A Study of psychological contracts”, Journal of Organizational Behavior, 11, 389-400.
Rousseau, D.M. (1995). Psychological Contracts in Organizations, s. Understanding Written and Unwritten Agreements. Thousand Oaks, CA, Sage Publications.
Rousseau, D.M. (1996). “Changing the Deal While Keeping People”, Academy of Management Executive, Vol.10, No.1, 50-56.
Rousseau, D.M. (1998). “Why Workers Still Identify with Organizations,” Journal of Organizational Behavior, Vol. 19, No. 3, 217-233.
Rousseau, D.M. (2001). Schema, Promise and Mutuality, s. The Building Blocks of Pyschological Contract. Journal of Occupational and Organizational Pyschology, 74, 511-541.
Rousseau, D.M. ve Parks, J.M. (1993). “The contracts of individuals and organizations”, Research in Organizational Behavior, 15, 1-43.
Rousseau, D.M. ve Tıjoriwala, S.A. (1998). “Assessing psychological contracts, s. Issues, alternatives and measures”, Journal of Organizational Behavior, 19, 679-695.
Rousseau, D.M. ve Wade-Benzoni, K.A. (1994). “Linking Strategy and Human Resource Practices, s. How Employee and Customer Contracts Are Created”, Human Resource Management, Vol. 33,
Schein, E. (1965). Organizational Psychology, Oxford, England, s. Prentice-Hall.
Schein, E. (1978). Career Dynamics, Reading, MA, s. Addison-Wesley.
Schein, E. H. (1980). Organizational Psychology, 3rd Edition, New Jersey, s. Prentice-Hall.
Schneider, B. (1990). Organizational climate and culture. Pfeiffer.
Sels, L., Janssens, M. ve Van Den Brande, I. (2004). “Assessing the Nature of Psychological Contracts, s. A Validation of Six Dimensions”, Journal of Organizational Behavior, 25, 461-488.
Singh, R. (1998). “Redefining psychological contracts with the U.S. Work force, s. A critical task for strategic human resource management planners in the 1990s”, Human Resource Management, Vol. 37, No. 1, 61–69.
Thomas, H.D. ve Anderson, N. (1998). “Changes in newcomers' psychological contracts during organizational socialization, s. A study of recruits entering the British Army,” Journal of Organizational Behavior, 1998, 19, 745-767.
Turnley, W.H. ve Feldman, D.C. (2000). “Re-Examining the Effects of Psychological Contract Violations, s. Unmet Expectations and Job Dissatisfaction as Mediators”, Journal of Organizational Behavior, Vol. 21, No. 1, 25-42.
Wellin, M. (2007). Managing the Psychological Contract, s. Using the Personal Deal to Increase Performance, İngiltere, s. Gower Publishing Limited.
Zhao, H., Wayne, S.J., Glibkowski, B.C. ve Bravo, J. (2007). “The Impact of Psychological Contract Breach On Work-Related Outcomes, s. A Meta-Analysis”, Personnel Psychology, 60, 647–680.
Zuber, T.J. ve Hammond, J.B. (2002). “The Psychological Contract, s. Retaining Newly Employed Physicians”, The Physician Executive, May/June, 40-43.

Ayrıntılar

Birincil Dil

İngilizce

Konular

-

Bölüm

-

Yazarlar

Mustafa Kemal Topcu Bu kişi benim

H.nejat Basım Bu kişi benim

Yayımlanma Tarihi

10 Mart 2016

Gönderilme Tarihi

10 Mart 2016

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2015 Cilt: 16 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.17494/ogusbd.04100

IZ

https://izlik.org/JA36RA35YS

APA

Topcu, M. K., & Basım, H. (2016). Kavramsal Bağlamı ve Olası Tartışma Alanlarıyla Psikolojik Sözleşme: Bir Gözden Geçirme Çalışması. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 16(2), 83-104. https://doi.org/10.17494/ogusbd.04100

AMA

1.Topcu MK, Basım H. Kavramsal Bağlamı ve Olası Tartışma Alanlarıyla Psikolojik Sözleşme: Bir Gözden Geçirme Çalışması. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2016;16(2):83-104. doi:10.17494/ogusbd.04100

Chicago

Topcu, Mustafa Kemal, ve H.nejat Basım. 2016. “Kavramsal Bağlamı ve Olası Tartışma Alanlarıyla Psikolojik Sözleşme: Bir Gözden Geçirme Çalışması”. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 16 (2): 83-104. https://doi.org/10.17494/ogusbd.04100.

EndNote

Topcu MK, Basım H (01 Mart 2016) Kavramsal Bağlamı ve Olası Tartışma Alanlarıyla Psikolojik Sözleşme: Bir Gözden Geçirme Çalışması. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 16 2 83–104.

IEEE

[1]M. K. Topcu ve H. Basım, “Kavramsal Bağlamı ve Olası Tartışma Alanlarıyla Psikolojik Sözleşme: Bir Gözden Geçirme Çalışması”, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 16, sy 2, ss. 83–104, Mar. 2016, doi: 10.17494/ogusbd.04100.

ISNAD

Topcu, Mustafa Kemal - Basım, H.nejat. “Kavramsal Bağlamı ve Olası Tartışma Alanlarıyla Psikolojik Sözleşme: Bir Gözden Geçirme Çalışması”. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 16/2 (01 Mart 2016): 83-104. https://doi.org/10.17494/ogusbd.04100.

JAMA

1.Topcu MK, Basım H. Kavramsal Bağlamı ve Olası Tartışma Alanlarıyla Psikolojik Sözleşme: Bir Gözden Geçirme Çalışması. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2016;16:83–104.

MLA

Topcu, Mustafa Kemal, ve H.nejat Basım. “Kavramsal Bağlamı ve Olası Tartışma Alanlarıyla Psikolojik Sözleşme: Bir Gözden Geçirme Çalışması”. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 16, sy 2, Mart 2016, ss. 83-104, doi:10.17494/ogusbd.04100.

Vancouver

1.Mustafa Kemal Topcu, H.nejat Basım. Kavramsal Bağlamı ve Olası Tartışma Alanlarıyla Psikolojik Sözleşme: Bir Gözden Geçirme Çalışması. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 01 Mart 2016;16(2):83-104. doi:10.17494/ogusbd.04100

Cited By

TURİZM İŞLETMELERİNDE PSİKOLOJİK SÖZLEŞME VE İŞ PERFORMANSININ BAZI SOSYO-DEMOGRAFİK ÖZELLİKLER AÇISINDAN İNCELENMESİ

Uluslararası Batı Karadeniz Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi

https://doi.org/10.46452/baksoder.1217556

Örgütlerde Psikolojik Sözleşme ve Sessiz İstifanın Teorik Çerçevede Değerlendirilmesi

Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi

https://doi.org/10.33712/mana.1542381

Kavramsal Bağlamı ve Olası Tartışma Alanlarıyla Psikolojik Sözleşme: Bir Gözden Geçirme Çalışması

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

Cited By

TURİZM İŞLETMELERİNDE PSİKOLOJİK SÖZLEŞME VE İŞ PERFORMANSININ BAZI SOSYO-DEMOGRAFİK ÖZELLİKLER AÇISINDAN İNCELENMESİ

Örgütlerde Psikolojik Sözleşme ve Sessiz İstifanın Teorik Çerçevede Değerlendirilmesi