Çoklu görev tercihi: Bir ölçek uyarlama çalışması

Mine İmren

doi:10.17494/ogusbd.1751540

EN TR

Multitasking Preference: A Scale Adaptation Study

Öz

This study aimed to adapt the Multitasking Preference Inventory (Poposki & Oswald, 2010) into Turkish and carry out analyses to determine its validity and reliability. Following linguistic and cultural adaptation, factor analyses (exploratory and confirmatory) were conducted on different samples (N₁ = 232; N₂ = 325). The exploratory analysis identified a two-factor solution explaining 44.2% of variance. Confirmatory analysis confirmed an adequate model fit. Criterion validity showed a modest but significant correlation with media multitasking behavior (r = .15). The scale demonstrated strong reliability (internal consistency (α = .834) and test-retest (r = .80)). The findings indicated that the Turkish adaptation of the MPI met the criteria for validity and reliability.

Anahtar Kelimeler

Multitasking, Polychronicity, Scale Adaptation, Media Multitasking

Destekleyen Kurum

No direct financial support was received from any institution for the preparation or the data collection process of this research article. The theoretical framework of the study is based on a doctoral thesis process previously supported by TÜBİTAK (Project No: 218K634).

Proje Numarası

218K634

Etik Beyan

Ethical rules and principles were strictly followed throughout the study.

Teşekkür

I would like to thank TÜBİTAK for supporting the doctoral thesis that forms the basis of this study, as well as Prof. Dr. Hasan Gürkan Tekman and my thesis advisor, Prof. Dr. Tevfik Alıcı, for their academic guidance and valuable contributions throughout the thesis process.

Çoklu görev tercihi: Bir ölçek uyarlama çalışması

Öz

Bu çalışmada bireylerin çoklu görev yapma tercihlerini ölçen Çoklu Görev Tercihi Ölçeği'nin (Poposki ve Oswald, 2010) Türkçe’ye uyarlanması ve geçerlik-güvenirlik analizlerinin gerçekleştirilmesini amaçlanmaktadır. Çalışmada öncelikle ölçeğin dilsel çeviri süreci gerçekleştirilmiş, ardından üniversite öğrencilerinden oluşan farklı örneklemlerle (N₁=232; N₂=325) çalışma gerçekleştirilmiştir. Keşfedici faktör analizine göre iki faktörlü bir yapı elde edilmiş olup, toplam varyansın %44,2’si açıklanmştır. Doğrulayıcı faktör analizinde gözlenen uyum indeksleri, modelin yeterli düzeyde uyum sağladığını göstermiştir. Ölçüt geçerliği kapsamında, çoklu medya görevi davranışı ile ölçek puanları arasında anlamlı ancak zayıf bir ilişki tespit edilmiştir (r=,15). Ölçeğin iç tutarlılığı (α=,834) ve test-tekrar test güvenirliği (r=,80) yüksek bulunmuştur. Bulgulara göre, ÇGTÖ’nün Türkçe formu geçerlilik ve güvenirlik şartlarını karşılamaktadır.

Anahtar Kelimeler

: Çoklu Görev, Polikronisite, Ölçek Uyarlama, Çoklu Medya Görevi

Destekleyen Kurum

Bu araştırma makalesinin hazırlanması ve veri toplama süreci için herhangi bir kurumdan doğrudan finansal destek alınmamıştır. Çalışmanın kuramsal altyapısı, geçmişte TÜBİTAK (Proje No: 218K634) tarafından desteklenen doktora tez sürecine dayanmaktadır.

Proje Numarası

218K634

Etik Beyan

Çalışmada etik kural ve ilkeler titizlikle gözetilmiştir.

Teşekkür

Bu çalışmanın altyapısını oluşturan doktora tezimi destekleyen TÜBİTAK'a ve tez sürecindeki akademik rehberliği ve değerli katkılarından dolayı Prof. Dr. Hasan Gürkan TEKMAN ile tez danışmanım Prof. Dr. Tevfik Alıcı'ya teşekkür ederim.

