Türkiye Ekonomisinde Para Politikası, Faiz, Döviz Kuru ve Enflasyon Dinamikleri: 2006–2025 Dönemi Üzerine Ampirik Bir Analiz

Okan Şenol

doi:10.17494/ogusbd.1757588

TR EN

Türkiye Ekonomisinde Para Politikası, Faiz, Döviz Kuru ve Enflasyon Dinamikleri: 2006–2025 Dönemi Üzerine Ampirik Bir Analiz

Öz

Bu çalışma, 2006–2025 döneminde Türkiye ekonomisinde para arzı, nominal faiz oranı ve döviz kurunun enflasyon üzerindeki etkilerini ARDL modeli ile incelemektedir. Ampirik analiz sonuçları, döviz kuru değişimlerinin enflasyon üzerinde güçlü ve anlamlı bir etkiye sahip olduğunu, para arzının ise anlamlı bir etkisinin bulunmadığını göstermektedir. Nominal faiz oranlarının etkisi ise sınırlı ve dönemsel olarak farklılık göstermektedir. Bulgular, 2018 sonrası uygulanan para politikalarının geleneksel çerçevenin dışına çıktığını ve özellikle döviz kuru geçişkenliğinin enflasyon dinamiklerinde belirleyici hale geldiğini ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Türkiye Ekonomisi, Para Politikası, Enflasyon Belirleyicileri, ARDL Model

Kaynakça

Agenor, P. R., Mcdermott, C. J. ve Üçer, M. (1997). Fiscal Imbalances, Capital Inflows, and the Real Exchange Rate: the Case of Turkey. European Economic Review, 41, 819-825.
Akar, C., ve Nargeleçekenler, M. (2006). Türkiye’de Para Politikası Uygulamaları: GMM Modeli ile Bir Analiz. Maliye Finans Yazıları, (Sayı Bilgisi Eksik).
Akçağlayan, A. (2008). The Effects of Interest Rate Policy on Exchange Rates During 2001 Currency Crises. Abant Izzet Baysal University Journal of Social Sciences, 9(1), 1-20. (In Turkish)
Akçalı, B., ve Molaahmetoğlu, E. (2019). Türkiye’de Faiz, Enflasyon ve Döviz Kuru İlişkisi: MGARCH Modeli ile Bir Analiz. Uluslararası Ekonomi ve Yenilik Dergisi, (Sayı Bilgisi Eksik).
Arslaner, F., Karaman, D., Arslaner, N., & Kal, S. H. (2014). The relationship between inflation targeting and exchange rate pass-through in Turkey with a model averaging approach. Central Bank of the Republic of Turkey Working Paper, 1(14/16), 14-16.
Aysoy, C. ve Kıpıcı, A. N. (2005). A Quarterly Macroeconometric Model of the Turkish Economy. Central Bank Review, 2, 39-71.
Bernanke, B. S., Laubach, T., Mishkin, F. S., ve Posen, A. S. (1999). Inflation Targeting: Lessons from the International Experience. Princeton University Press.
Blinder, A. S., Ehrmann, M., Fratzscher, M., De Haan, J., ve Jansen, D.-J. (2008). Central Bank Communication and Monetary Policy: A Survey of Theory and Evidence. Journal of Economic Literature, 46(4), 910–945.
Blanchard, O., Melino, A., ve Johnson, D. R. (2003). Macroeconomics (2nd Canadian). Prentice Hall.
Blanchard, O. (2017). Macroeconomics (7th ed.). Pearson.

