Nostaljik Öğelerin Sinema Film Fragmanlarında Kullanımı Üzerine Bir Araştırma

Ömer Aydınlıoğlu; Birgül Alıcı

doi:10.17494/ogusbd.1685218

TR EN

Nostaljik Öğelerin Sinema Film Fragmanlarında Kullanımı Üzerine Bir Araştırma

Öz

Sinemada nostaljik öğeler, filmlerin reklam ve pazarlanması için film afişleri, teaserlar ve fragmanlar gibi tanıtım mecralarında sıklıkla kullanılmaktadır. Sinemada nostaljik öğelerin kullanımını film fragmanları özelinde mercek altına alan bu çalışmada nostaljik öğelerin nasıl ve ne amaçla kullanıldıklarını ayrıca varsa kullanım farklılıklarını tespit etmek amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda çalışmada üç yerli, üç yabancı film fragmanı göstergebilimsel analiz yöntemi ile analiz edilecektir. Çalışma daha önce bu alanda araştırma yapılmamış olması ve alanda ilerde çalışmak isteyenler için kaynak teşkil edecek olması bakımından önem teşkil etmektedir. Çalışma sonucunda yerli ve yabancı film fragmanlarda nostaljik öğelerin gösterge olarak aynı sayıda kullanıldığı ve Unger vd. (1991)’nin nostalji çağrışım unsurları arasında en fazla dönem-odaklı sembol ve eski günler unsurlarının kullanıldığı anlaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Nostalji, Sinema, Tanıtım, Film Fragmanı, Göstergebilimsel Analiz

Kaynakça

Alsaç, F. (2019). Televı̇zyon reklamlarında nostaljı̇k temalar, Journal of Turkish Language and Literature, 5(1), 1-11. Doi: 10.20322/littera.512198.
Antik (t.y.). 16.04.2025 tarihinde https://sozluk.gov.tr adresinden erişilmiştir.
Barthes, R. (1968). Elements of semiology. A. Lavers ve C. Smith (Çev.) New York: Hill and Wang.
Cook, P. (2005). Screening the past memory and nostalgia in cinema. New York: Routledge.
Baş, T. ve Akturan, U. (2017). Sosyal bilimlerde bilgisayar destekli nitel araştırma yöntemleri (3. Baskı). Ankara: Seçkin Yayınları.
Burdge, M. (2018). On Nostalgia and its use in film, 15.04.2025 tarihinde https://www.storyscreenpresents.com/post/2018/05/07/on-nostalgia-and-its-use-in-film adresinden erişilmiştir.
Chou, H. ve Singhal, D. (2017). Nostalgia advertising and young Indian consumers: The power of old songs, Asia Pacific Management Review, 22(3), 136-145. https://doi.org/10.1016/j.apmrv.2016.11.004
FioRito, T. A. ve Routledge, C. (2020). Is nostalgia a past or future-oriented experience? Affective, behavioral, social cognitive, and neuroscientific evidence. Frontiers in Psychology, 11, 1-3. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2020.01133
Geray, H. (2017). İletişim alanından örneklerle toplumsal araştırmalarda nicel ve nitel yöntemlere giriş, Ankara: Ütopya Yayınevi.
Göle, N. (2014). Modern mahrem: Medeniyet ve örtünme (12. Baskı). İstanbul: Metis Yayınları.