Kaynakça

Alzahabi, R. ve Becker, M. W. (2013). The association between media multitasking, task-switching,and dual-task performance. Journal of Experimental Psychology: Human Perception and Performance, 39(5), 1485–95. https://doi.org/10.1037/a0031208
Baumgartner, S. E., Weeda, W. D., Van Der Heijden, L. L. ve Huizinga, M. (2014). The relationship between media multitasking and executive function in early adolescents. Journal of Early Adolescence, 34(8), 1120–1144. https://psycnet.apa.org/doi/10.1177/0272431614523133
Bluedorn, A. C., Kaufman, C. F. ve Lane, P. M. (1992). How many things do you like to do at once? An introduction to monochronic and polychronic time. The Executive, 6, 17–26. https://journals.aom.org/doi/10.5465/ame.1992.4274453
Botvinick, M. M. ve Cohen, J. D. (2014). The computational and neural basis of cognitive control: Charted territory and new frontiers. Cognitive Science, 38(6), 1249–1285. https://doi.org/10.1111/cogs.12126
Butt, N. ve Warraich, N. F. (2025). Insights into multitasking information behavior of library and information science professionals: The influence of polychronicity and task coordination. Journal of Librarianship and Information Science, 0(0). https://doi.org/10.1177/09610006251319774
Büyüköztürk, Ş. (2005). Sosyal Bilimler İçin Veri Analizi El Kitabı. Pegem Yayıncılık.
Davis, J. M., Lee, L. S. ve Yi, M. Y. (2009). Time‐User Preference and Technology Acceptance: Measure Development of Computer Polychronicity. American Journal of Business, 24(2), 23-32.
Ercan, İ. ve Kan, İ. (2004). Ölçeklerde güvenirlik ve geçerlik. Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, 30(3), 211–216. https://doi.org/10.1108/19355181200900008
Erkuş, A. (2005). Bilimsel araştırma sarmalı. Seçkin Yayınevi.
Flaherty, J. A., Gaviria, F. M., Pathak, D., Mitchell, T., Wintrob, R., Richman, J.A. ve Birz, S. (1988). Developing instruments for cross-cultural psychiatric research. The Journal of Nervous and Mental Disease, 176(5), 257-263.