Boateng, E., Nti, I. K. ve Ofori, E. A. (2016). Monetary Policy Transmission and Inflation In Ghana: An ARDL and ECM Approach. African Journal of Economic Policy, (Sayı Bilgisi Eksik).
Bozkurt, H. (2021). Türkiye’de Para Politikası-Döviz Kuru-Enflasyon İlişkisinin Ampirik Analizi. ODÜ Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 11(3), 981–994. https://doi.org/10.48146/Odusobiad.1000589
Ca’Zorzi, M., Hahn, E., and Sánchez, M. (2007). Exchange Rate Pass-Through in Emerging Markets. ECB Working Paper, No: 739.
Chen, S. S. (2006). Revisiting the Interest Rate – Exchange Rate Nexus: A Markov Switching Approach. Journal of Development Economics, 79(1), 208-224.
Cho, D. ve West, K. D. (2003). Interest Rates and Exchange Rates in the Korean, Philippine And Thai Exchange Rate Crises. In M. P. Dooley ve J. A. Frankel (Eds.), Managing Currency Crises in Emerging Markets (pp. 11-35). University of Chicago Press.
Choudhri, E. U., and Hakura, D. S. (2006). Exchange Rate Pass-Through To Domestic Prices: Does the Inflationary Environment Matter? Journal of International Money and Finance, 25(4), 614–639.
Christiano, L. ve Fitzgerald, T. J. (2000). Understanding the Fiscal Theory of the Price Level.
Cochrane, J. H. (2021). The Fiscal Theory of the Price Level: An Introduction and Overview. Journal of Economic Perspectives.
Cochrane, J. H. (2023). Michelson–Morley, Neo-Fisher, and Policy Irrelevance. Journal of Economic Dynamics and Control, 151, 104687.
Coibion, O., Gorodnichenko, Y., ve Weber, M. (2022). Monetary Policy Communications and Their Effects on Household Inflation Expectations. Journal of Political Economy, 130(6), 1457–1500.
Çetin, M. (2016). Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Para Politikası Uygulamalarının Gelişimi. Finansal Araştırmalar ve Çalışmalar Dergisi, 8(14), 67-101. https://doi.org/10.14784/Jfrs.87278
Davidson, P. (2011). Post Keynesian Macroeconomic Theory. In The Elgar Companion to Post Keynesian Economics. Edward Elgar.
Demertzis, M. ve Viegi, N. (2021). Low Interest Rates in Europe and the US: One Trend, Two Stories (No. 07/2021). Bruegel Policy Contribution.
Durmuş, H. (2018). Türkiye’de Enflasyon Hedeflemesi: Örtük Enflasyon ve Açık Enflasyon Dönemleri Üzerine Bir Değerlendirme. Siirt Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6(11), 181-201.
Erdoğan, S., Karacan, R. ve Alpaslan, B. (2013). Interest Rates, Exchange Rates and Macroeconomic Performance.
Eren, A. (2006). Türkiye Ekonomisi. Ekin Kitabevi, Bursa.
Eroğlu, N. (2015). Türkiye’de 1990’lı ve 2000’li Yıllarda Para Politikaları. Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 26(1), 23-42.
Fama, E. F. (1975). Short-Term Interest Rates As Predictors of Inflation. American Economic Review, 65(3), 269–282.
Fisher, I. (1930). The Theory of Interest: As Determined By Impatience to Spend Income and Opportunity To Invest It. New York: Macmillan.
Friedman, M. (1956). The Quantity Theory of Money: A Restatement. In M. Friedman (Ed.), Studies in the Quantity Theory of Money (pp. 3–21). University of Chicago Press.
Friedman, M. (1969). The Optimum Quantity of Money and Other Essays. Aldine.
Friedman, M. (1989). Quantity Theory of Money. In Money (pp. 1-40). London: Palgrave Macmillan UK.
Goldfajn, I. ve Baig, T. (1998). Monetary Policy in the Aftermath of Currency Crises: the Case of Asia. IMF Working Paper, No. 98/170, Washington: International Monetary Fund.
Goodfriend, M., & King, R. G. (1997). The New Neoclassical Synthesis and the role of monetary policy. NBER Macroeconomics Annual, 12, 231–283.