Göle, N. (2011). Melez desenler: İslam ve modernlik üzerine (4. Baskı). İstanbul: Metis Yayınları.
Herakleitos (2019). Fragmanlar. C. C. Çevik (Ed. ve Çev.). İstanbul: İş Bankası Kültür Yayınları.
Hervey, S. (2017). Semiotic perspectives. New York: Routledge.
Holbrook, M. B. (1993). Nostalgia and consumption preferences: Some emerging patterns of consumer tastes. Journal of Consumer Research, 20(2), 245–256. https://doi.org/10.1086/209346.
IMDB (2025a). Büyülü Çift Film Afişi. https://www.imdb.com/title/tt0035423/ (E.T. 15.04.2025).
IMDB (2025b). Dün Gece Soho’da Film Afişi. https://www.imdb.com/de/title/tt9639470/?ref_=mv_close (E.T. 15.04.2025).
IMDB (2025c). Sapkın (Heretic) Film Afişi. https://www.imdb.com/title/tt28015403/?ref_=mv_close (E.T. 15.04.2025).
IMDB (2025d). Babam ve Oğlum Film Afişi. https://www.imdb.com/title/tt0476735/?ref_=fn_all_ttl_1 (E.T. 15.04.2025).
IMDB (2025e). İşe Yarar Bir Şey Film Afişi. https://www.imdb.com/title/tt6214084/ (E.T. 15.04.2025).
IMDB (2025f). Hatıran Yeter Film Afişi. https://www.imdb.com/title/tt29506334/ (E.T. 15.04.2025).
İspir, N. ve Kaya, Z. (2011). Sinemada postmodern arayışlar. Atatürk İletişim Dergisi. 2, 81-100.
Jameson, F. (1990). Postmodernizm ya da geç kapitalizmin kültürel mantığı, N. Zeka (Der.), Postmodernizm içinde, Birinci Baskı, İstanbul: Kıyı Yayınları.
Kadıoğlu, A. B. (2023). Sinemada Yavaşlığın Estetiği: Yavaş Sinema Kavramıyla Goodbye, Dragon Inn (2003, Ming-liang) Filmini Düşünmek. Türkiye Film Araştırmaları Dergisi, 3(2), 153-165. https://doi.org/10.59280/film.1389970.
Karray, S. ve Debernitz, L. (2015). The effectiveness of movie trailer advertising. International Journal of Advertising, 36(2), 368–392. https://doi.org/10.1080/02650487.2015.1090521.
Kesova, E. (2024). Kurucu anlatı olarak hollywood ve hollywood ile postmodern karşılaşmalar bağlamında mulholland çıkmazı örneği. Kronotop İletişim Dergisi, 1(1), 3-32.
Kılınçarslan, Y. (2015). Sinemada bir pazarlama unsuru olarak film fragmanları. Karadeniz Teknik Üniversitesi İletişim Araştırmaları Dergisi. 5(2), 32 – 53.
Köse, H. ve Aydın, H. (2020). Medyatik popüler kültürde nostalji: Kültürel doyum üzerine bir ı̇nceleme, Folklor/Edebiyat Dergisi, 26(4), 757-779.
Marchegiani, C. ve Phau, I. (2010). The value of historical nostalgia for marketing management, Marketing Intelligence & Planning, 29(2), 108-122.
Marchegiani, P. (2010). A content analysis of nostalgia in advertising. Phau, I. (Ed.) Marketing Insights Working Paper Series School of Marketing içinde. Perth: WA: Curtin University of Technology. https://api.semanticscholar.org/CorpusID:194469434.
Muehling, D. D., Sprott, D. E. ve Sultan, A. J. (2014). Exploring the boundaries of nostalgic advertising effects: a consideration of childhood brand exposure and attachment on consumers' responses to nostalgia-themed advertisements, Journal of Advertising, 43(1), 73-83.
Nasir, S. ve Polat, H. (2019). Consumers’ nostalgia proneness and their attitude towards nostalgic packaging, III. Congress of International Applied Social Sciences, (s. 1139-1159) içinde. Çeşme, İzmir. Consumers' Nostalgia Proneness and Their Attitude Towards Nostalgic Packaging.
Neumeyer, D. (1995). Melodrama as a Compositional Resource in Early Hollywood Sound Cinema. Current Musicology, 57, 61-94.
Orta, N. (2019). Toplumsal bellek ve sinema: Popüler sinema örneği olarak Fetih 1453, Selçuk İletişim, 12(2), 1094-1126.
Orta, N. (2023). Kültür endüstrisinde nostaljinin işlevleri, halk bilimsel açıdan bir değerlendirme. Folklor Akademi Dergisi. 6(3), 1118 – 1135.
Özdüzen, Ö. (2016). Popüler sinemada azınlık nostaljisi: Çağan Irmak örneği. H. Köse ve Ö. İpek (Eds.). Gözdeki Kıymık içinde (ss. 199-213). İstanbul: Metis Yayınları.
Parcell, W. C. (2009). Signs and symbols in Kircher’s Mundus Subterranus, G. D. Rosenberg (Ed.). In The Revolution in Geology from the Renaissance to the Enlightenment (s. 51–62), Geological Society of America. https://doi.org/10.1130/2009.1203(04).
Pekman, C. ve Tüzün, S. (2012). Recep İvedik: Kahramandan ürüne. Galatasaray Üniversitesi İleti-ş-im Dergisi. 17, 9-28.
Retro (t.y.). 16.04.2025 tarihinde https://www.etimolojiturkce.com/kelime/retro adresinden erişilmiştir.
Rutherford, J. ve Shaw, E. H. (2011). What was old is new again: The history of nostalgia as a buying motive in consumption behavior, Charm Proceedings, 157-166.
Schindler, R. M. ve Holbrook, M. B. (2003). Nostalgia for early experience as a determinant of consumer preferences, Psychology & Marketing, 20(4), 275–302. https://doi.org/10.1002/mar.10074.
Stern, B. B. (1992). Historical and personal nostalgia in advertising text: the fin de siècle effect. Journal of Advertising, 21(4), 11–22. https://doi.org/10.1080/00913367.1992.10673382.
Suner, A. (2006). Hayalet ev: Yeni Türk sinemasında aidiyet, kimlik, bellek, İstanbul: Metis Yayınları.
Şahin, A. (2023). Sinemada son dönem yenileşme söylemi “postmodern sinema”. ODÜ Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi (ODÜSOBİAD). 13(1), 663-676. https://doi.org/10.48146/odusobiad.1141476.
Şimşek, A. (2021). Sinemada nostalji: La Belle Epoque filmi üzerine bir okuma pratiği, Abant Sosyal Bilimler Dergisi, 21(3), 1037-1054. https://doi.org/10.11616/asbi.954287.
Travers, M. (2024). A psychologist explains the ‘new-age nostalgia’ Trend, 15.04.2025 tarihinde https://www.forbes.com/sites/traversmark/2024/02/16/a-psychologist-explains-the-new-age-nostalgia-trend/?ctpv=searchpage adresinden erişilmiştir.
Ümer, E. (2019). Nostalji perdesi ve geçmişi icat etmek. SineFilozofi Dergisi. (Özel Sayı). 585-604.
Vintage (t.y.). 16.04.2025 tarihinde https://www.etimolojiturkce.com/kelime/vintage adresinden erişilmiştir.
Wollen, P. (1998). Sinemada göstergeler ve anlam. İstanbul: Metis Yayınları.
Yalçın, Ö. ve Elmas, P. (2017). Kişisel ve simüle nostaljinin varoluşsal işlevi üzerine bir çalışma. Türk Psikoloji Yazıları, 20(40), 76–85.
Yavuz Öden, H. (2019). Eski Doğanbey Köyü evleri ve mekânsal olarak sinemada kullanımı. idil, 61, 1199-1208. doi: 10.7816/idil-08-61-12.
Yılmazkol, Ö. (2023). Film afişleri üzerinden göstergebilimsel çözümleme. Uluslararası Sosyal Bilimler ve Sanat Araştırmaları Dergisi. 2(2), 86-103.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İletişim ve Medya Çalışmaları (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Ömer Aydınlıoğlu ^*
0000-0001-6718-4850
Türkiye

