Tevfik Fikret’in “Ukde-İ Hayat” Şiirinin Göstergebilim Yöntemiyle İncelenmesi
Öz
Göstergebilim genellikle roman ve hikâye gibi anlatıların çözümlemelerinde kullanılmasına karşın şiir çözümlemelerinde de kullanılabilecek bir yöntemdir. Bu çalışma, Tevfik Fikret’in Ukde-i Hayat şiirini göstergebilimsel kurama göre incelemeyi amaçlamıştır. Göstergebilim kuramı hakkında teorik bilgi verildikten sonra Tevfik Fikret’in şiir dünyası hakkında kısa bir bilgi verilecektir. Şiirin anlaşılmasında bu genel bilgiler faydalı olacaktır. Şiirin incelemesinde kullanılan yöntem, şiirin kesitlere ayrılması; anlatı düzeyinin çözümlenmesi, göstergeler karşıtlıklar ve yerdeşliklerin incelenmesi esasına dayanmaktadır. Daha sonra söylem düzeyinde anlamsal ve mantıksal düzey incelemesi yapılmış ve son olarak da göstergebilimsel dörtgen ile şiir şematik bir şekilde incelenmiştir. Çalışmanın sonucunda Ukde-i Hayat şiirinin yüzeysel ve derin anlam incelikleri göstergebilim kuramı ile ortaya konulmuştur.
Anahtar Kelimeler
Yeni Türk Edebiyatı, Göstergebilim, Tevfik Fikret, Servet-i Fünun Dönemi, Ukde-i Hayat.
Kaynakça
- Akay, H. (1998). Servet-i Fünûn Şiir Estetiği, İstanbul: Kitabevi Yayınları.
- Aktulum, K. (2004). “Göstergebilim”, Süleyman Demirel Üniversitesi Burdur Eğitim Fakültesi Dergisi, C: 5, s. 1-13.
- Akyıldız, H. B. (2015). Tevfik Fikret’in Şiiri ve Psikolojik Portresi Üzerine, Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, Tevfik Fikret Özel Sayısı. S.11.
- Ardıç-Çobaner, A. (2013). Sağlık İletişiminde Korku Öğesinin Kullanımı: Sigara Paketlerinde Kullanılan Sigara Karşıtı Görsellerin Göstergebilimsel Analizi, İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, S.37, s. 211-235.
- Aykanat, T. (2013.) Bir Şiiri Göstergebilimsel Açıdan Okumak ya da Şeyhî’nin Bir Gazelinin Semiotik Analizi, The Journal of Academic Social Science Studies, 6, (3), s. 991-1008.
- Benveniste, E. (1994). Genel Dilbilim Sorunları (Çev. E. Öztokat), İstanbul: YKY.
- Berkeley, J. (2012). Insights in Linguistics and Semiotics: Semiotics of Discourse. New York: Peter Lang Publishing Inc.
- Çeltik E. S. (2022). Rübâb-ı Şikeste’de Melâl, Gazi Türkiyat, 30, s.113- 135.
- Çeltik S. E. (2022). Tevfik Fikret’in Şiirlerinde Hüzün, Türklük Bilimi Araştırmaları. S.51.
- Çetin, N. (2016), İkinci Abdülhamit Dönemi Türk Edebiyatı, Ankara: Nobel Kitap.