Francis‐Smythe, J. A. ve Robertson, I. T. (2003). The importance of time congruity in the organisation. Applied Psychology, 52(2), 298-321. https://doi.org/10.1111/1464-0597.00136
Gaujoux, V., Osiurak, F. ve Reynaud, E. (2022). Spontaneous organization in task-switching reflects self-reported polychronicity and media multitasking tendency. Current Research in Behavioral Sciences, 3, 100085. https://doi.org/10.1016/j.crbeha.2022.100085
Girgis, M. (2010). Predicting multitasking performance and Understanding the nomological network of Polychronicity. [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. San Diego State University.
Goonetilleke, R. S. ve Luximon, Y. (2010). The relationship between monochronicity, polychronicity and individual characteristics. Behaviour & Information Technology, 29(2), 187-198. https://doi.org/10.1080/01449290903222697
Grawitch, M. J. ve Barber, L. K. (2013). In search of the relationship between polychronicity and multitasking performance. Journal of Individual Differences. 34(4) https://doi.org/10.1027/1614-0001/a000118
Hall, E. T. (1983). The Dance of Life: The Other Dimension of Time. Anchor Press.
Hall, E. T. ve Hall, M. R. (1990). Understanding Cultural Differences: Germans, French and Americans. Intercultural Press.
Hambleton, R. K. (1994). Guidelines for adapting educational and psychological tests: A progress report. European Journal of Psychological Assessment, 10, 229–244.
Howard, M. C. ve Cogswell, J. E. (2023). A meta-analysis of polychronicity: Applying modern perspectives of multitasking and person-environment fit. Organizational Psychology Review, 13(3), 315-347. https://doi.org/10.1177/20413866221143370
Howard, M. C., Alipour, K. K. ve Gutworth, M. B. (2025). Operationalizing a more comprehensive conceptualization of polychronicity: A consideration of single-tasking, task-switching, and dual-tasking. Personality and Individual Differences, 233, 112909. https://doi.org/10.1016/j.paid.2024.112909
İmren, M. (2021). Çoklu medya görevlerinin bilişsel kontrol yetisi üzerine etkileri [Yayımlanmamış Doktora Tezi]. Bursa Uludağ Üniversitesi.
İmren, M. ve Tekman, H. G. (2019). The relationship between media multitasking, working memory and sustained attention. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 20(37), 1075-1100. https://doi.org/10.21550/sosbilder.487649
Kirchberg, D. M., Roe, R. A. ve Van Eerde, W. (2015). Polychronicity and Multitasking: A Diary Study at Work. Human Performance, 28(2), 112–136. https://doi.org/10.1080/08959285.2014.976706
Konig, C. J., Buhner, M. ve Murling, G. (2005). Working memory, fluid intelligence, and attention are predictors of multitasking performance, but polychronicity and extraversion are not. Human performance, 18(3), 243-266. https://doi.org/10.1207/s15327043hup1803_3
Kononova, A. ve Chiang, Y. H. (2015). Why do people multitask with media? Predictors of media multitasking. Communication Studies, 66(3), 341–362. https://doi.org/10.1016/j.chb.2015.03.052
Lin, T. T. (2019). Why do people watch multiscreen videos and use dual screening? Investigating users’ polychronicity, media multitasking motivation, and media repertoire. International Journal of Human–Computer Interaction, 35(18), 1672-1680. https://doi.org/10.1080/10447318.2018.1561813
Lindquist, J. D. ve Kaufman-Scarborough, C. (2014, October). Polychrons and monochrons: How do they watch and use television. In Proceedings of the 2000 Academy of Marketing Science (AMS) Annual Conference (pp. 204-208). Springer International Publishing. https://doi.org/10.1007/978-3-319-11885-7_49 Loh, K. K. ve Kanai, R. (2014). Higher media multi-tasking activity is associated with smaller gray-matter density in the anterior cingulate cortex. PLoS ONE, 9(9), 1–7. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0106698
Magen, H. (2017). The relations between executive functions, media multitasking and polychronicity. Computers in Human Behavior 67 (2017) 1-9. http://dx.doi.org/10.1016/j.chb.2016.10.011
Moisala, M., Salmela, V., Hietajärvi, L., Salo, E., Carlson, S., Salonen, O. ve Alho, K. (2016). Media multitasking is associated with distractibility and increased prefrontal activity in adolescents and young adults. NeuroImage, 134, 113–121. https://doi.org/10.1016/j.neuroimage.2016.04.011
Orçan, F. (2018). Açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi: İlk hangisi kullanılmalı? Eğitimde ve Psikolojide Ölçme ve Değerlendirme Dergisi, 9(4), 413-421. https://doi.org/10.21031/epod.394323
Pala, A. (2023). Çoklu Görev ve Kariyer Uyum Yeteneklerinin Pişirme Yetkinlikleri Üzerindeki Etkisi: Aşçılık Eğitimi Alan Öğrenciler Üzerine Bir Araştırma [Yayımlanmamış Doktora Tezi]. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi.
Parry, D. A. ve Le Roux, D. B. (2021). “Cognitive control in media multitaskers” ten years on: A meta-analysis. Cyberpsychology: Journal of Psychosocial Research on Cyberspace, 15(2). https://doi.org/10.5817/CP2021-2-7
Parveen, H. (2021). Multitasking Preference and Anxiety ascorrelates of Media Multitasking: The effect of Music and Stroop. International Journal of Multidisciplinary Educational Research,10(1), 35 – 40. http://ijmer.in.doi./2021/10.11.09
Pashler, H. (1994). Dual-task interference in simple tasks: data and theory. Psychological Bulletin, 116(2), 220. https://doi.org/10.1037/0033-2909.116.2.220
Pashler, H. (2000). Task switching and multitask performance. in Monsell, S., and Driver, J. (Eds.). Attention and Performance XVIII: Control of mental processes. MIT Press.
Poposki, E. M. ve Oswald, F. L. (2010). The multitasking preference inventory: Development and validation. Human Performance, 23(3), 247–264. https://doi.org/10.1037/t76360-000
Ralph, B. C. W. ve Smilek, D. (2017). Individual differences in media multitasking and performance on the n-back. Attention, Perception, and Psychophysics, 79, 582-592. https://doi.org/10.3758/s13414-016-1260-y
Redick, T. S., Shipstead, Z., Meier, M. E., Montroy, J. J., Hicks, K. L., Unsworth, N., Kane, M.J.; Hambrick, D. Z. ve Engle, R. W. (2016). Cognitive predictors of a common multitasking ability: Contributions from working memory, attention control, and fluid intelligence. Journal of Experimental Psychology: General, 145(11), 1473.
Robinson, H. (2016). Multiple media use, polychronicity and multitasking: A review of literature and proposed research directions. The Marketing Review, 16(2), 129-147. https://doi.org/10.1362/146934716X14636478977476
Robinson, H. R. ve Kalafatis, S. P. (2017). The ‘Polychronicity - Multiple Media Use’ (P-MMU) scale: a multi-dimensional scale to measure polychronicity in the context of multiple media use. Journal of Marketing Management, 33(17-18), 1-22. https://doi.org/10.1080/0267257X.2017.1383297
Robinson, O. (2016). Time perspectives and polychronicity: Implications for well-being. Journal of Positive Psychology, 11(5), 546–558.
Sağbaş, M., Erdoğan, E. ve Başaran, G. (2022). Polikronisite eğilimi ve iş tatmini ilişkisi: Üniversite öğrencileri üzerine bir araştırma. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 11(1), 345–362.
Sanderson, K. R., Bruk-Lee, V., Viswesvaran, C., Gutierrez, S. ve Kantrowitz, T. (2013). Multitasking: Do preference and ability interact to predict performance at work? Journal of Occupational and Organizational Psychology, 86(4), 556-563. https://doi.org/10.1111/joop.12025
Schubert, T. (2008). The central attentional limitation and executive control. Frontiers in Bioscience,13, 3569–3580. https://doi.org/10.2741/2950
Strobach, T., Wendt, M. ve Janczyk, M. (2018). Multitasking: Executive functioning in dual-task and task switching situations. Frontiers in Psychology, 9, 108. https://doi.org/10.3389/978-2-88945-453-2
Tabachnick, B. G. ve Fidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics (6th ed.). Pearson.
Voorveld, H. A., Segijn, C. M., Ketelaar, P. E. ve Smit, E. G. (2014). Investigating the prevalence and predictors of media multitasking across countries. International Journal of Communication 8 (2014), 2755–2777.
Waller, M. J. (2007). Preferences, behaviors, and strategies in multiple-task performance. In F. Dansereau & F. J. Yammarino (Eds.), Multi-level issues in organizations and time. Elsevier. https://doi.org/10.1016/S1475-9144(07)06011-0
Wannagat, W., Martin, T., Nieding, G., Rohleder, N. ve Becker, L. (2024). Media multitasking: Performance differences between younger and older adults and the role of working memory. Computers in Human Behavior, 158, 108313. https://doi.org/10.1016/j.chb.2024.108313
Wickens, C. D. (2002). Multiple resources and performance prediction. Theoretical Issues in Ergonomics Science, 3(2), 159–177. https://doi.org/10.1080/14639220210123806
Wiradhany, W. ve Nieuwenstein, M. R. (2017). Cognitive control in media multitaskers: Two replication studies and a meta-Analysis. Attention, Perception, & Psychophysics, 1-22. https://doi.org/10.3758/s13414-017-1408-4
Yang, Z., Kung, F. Y. ve Schneider, D. W. (2024). Individual preferences in multiple goal pursuit: Reconsidering the conceptualization and dimensionality of polychronicity. Applied Psychology, 74(1), e12575. https://doi.org/10.1111/apps.12575
Zhang, J., Song, H., Xu, C., Liu, S. ve Zhang, Z. (2025). Media multitasking enhances individuals’ anticipatory brain functions. Neuroscience, 566, 161-168. https://doi.org/10.1016/j.neuroscience.2024.12.051

