Bu çalışma, Türkçedeki gastronomi temalı atasözlerini çok katmanlı bir yaklaşımla incelemektedir. Kavramsal Metafor Teorisi ve Eleştirel Söylem Analizi kuramsal çerçeve olarak benimsenmiş, araştırma keşfedici ve betimleyici olarak tasarlanmıştır. Türk Dil Kurumu’na ait 5788 atasözü arasından gastronomiyle doğrudan ilişkili 1243 atasözü seçilmiştir. Bu veriler üzerinde tematik, metaforik, söylem ve frekans analizleri yapılmıştır. Bulgular, yemekle ilgili atasözlerinin yalnızca fizyolojik değil, aynı zamanda kültürel, ahlaki ve ideolojik anlamlar taşıdığını göstermektedir. “Ekmek”, “açlık” ve “sofra” gibi kavramlar; emek, paylaşım ve dayanışma gibi değerlerle ilişkilendirilmiştir. Sonuç olarak, atasözleri kültürel belleği yansıtırken, birey-toplum ilişkisini de normatif söylemlerle şekillendirmektedir.
Atasözleri gastronomi kültürel bellek yemek temsilleri toplumsal anlamlar
This study examines Turkish proverbs with gastronomic themes through a multi-layered approach. It adopts Conceptual Metaphor Theory and Critical Discourse Analysis as its theoretical framework, with an exploratory and descriptive research design. Out of 5,788 proverbs from the Turkish Language Association, 1,243 directly related to gastronomy were selected. The data were analyzed using thematic, metaphorical, discourse, and frequency analyses. Findings reveal that food-related proverbs reflect not only physiological needs but also cultural, moral, and ideological meanings. Core elements like “bread,” “hunger,” and “table” metaphorically convey values such as labor, sharing, and solidarity. Ultimately, the study shows that Turkish proverbs reflect cultural memory while also reshaping individual-society relations through normative discourse.
Proverbs gastronomy cultural memory food representations social meanings
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Konular | Gastronomi |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 16 Temmuz 2025 |
| Kabul Tarihi | 20 Aralık 2025 |
| Yayımlanma Tarihi | 17 Mart 2026 |
| DOI | https://doi.org/10.17494/ogusbd.1744083 |
| IZ | https://izlik.org/JA64DL85KM |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2026 Cilt: 27 Sayı: 1 |