Gül, E., Ekinci, A., ve Özer, M. (2007). Causal Relationship Between Interest Rates and Exchange Rate in Turkey: 1984-2006. İktisat, İşletme ve Finans, 251, 21-31. (In Turkish)
Gümüş, I. (2002). Effects of the Interest Rate Defense on Exchange Rates During the 1994 Crisis in Turkey. Central Bank of Republic of Turkey, Research Department Working Paper, No. 14.
Lavoie, M. (2014). Post-Keynesian Economics: New Foundations. Edward Elgar.
Hatmanu, M., Cautisanu, C., ve Ifrim, M. (2020). The Impact of Interest Rate, Exchange Rate and European Business Climate on Economic Growth in Romania: An ARDL Approach With Structural Breaks. Sustainability, 12(7), 2798.
Huang, P., Hueng, J. M., ve Yau, R. (2010). Traditional View or Revisionist View? The Effects of Monetary Policy On Exchange Rates in Asia. Applied Financial Economics, 20(9), 753-760.
İbrahim, M. H., Siong, H. Y., ve Baharumshah, A. Z. (2011). Monetary Policy Reaction Function in Emerging Market Economies: A Multi-Country Empirical Investigation. Journal of Policy Modeling, (Cilt ve Sayı Bilgisi Eksik).
Jason Furman ve Joseph Stiglitz, (1998). Economic Crises: Evidence and Insights From East Asia. Brookings Papers on Economic Activity, 29(2), 1-136.
Kara, A. H. ve Orak, M. (2008). Enflasyon Hedeflemesi. Ekonomik Tartışmalar Konferansı, 10.
Karamelikli, H. ve Karimi, M. S. (2022). Asymmetric Relationship Between Interest Rates and Exchange Rates: Evidence From Turkey. International Journal of Finance and Economics, 27(1), 1269-1279.
Kataranova, M. (2010). The Relationship Between the Exchange Rate and Inflation in Russia. Problems of Economic Transition, 53(3), 45–68.
Kayhan, S., Bayat, T., ve Uğur, A. (2013). Interest Rates and Exchange Rate Relationship in BRIC-T Countries. Ege Academic Review, 13(2), 227-236.
Keskin, N. (2018). Küresel Kriz Sonrası Türkiye’de Yeni Para Politikası Yaklaşımının Benimsenmesinde Sermaye Akımlarının Rolü ve Sermaye Kontrollerine İlişkin Bir Değerlendirme. Yönetim Bilimleri Dergisi, 16(31), 161-195.
Kim, S. (2010). Monetary Policy, Exchange Rate and Inflation in the United States: A VECM Approach. Applied Economics Letters, (Cilt ve Sayı Bilgisi Eksik).
King, R. G. ve Watson, M. W. (1997). Testing Long-Run Neutrality. Federal Reserve Bank of Richmond Economic Quarterly, 83(3), 69–101.
Leigh, D. ve Rossi, M. (2002). Exchange Rate Pass-Through in Turkey. IMF Working Paper, No: 02-204.
Marcelo Sánchez. (2011). Modelling Anti-Inflationary Monetary Targeting in Romania. International Economic Journal, 25(1), 125-145.
Matías Vernengo ve Esteban Pérez Caldentey (2020). Modern Money Theory (MMT) in the Tropics: Functional Finance in Developing Countries. Challenge, 63(6), 332-348. https://doi.org/10.1080/05775132.2020.1747729
Miranda-Agrippino, S. ve Rey, H. (2020). US Monetary Policy and the Global Financial Cycle. Review of Economic Studies, 87(6), 2754–2776.
Mitchell, W., Wray, L. R., & Watts, M. (2019). Macroeconomics. Red Globe Press.
Mishkin, F. S. (2000). Inflation Targeting in Emerging-Market Countries. American Economic Review, 90(2), 105–109.
Mohanty, M. S. (2014). Monetary Policy and Macroeconomic Outcomes in India: A SVAR Approach. Bank for International Settlements (BIS) Working Papers, No. 389.
Montiel, P. J. (2011). Macroeconomics in Emerging Markets. Cambridge University Press.
Oyadeyi, O. O. (2025). The Velocity of Money and Lessons for Monetary Policy in Nigeria: An Application of the Quantile ARDL Approach. Journal of the Knowledge Economy, 16(2), 8249-8285.
Özatay, F. (2011). Parasal İktisat Kuram ve Politika. 2. Baskı. Efil Yayınevi, Ankara.