Birgül Alıcı
0000-0002-6769-5105
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

28 Kasım 2025

Gönderilme Tarihi

27 Nisan 2025

Kabul Tarihi

24 Eylül 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 26 Sayı: 3

DOI

https://doi.org/10.17494/ogusbd.1685218

IZ

https://izlik.org/JA47FW98UB

APA

Aydınlıoğlu, Ö., & Alıcı, B. (2025). Nostaljik Öğelerin Sinema Film Fragmanlarında Kullanımı Üzerine Bir Araştırma. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 26(3), 786-815. https://doi.org/10.17494/ogusbd.1685218

AMA

1.Aydınlıoğlu Ö, Alıcı B. Nostaljik Öğelerin Sinema Film Fragmanlarında Kullanımı Üzerine Bir Araştırma. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2025;26(3):786-815. doi:10.17494/ogusbd.1685218

Chicago

Aydınlıoğlu, Ömer, ve Birgül Alıcı. 2025. “Nostaljik Öğelerin Sinema Film Fragmanlarında Kullanımı Üzerine Bir Araştırma”. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 26 (3): 786-815. https://doi.org/10.17494/ogusbd.1685218.

EndNote

Aydınlıoğlu Ö, Alıcı B (01 Kasım 2025) Nostaljik Öğelerin Sinema Film Fragmanlarında Kullanımı Üzerine Bir Araştırma. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 26 3 786–815.

IEEE

[1]Ö. Aydınlıoğlu ve B. Alıcı, “Nostaljik Öğelerin Sinema Film Fragmanlarında Kullanımı Üzerine Bir Araştırma”, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 26, sy 3, ss. 786–815, Kas. 2025, doi: 10.17494/ogusbd.1685218.

ISNAD

Aydınlıoğlu, Ömer - Alıcı, Birgül. “Nostaljik Öğelerin Sinema Film Fragmanlarında Kullanımı Üzerine Bir Araştırma”. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 26/3 (01 Kasım 2025): 786-815. https://doi.org/10.17494/ogusbd.1685218.

JAMA

1.Aydınlıoğlu Ö, Alıcı B. Nostaljik Öğelerin Sinema Film Fragmanlarında Kullanımı Üzerine Bir Araştırma. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2025;26:786–815.

MLA

Aydınlıoğlu, Ömer, ve Birgül Alıcı. “Nostaljik Öğelerin Sinema Film Fragmanlarında Kullanımı Üzerine Bir Araştırma”. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 26, sy 3, Kasım 2025, ss. 786-15, doi:10.17494/ogusbd.1685218.

Vancouver

1.Ömer Aydınlıoğlu, Birgül Alıcı. Nostaljik Öğelerin Sinema Film Fragmanlarında Kullanımı Üzerine Bir Araştırma. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 01 Kasım 2025;26(3):786-815. doi:10.17494/ogusbd.1685218

Nostaljik Öğelerin Sinema Film Fragmanlarında Kullanımı Üzerine Bir Araştırma

Nostaljik Öğelerin Sinema Film Fragmanlarında Kullanımı Üzerine Bir Araştırma

Öz

Anahtar Kelimeler

A Study on the Use of Nostalgic Elements in Movie Trailers

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster