From Traditional Family Dynamics to a Child-Dominated Family Structure

Yıl 2025, Cilt: 26 Sayı: Özel Sayı, 2358 - 2384, 30.12.2025

Nebile Eroğul , Haktan Kaplan

Öz

This study examines the emergence of the child-dominated family structure, the notion of child domination in Turkish culture, and the structural transformations within the institution of family. In the study, 37 works on child domination were reviewed. The reviewed studies were subjected to thematic analysis, which led to the identification of the following themes: “Structural Transformation (Authority),” “Economic/Social Pressure (Performance),” “Mediatic Representation (Visibility and Violation),” and “Infrastructure (Ideological Construction)”. This situation renders parental authority ineffective and blurs boundaries within families where the child is dominant. Another result of the study is the public display of intra-family emotions on social media. It was determined that this leads to the loss of importance of family privacy and replaces emotional intimacy with strategic practices of visibility.

Anahtar Kelimeler

Traditional family , child-centered family , child-dominated family , family studies , family sociology

Geleneksel Aile Dinamiklerinden Çocukerkil Aile Yapısına

Öz

Bu araştırma çocukerkil aile yapısının ortaya çıkışını, Türk kültüründe çocukerkilliği ve aile kurumundaki yapısal dönüşümleri incelemektedir. Çalışmada öncelikle çocukerkillik üzerine yazılmış 37 ulusal ve uluslararası çalışma incelenmiştir. İncelenen çalışmalarda tematik analizler yapılmış, bunun sonucunda “Yapısal Dönüşüm (Otorite)”, ‘Ekonomik/Sosyal Baskı (Performans)’, ‘Medyatik Temsil (Görünürlük ve İhlal)’ ve ‘Altyapı (Düşünsel İnşa)’ temalarına ulaşılmıştır. İnceleme sonucunda çocuğun hem özerk bir birey hem de toplumsal bir yatırım nesnesi olarak konumlandırılmış olduğu görülmüştür. Bu durum çocuğun egemen olduğu ailede ebeveyn otoritesini işlevsizleştirmekte ve sınırları bulanıklaştırmaktadır. Ayrıca ebeveynliği duygusal bağın ötesinde bir başarı yatırımı hâline getirmektedir. Çalışmanın bir diğer sonucu ise aile içi duyguların sosyal medyada alenen sergilenmesidir. Bu durumun aile mahremiyetinin önemini kaybetmesine ve duygusal yakınlığın yerini stratejik görünürlük pratiklerinin almasına sebep olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

geleneksel aile , çocuk merkezli aile , çocukerkil aile , aile çalışmaları , aile sosyolojisi

Etik Beyan

Bu çalışma için etik kurul izni alma gerekliliği yoktur. Etik kurul izni bulunmamaktadır.

Destekleyen Kurum

Destekleyen bir kurum bulunmamaktadır.

Teşekkür

-

Kaynakça

• Alagöz, S. B. (2009). Çocukerkil aile sisteminde satın alma davranışı. Sosyal Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 8(16), 316–338.
• Ariès, P. (1960). L’Enfant et la vie familiale sous l’Ancien Régime. Paris: Plon. (İng. çev. Centuries of Childhood: A Social History of Family Life, 1962, Alfred A. Knopf).
• Ariès, P. (1962). Centuries of childhood: A social history of family life. New York: Vintage Books.
• Avcı, S. Ç., & Güleç, D. (2020). Yeni bir kavram: Helikopter ebeveynlik. Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi, 3(2), 163–168.
• Bandelj, N., & Spiegel, M. (2024). Pricing the priceless childcare: Early childhood education for babies and toddlers. Canadian Review of Sociology / Revue canadienne de sociologie, 61(4), 371–391.
• Baumrind, D. (1966). Effects of authoritative parental control on child behavior. Child Development, 37(4), 887–907.
• Baumrind, D. (1971). Current patterns of parental authority. Developmental Psychology, 4(1, Pt. 2), 1.
• Baumrind, D. (1991a). The influence of parenting style on adolescent competence and substance use. The Journal of Early Adolescence, 11(1), 56–95.
• Baumrind, D. (1991b). Parenting styles and adolescent development. In R. Lerner, A. C. Petersen, & J. Brooks-Gunn (Eds.), The encyclopedia of adolescence (pp. 746–758). New York: Garland.
• Beck, U., & Beck-Gernsheim, E. (2002). Individualization: Institutionalized individualism and its social and political consequences. London: Sage.
• Benski, T., & Fisher, E. (2014). Introduction: Investigating emotions and the internet. In T. Benski & E. Fisher (Eds.), Internet and emotions (pp. 1–14). Routledge.
• Bowlby, J. (2014). Güvenli bir dayanak: Ebeveyn-çocuk bağlanması ve sağlıklı insan gelişimi. Kocaeli: Psikoterapi Enstitüsü Yayınları.
• Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77–101. https://doi.org/10.1191/1478088706qp063oa
• Carbone, J. (2000). From partners to parents: Toward a child-centered family law jurisprudence. Santa Clara Law Review, 39(4), 953–956.
• Cizrelioğulları, M. N., & Kilili, R. (2021). Ebeveyn tutumlarının çocukların yetenek ve becerilerine etkisi. European Journal of Educational and Social Sciences, 6(1), 130–142.
• Churchill, H. (2011). Parental rights and responsibilities. Bristol: Policy Press.
• Cooper, M. (2017). Family values: Between neoliberalism and the new social conservatism. Princeton, NJ: Zone Books.
• Cunningham, H. (2020). Children and childhood in western society since 1500. New York: Routledge.
• DeMause, L. (1974). The evolution of childhood. The History of Childhood, 1(4), 1–74.
• Dubowitz, H., & King, H. (1995). Family violence: A child-centered, family-focused approach. Pediatric Clinics of North America, 42(1), 153–166.
• Emiroğlu, S. (2012). Kutadgu Bilig’de çocuk eğitimi. Turkish Studies, 7(1), 1027–1041.
• Ergin, M. (2007). Orhun Abideleri. İstanbul: Boğaziçi Yayınları.
• Ergin, M. (2011). Dede Korkut Kitabı 1. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
• Fass, P. S. (2012). The child-centered family? New rules in postwar America. In P. S. Fass & M. Grossberg (Eds.), Reinventing childhood after World War II (pp. 1–18). Philadelphia: University of Pennsylvania Press.
• Filiz, A., & Doğan, A. (2023). Beliren yetişkinlik döneminde helikopter ebeveynlik. Nesne Psikoloji Dergisi, 29, 419–436.
• Fuchs, C. (2015). Social media and the public sphere. New York: Routledge. https://doi.org/10.4324/9781315733517
• Ginott, H. (1969). Between parent and teenager. New York: MacMillan.
• Gopnik, A. (2009). The philosophical baby. New York: Farrar, Straus, and Giroux.
• Gulati, N. (2022). Philippe Ariès, childhood and the everyday. Contemporary Education Dialogue, 19(1), 132–155.
• Han, B.-C. (2019). What is power? (D. Steuer, Trans.). Medford: Polity Press.
• Holloway, S. L., & Pimlott-Wilson, H. (2014). Enriching children, institutionalizing childhood? Annals of the Association of American Geographers, 104(3), 613–627.
