Osmanlı Sultanlarının Odun Tedarikçileri: Odun Eminliği Üzerine Bazı Mülâhazalar

Wood, used to kindle fire, is one of the most demanded materials in human history. Supply of wood, which was basic needs of the Ottoman Sultan's palaces, was meticulously emphasized by the administration for centuries. Until the mid-17th century, this process was managed by officials in different fields, Janissary Aghas and İstanbul Aghas. But after a while, changes led to the establishment of the odun eminliği. This study deals with the emergence, scope of duties and development process of the odun eminliği. In addition information is provided on where and how the use of the palace was procured, routes followed for delivery, distribution process, and transformation of wood warehouse in Topkapı Palace into the Hatab Ambarı Müdürlüğü over the years.

Ateşin harlanması için kullanılan odun, insanlık tarihinde en fazla talep görmüş maddelerden biridir. Osmanlı saraylarının da temel ihtiyaç malzemeleri arasında yer alan odunun temini, yönetimin yüzyıllarca titizlikle üzerinde durduğu konular arasında yer almıştır. 17. yüzyıl ortalarına kadar bu sürecin idaresi farklı hizmet alanlarındaki memurlar, Yeniçeri Ağaları ve İstanbul Ağaları tarafından sağlanmıştır. Fakat bir süre sonra meydana gelen değişimler önce odun eminliği memuriyetinin kurulmasına sebep olmuştur. Hazırlanan bu çalışma odun eminliğinin ortaya çıkışını, görev kapsamını ve gelişim sürecini ele almaktadır. Bunun yanı sıra sarayın kullanımı için gereken odunların nereden ve nasıl temin edildiği, teslimatta takip edilen güzergâhlar, dağıtım süreci ve Topkapı Sarayı’nda bulunan odun ambarının yıllar içerisinde Hatab Ambarı Müdürlüğü kurumuna dönüşümü hakkında bilgiler verilmiştir.