Tencere Kaynıyor, Sözler Taşıyor: Türk Atasözlerinde Gastronominin Kültürel ve Anlamsal İzleri
Öz
Bu çalışma, Türkçedeki gastronomi temalı atasözlerini çok katmanlı bir yaklaşımla incelemektedir. Kavramsal Metafor Teorisi ve Eleştirel Söylem Analizi kuramsal çerçeve olarak benimsenmiş, araştırma keşfedici ve betimleyici olarak tasarlanmıştır. Türk Dil Kurumu’na ait 5788 atasözü arasından gastronomiyle doğrudan ilişkili 1243 atasözü seçilmiştir. Bu veriler üzerinde tematik, metaforik, söylem ve frekans analizleri yapılmıştır. Bulgular, yemekle ilgili atasözlerinin yalnızca fizyolojik değil, aynı zamanda kültürel, ahlaki ve ideolojik anlamlar taşıdığını göstermektedir. “Ekmek”, “açlık” ve “sofra” gibi kavramlar; emek, paylaşım ve dayanışma gibi değerlerle ilişkilendirilmiştir. Sonuç olarak, atasözleri kültürel belleği yansıtırken, birey-toplum ilişkisini de normatif söylemlerle şekillendirmektedir.
Anahtar Kelimeler
Atasözleri, gastronomi, kültürel bellek, yemek temsilleri, toplumsal anlamlar
Kaynakça
- Abdrakhmanova, T. (2023). Lexical semantical structure of unofficial personal names (In the Kazakh, Russian, and German languages). Karaelmas Sosyal Bilimler Dergisi, 1(2), 209-219.
- Akyürek, S. (2018). Investigation of similarities and differences of Turkish and Spanish cuisine cultures. Electronic Turkish Studies, 13(2).
- Akyürek, S., & Kutukız, D. (2020). Gastro turistlerin deneyimleri: gastronomi turları kapsamında nitel bir araştırma (Experiences of gastro tourists: a qualitative research in the scope of gastronomy tours). Journal of Tourism & Gastronomy Studies, 8(4), 3319-3346.
- AlBader, Y. B., & Al-Qenaie, S. D. (2024). Semantic structure of Kuwaiti Maritime proverbs: a Natural Semantic Metalanguage analysis. Cogent Arts & Humanities, 11(1), 2400796. https://doi.org/10.1080/23311983.2024.2400796
- AlShammari, A. F. (2023). Implementation of text similarity using word frequency and cosine similarity in Python. International Journal of Computer Applications, 185(36), 54-59.
- Altohami, W. M. A. (2023). A cross-cultural linguistic analysis of the gendered representations of “Wife” in Egyptian Arabic and American English proverbs. Cogent Arts & Humanities, 10(1), 2174481. https://doi.org/10.1080/23311983.2023.2174481
- Arslan, N., & Kartal, E. (2018). A qualitative analysis of articles on the subject of assessment and evaluation in foreign language teaching in Turkey. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, (12), 309-322.
- Aydoğan, B. (2023). Salihli Kazak Türklerinin atasözleri üzerine metaforik bir inceleme: Hayvan metaforları. Dil Araştırmaları, 17(32), 219-238.
- Baayen, R. H. (2001). Word frequency distributions (Vol. 18). Springer Science & Business Media.
- Barnden, J. A. (2008). Metaphor and artificial intelligence: Why they matter to each other. In The Cambridge handbook of metaphor and thought (pp. 311-338).