Özmen, M., Karlılar, S., ve Kıral, B. (2015). Türkiye’de Döviz Kuru, Faiz Oranı ve Enflasyon İlişkisi: Eşbütünleşme ve Nedensellik Analizi. Maliye Dergisi, (Sayı Bilgisi Eksik).
Peersman, G. (2004). The Transmission of Monetary Policy in the Euro Area: Are the Effects Different Across Countries? Oxford Bulletin of Economics and Statistics, 66(3), 285–308.
Rey, H. (2016). International Channels of Transmission of Monetary Policy and the Mundellian Trilemma. IMF Economic Review, 64(1), 6–35.
Saraç, T. B. ve Karagöz, K. (2016). Impact of Short-Term Interest Rate On Exchange Rate: The Case of Turkey. Procedia Economics and Finance, 38, 195-202.
Saraçoğlu, D., Kuzu, S., ve Kocaoğlu, M. (2017). Türkiye’de Reel Faiz, Döviz Kuru ve Enflasyon İlişkisi: VAR Modeli Uygulaması. Finans Politik ve Ekonomik Yorumlar, (Sayı Bilgisi Eksik).
Snowdon, B., & Vane, H. R. (2005). Modern Macroeconomics: Its Origins, Development and Current State. Edward Elgar.
Sarı, Y. (2014). Cumhuriyetten Günümüze Türkiye’de Uygulanan Para Politikaları. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 4(7).
Şen, H., Kaya, A., Kaptan, S., ve Cömert, M. (2020). Interest Rates, Inflation, and Exchange Rates in Fragile EMEs: A Fresh Look At the Long-Run Interrelationships. The Journal of International Trade and Economic Development, 29(3), 289-318.
Tarı, R., Abasız, T., ve Pehlivanoğlu, F. (2012). Causality Relationship Between the TEFE and TUFE: A Frequency Domain Approach. Journal of Akdeniz IIBF, 24, 1-15.
Tobin, J. (1958). Liquidity Preference as Behavior Towards Risk. The Review of Economic Studies, 25(2), 65–86.
Tolasa, S., Whakeshum, S. T., ve Mulatu, N. T. (2022). Macroeconomic Determinants of Inflation in Ethiopia: ARDL Approach To Cointegration. European Journal of Business Science and Technology, 8(1), 96-120.
Turna, Y. ve Özcan, A. (2021). The Relationship Between Foreign Exchange Rate, Interest Rate and Inflation in Turkey: ARDL Approach. Journal of Ekonomi, 3(1), 19-23.
Uğurlu, E. ve Saraçoğlu, B. (2010). Türkiye’de Enflasyon Hedeflemesi ve Enflasyonun Öngörüsü. Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 25(2), 57-72.
Uribe, M. (2020). The Neo-Fisher Effect: Econometric Evidence from Empirical Data. Journal of Monetary Economics, 115, 20–30.
Usta, İ. ve Çolak, M. (2015). Türkiye’de Faiz Oranı ile Reel Döviz Kuru Arasındaki İlişkinin Analizi: ARDL Yaklaşımı. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İİBF Dergisi, (Cilt/Sayı Eksik).
Ülger, Ö. (2022). TCMB’nin Covid-19 Salgını Sürecinde Uyguladığı Para Politikalarının Değerlendirilmesi. Maliye ve Finans Yazıları (118), 101-130. https://doi.org/10.33203/Mfy.1133723
Wray, L. (2015). Modern Money Theory: A Primer on Macroeconomics for Sovereign Monetary Systems. Palgrave Macmillan.
Yapraklı, S. (2007). Türkiye’de Faiz Oranları ile Enflasyon ve Üretim Açığı Arasındaki İlişki: Nedensellik Analizi. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (Cilt ve Sayı Bilgisi Eksik).
Younsi, M., ve Nafla, A. (2019). Financial Stability, Monetary Policy, and Economic Growth: Panel Data Evidence from Developed and Developing Countries. Journal of the Knowledge Economy, 10, 238–260.
Yurdabak, K. ve Oktar, S. (2015). 2008 Küresel Kriz Sonrası Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Para Politikası Uygulamaları/Central Bank Of The Republic Of Turkey Monetary Policy Applications after 2008 Global Crises. Akademik Hassasiyetler, 2(4), 83-113.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Makroekonomik Teori, Enflasyon, Para Politikası