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Kişilik ve Bireysel Farklılıklar, Test, Ölçme ve Psikometri (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Mine İmren ^*
0000-0003-0660-5396
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

24 Temmuz 2026

Gönderilme Tarihi

26 Temmuz 2025

Kabul Tarihi

6 Nisan 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 27 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.17494/ogusbd.1751540

IZ

https://izlik.org/JA69RF99YN

APA

İmren, M. (2026). Çoklu görev tercihi: Bir ölçek uyarlama çalışması. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 27(2), 405-423. https://doi.org/10.17494/ogusbd.1751540

AMA

1.İmren M. Çoklu görev tercihi: Bir ölçek uyarlama çalışması. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2026;27(2):405-423. doi:10.17494/ogusbd.1751540

Chicago

İmren, Mine. 2026. “Çoklu görev tercihi: Bir ölçek uyarlama çalışması”. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 27 (2): 405-23. https://doi.org/10.17494/ogusbd.1751540.

EndNote

İmren M (01 Temmuz 2026) Çoklu görev tercihi: Bir ölçek uyarlama çalışması. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 27 2 405–423.

IEEE

[1]M. İmren, “Çoklu görev tercihi: Bir ölçek uyarlama çalışması”, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 27, sy 2, ss. 405–423, Tem. 2026, doi: 10.17494/ogusbd.1751540.

ISNAD

İmren, Mine. “Çoklu görev tercihi: Bir ölçek uyarlama çalışması”. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 27/2 (01 Temmuz 2026): 405-423. https://doi.org/10.17494/ogusbd.1751540.

JAMA

1.İmren M. Çoklu görev tercihi: Bir ölçek uyarlama çalışması. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2026;27:405–423.

MLA

İmren, Mine. “Çoklu görev tercihi: Bir ölçek uyarlama çalışması”. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 27, sy 2, Temmuz 2026, ss. 405-23, doi:10.17494/ogusbd.1751540.

Vancouver

1.Mine İmren. Çoklu görev tercihi: Bir ölçek uyarlama çalışması. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 01 Temmuz 2026;27(2):405-23. doi:10.17494/ogusbd.1751540

Multitasking Preference: A Scale Adaptation Study

Öz

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Proje Numarası

Etik Beyan

Teşekkür

Çoklu görev tercihi: Bir ölçek uyarlama çalışması

Öz

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Proje Numarası

Etik Beyan

Teşekkür

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster