Karar Alıcılar Üzerinden Adaleti Yeniden Düşünmek: Negatif ve Pozitif Ayrımı Çerçevesinde Kavramsal Bir Analiz

Adalet kavramı çağdaş siyaset felsefesinde genelde John Rawls’un teorisi çerçevesinde tartışılmaktadır. Bu bağlamda dağıtıcı adalet ön plana çıkarak, lehteki ve aleyhteki pozisyonları belirlemektedir. Bu çalışmada adaletin sağlanması sürecinde dağıtım kavramı yerine, karar alıcının kim olduğu ölçütüne odaklanılmıştır. Bu şekilde adalet kavramının çoğul anlamlarını ortaya koyan bir perspektif oluşturmak amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda farklı yaklaşımlar karşılaştırmalı olarak ele alındığında adalet kavramının tek bir tanıma indirgenemez olduğu, aksine tikel, normatif ve deneyime bağlı olarak muhteva kazandığı görülmektedir. Adaletin, onu gerçekleştirecek merci, yani karar alıcı aktörler açısından tanımlanma imkânına sahip olması, farklı adalet kavrayışlarının negatif ve pozitif ayrımlarına göre ele alınmasını mümkün kılmaktadır. Bu çalışmada bu ayrımın alt başlıkları olan bireyci ve grup temelli özgürlük ile dengeleyici ve bütüncül düzenleme kavramsallaştırmaların her biri bir idealleştirilmiş örnek olay (varsayımsal senaryo) ile desteklenerek derinlemesine irdelenmektedir.

In contemporary political philosophy, the concept of justice is generally discussed within the framework of John Rawls's theory. In this context, distributive justice comes to the fore, determining both pro and contrarian positions. This study focuses on the criterion of decision-making, rather than the concept of distribution, in the process of ensuring justice. In this way, it aims to create a perspective that reveals the plural meanings of the concept of justice. A comparative analysis of different approaches reveals that the concept of justice cannot be reduced to a single definition; on the contrary, it acquires particular, normative, and empirically contingent content. The ability to define justice in terms of the authority responsible for its implementation, that is, the decision-making actors, allows for the consideration of different conceptions of justice according to their negative and positive distinctions. This study examines each of the subheadings of this distinction: individualistic and group-based freedom, and balancing and holistic regulation, each supported by an idealized case study (hypothetical scenario).