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Okan Şenol ^*
0000-0003-0249-2179
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

17 Mart 2026

Gönderilme Tarihi

3 Ağustos 2025

Kabul Tarihi

2 Aralık 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 27 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.17494/ogusbd.1757588

IZ

https://izlik.org/JA59TB69YS

APA

Şenol, O. (2026). Türkiye Ekonomisinde Para Politikası, Faiz, Döviz Kuru ve Enflasyon Dinamikleri: 2006–2025 Dönemi Üzerine Ampirik Bir Analiz. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 27(1), 96-132. https://doi.org/10.17494/ogusbd.1757588

AMA

1.Şenol O. Türkiye Ekonomisinde Para Politikası, Faiz, Döviz Kuru ve Enflasyon Dinamikleri: 2006–2025 Dönemi Üzerine Ampirik Bir Analiz. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2026;27(1):96-132. doi:10.17494/ogusbd.1757588

Chicago

Şenol, Okan. 2026. “Türkiye Ekonomisinde Para Politikası, Faiz, Döviz Kuru ve Enflasyon Dinamikleri: 2006–2025 Dönemi Üzerine Ampirik Bir Analiz”. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 27 (1): 96-132. https://doi.org/10.17494/ogusbd.1757588.

EndNote

Şenol O (01 Mart 2026) Türkiye Ekonomisinde Para Politikası, Faiz, Döviz Kuru ve Enflasyon Dinamikleri: 2006–2025 Dönemi Üzerine Ampirik Bir Analiz. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 27 1 96–132.

IEEE

[1]O. Şenol, “Türkiye Ekonomisinde Para Politikası, Faiz, Döviz Kuru ve Enflasyon Dinamikleri: 2006–2025 Dönemi Üzerine Ampirik Bir Analiz”, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 27, sy 1, ss. 96–132, Mar. 2026, doi: 10.17494/ogusbd.1757588.

ISNAD

Şenol, Okan. “Türkiye Ekonomisinde Para Politikası, Faiz, Döviz Kuru ve Enflasyon Dinamikleri: 2006–2025 Dönemi Üzerine Ampirik Bir Analiz”. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 27/1 (01 Mart 2026): 96-132. https://doi.org/10.17494/ogusbd.1757588.

JAMA

1.Şenol O. Türkiye Ekonomisinde Para Politikası, Faiz, Döviz Kuru ve Enflasyon Dinamikleri: 2006–2025 Dönemi Üzerine Ampirik Bir Analiz. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2026;27:96–132.

MLA

Şenol, Okan. “Türkiye Ekonomisinde Para Politikası, Faiz, Döviz Kuru ve Enflasyon Dinamikleri: 2006–2025 Dönemi Üzerine Ampirik Bir Analiz”. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 27, sy 1, Mart 2026, ss. 96-132, doi:10.17494/ogusbd.1757588.

Vancouver

1.Okan Şenol. Türkiye Ekonomisinde Para Politikası, Faiz, Döviz Kuru ve Enflasyon Dinamikleri: 2006–2025 Dönemi Üzerine Ampirik Bir Analiz. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 01 Mart 2026;27(1):96-132. doi:10.17494/ogusbd.1757588

Türkiye Ekonomisinde Para Politikası, Faiz, Döviz Kuru ve Enflasyon Dinamikleri: 2006–2025 Dönemi Üzerine Ampirik Bir Analiz

Türkiye Ekonomisinde Para Politikası, Faiz, Döviz Kuru ve Enflasyon Dinamikleri: 2006–2025 Dönemi Üzerine Ampirik Bir Analiz

Öz

Anahtar Kelimeler

Monetary Policy, Interest Rate, Exchange Rate and Inflation Dynamics in the Turkish Economy: An Empirical Analysis over the Period 2006–2025

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster