Yenileyici (Rejeneratif) Turizm: Kavramsal Bir Derleme ve Dünyadan En İyi Örnekler
Öz
Yenileyici (rejeneratif) turizm, Türk turizm literatüründe yeni bir kavram olup küresel ölçekte giderek daha fazla tartışılmaktadır. Kitlesel turizmin olumsuz etkileri, yerel kültürlerin ticarileşmesi ve destinasyonların aşırı turizme maruz kalması nedeniyle ortaya çıkan bu yaklaşım, özellikle pandemi ve ekolojik krizler sonrası değişen turist tercihleri ve davranışları ile daha da önem kazanmıştır. Çalışmanın amacı, literatür taraması ve ikincil verilerle yenileyici turizmin tanımını yapmak, temel unsurlarını incelemek ve dünyadan en iyi uygulama örnekleri ile Türkiye için teorik ve pratik düzeyde yol gösterici olmaktır. Bu çerçevede, öncelikle yenileyici turizmin temel prensip ve amaçları açıklanmakta; sürdürülebilir turizm ile farkları vurgulanmaktadır. Ayrıca, yenileyici turizmin uygulama alanları ve dünyadan örneklerle modelin nasıl hayata geçirildiği gösterilmektedir.
Anahtar Kelimeler
yenileyici (rejeneratif) turizm, turizm gelişimi, turizmde sürdürülebilirlik, sorumlu turizm
Kaynakça
- Alhitmi, H. K., Rahman, E. Z., & Bayram, G. E. (2024). Regenerative Tourism–The Concept of Moving Beyond Responsible and Sustainable Tourism. Alnoor, A., Bayram, G.E., XinYing, C. and Shah, S.H.A. (Ed.s), The Role of Artificial Intelligence in Regenerative Tourism and Green Destinations, Emerald Publishing Limited, 33-50.
- Aquino, J., Falter, M., & Fusté-Forné, F. (2024). A community development approach for regenerative tourism in the Nordics: Lifestyle entrepreneurs towards a placed-based research agenda. Journal of Tourism Futures, 1-13. https://doi.org/10.1108/JTF-06-2023-0148
- Ateljevic, I. (2020), “Transforming the (tourism) world for good and (re)generating the potential ‘new normal’”, Tourism Geographies, Vol. 22 No. 3, pp. 467-475, doi: https://doi.org/10.1080/14616688.2020.1759134.
- Ateljevic, I., & Sheldon, P. J. (2022). Guest editorial: Transformation and the regenerative future of tourism. Journal of Tourism Futures, 8(3), 266-268. DOI 10.1108/JTF-09-2022-284.
- Barut, S., & Cizrelioğulları, M. N. (2025). Turistik Destinasyonlarda Yenileyici Turizm Anlayışının Yaygınlaştırılması. 8th Eurasian Conference on Language & Social Sciences (ECLSS2025), February 22 - 23, 2025, Pen Research Institute, Illinois, USA, p. 397-405.
- Becken, S., & Kaur, J. (2021). Anchoring “tourism value” within a regenerative tourism paradigm–a government perspective. Journal of Sustainable Tourism, 30(1), 52-68. DOI: 10.1080/09669582.2021.1990305.
- Bellato, L., & Cheer, J. M. (2021). Inclusive and regenerative urban tourism: Capacity development perspectives. International Journal of Tourism Cities, 7(4), 943-961. https://doi.org/10.1108/IJTC-08-2020-0167.
- Bellato, L., Frantzeskaki, N., & Nygaard, C. A. (2022a). Regenerative tourism: A conceptual framework leveraging theory and practice. Tourism Geographies, 25(4), 1026–1046. DOI: 10.1080/14616688.2022.2044376.
- Bellato, L., Frantzeskaki, N., Fiebig, C. B., Pollock, A., Dens, E., & Reed, B. (2022b). Transformative roles in tourism: adopting living systems' thinking for regenerative futures. Journal of Tourism Futures, 8(3), 312-329. https://doi.org/10.1108/JTF-11-2021-0256.
- Bellato, L., & Pollock, A. (2023). Regenerative tourism: A state-of-the-art review. Tourism Geographies, 1-10. https://doi.org/10.1080/14616688.2023.2294366.