• Howe, N., & Strauss, W. (2003). Millennials go to college. Washington, DC: AACRAO.
• Hutchison, I. (2004). A history of childhood. French History, 18(4), 493–497.
• Kahveci, H., & Sever, M. (2018). Neoliberal bireyciliğin öğrencilere yansıması. Ankara University Journal of Faculty of Educational Sciences, 51(2), 39–67.
• Karaoğlu, S., & Basfirinci, C. (2018). Okul öncesi çocuklarda reklamın satın alma davranışı üzerindeki etkileri. Uluslararası Ekonomi ve Yenilik Dergisi, 4(2), 77–96.
• Kongar, E. (1998). 21. yüzyılda Türkiye. İstanbul: Remzi Kitabevi.
• Lareau, A. (2003). Unequal childhoods. Berkeley: University of California Press.
• LeMoyne, T., & Buchanan, T. (2011). Does “hovering” matter? Sociological Spectrum, 31(4), 399–418.
• Levene, A. (2006). Family breakdown and the ‘welfare child’. The History of the Family, 11(2), 67–79.
• Levine, D. N. (2022). The flight from ambiguity. Chicago: University of Chicago Press.
• Lister, R. (2005). Investing in the citizen-workers of the future. In Child welfare and social policy (pp. 449–462). Policy Press.
• Lister, R. (2006). Children (but not women) first. Critical Social Policy, 26(2), 315–335.
• Lyotard, J.-F. (2013). Postmodern durum (İ. Birkan, Çev.). İstanbul: Bilgesu Yayıncılık.
• Lythcott-Haims, J. (2015). How to raise an adult. New York: Henry Holt and Company.
• Maccoby, E., & Martin, J. A. (1983). Socialization in the context of family. In E. M. Hetherington & P. H. Mussen (Eds.), Handbook of child psychology (pp. 1–101). New York: Wiley.
• Malik, H. A. (1938). Yaratıcı küçük insan ve kabiliyeti. İstanbul: Bürhaneddin Matbaası.
• Nelson, M. K. (2010). Parenting out of control. New York: NYU Press.
• Özbay, F. (2015). Dünden bugüne aile, kent ve nüfus. İstanbul: İletişim Yayınları.
• Özcan, S. (2022). Jean François Lyotard’ın düşünceleri bağlamında postmodern bilgi sorunu. SDÜ Sosyal Bilimler Dergisi, (55), 167–182.
• Özdemir, M. B. (2023). Değişen dünyada yeni bir ebeveynlik yaklaşımı. Alanyazın, 4(1), 21–31.
• Öztan, G. G. (2009). Türkiye'de çocukluğun politik inşası. Yayımlanmamış doktora tezi, İstanbul Üniversitesi.
• Padilla-Walker, L. M., & Nelson, L. J. (2012). Establishing helicopter parenting as a distinct construct. Journal of Adolescence, 35(5), 1177–1190.
• Parsons, T., & Bales, R. F. (1955). Family, socialization and interaction process. New York: Free Press.
• Pösö, T., Skivenes, M., & Hestbæk, A. D. (2014). Child protection systems. European Journal of Social Work, 17(4), 475–490.
• Rose, N. (1998). Inventing ourselves. Cambridge: Cambridge University Press.
• Sigourney, L. (2011). Toward a child-centered family. In J. E. Block (Ed.), The crucible of consent (pp. 153–173). Cambridge: Harvard University Press.
• Tekeli, Ş. (2013). 1980’ler Türkiye’sinde kadınlar. İstanbul: İletişim.
• Tekin, T. (2023). XI. yüzyıl Türk şiiri Dîvânu Lügâti’t-Türk. Ankara: Türk Dil Kurumu.
• Thom, D. (2009). Beating children is wrong. In L. Delap, B. Griffin, & A. Wills (Eds.), The politics of domestic authority (pp. 261–283). London: Palgrave Macmillan.
• Tuzgöl Dost, M., Aytaç, M., & Kıbrıslıoğlu Uysal, N. (2019). Ebeveynlik biçimi ve yaşam doyumu. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 18(71), 1146–1165. https://doi.org/10.17755/esosder.472964
• TÜİK. (2024). Doğum istatistikleri, 2024. https://data.tuik.gov.tr
• Ungar, M. (2009). Overprotective parenting. The American Journal of Family Therapy, 37(3), 258–271.
• Villadsen, K. (2004). Det sociale arbejdes genealogi. København: Hans Reitzels Forlag.
• Weiss, L. H., & Schwarz, J. C. (1996). Parenting types and adolescent outcomes. Child Development, 67(5), 2101–2114.
• Wong, M. (2001). Family grace. Families of Faith, 9.
• Yılmaz, H. (2020). Türkiye’de helikopter ebeveynlik eğilimi. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 20(46), 133–160.
• Zelizer, V. A. R. (1985). Pricing the priceless child. New York: Basic Books.