Simin Daneshvar'ın Entekhab ve Nezihe Meriç'in Gülün İçinde Bülbül Sesi Var Öykü Seçkilerinde Kadının Konumuna Dair Karşılaştırmalı Bir Bakış
Öz
Bu çalışmada, İranlı ve Türk iki ünlü kadın yazarın söz konusu öykülerinde kurguladıkları kadınlar ve konumlarını karşılaştırmalı olarak ele alınmıştır. Zikredilen eserlerde geleneksel yapıya sahip olan toplumlarda verdikleri mücadele doğrultusunda incelenen kadın imgelerinin, diğer toplumlardaki kadınlardan farklı bir görünümü yansıttıkları söylenebilir. Söz konusu eserlerde yer alan kadınlar, yaşadıkları toplumun bakış açılarınca fedakâr anne rolüyle özdeş, kocasına hizmet eden itaatkâr bir bireylerdir. Bu doğrultuda kurgulanan kadın karakterler aracılığıyla toplum tarafından şekillenen dönemin aile yapısına ve toplumun aile kavramına bakış açısına getirilen örtük eleştiriler de müşahede edilebilir. Bu bağlamda yazarların incelenen öykülerinde, geleneksel toplumlarda kadının bilinçlenmesi ve kendi değerinin farkına varması gerekliliği; toplumdaki eşitsizliğe ve kadın haklarının ihlaline karşı mücadele verilmesi ve güçlü bir tavır sergilenmesi gibi paralel izleklerin bulunduğu iddia edilebilir.
Anahtar Kelimeler
İran Öykücülüğü, Türk Öykücülüğü, Ataerkil Toplumda Kadın, Simin Daneshvar, Nezihe Meriç.
Kaynakça
- Abedini, H. M. (1400 hş./2021). Sad sal Dastan Nevisi-e İran [One Hundred Years of Iranian Storytelling] (7. Baskı). Tehran: Cheshmeh Yayınevi.
- Altan, H. Z. (2019). Varlığında Yokluğunda Kadın (Bir Toplumsal Cinsiyet Eleştirisi). İstanbul: Humanist Yayıncılık.
- Andaç, F. (1997). Söz Uçar, Yazı Kalır. İstanbul: Toplumsal Dönüşüm Yayınları.
- Beauvoir, S. d. (1981). İkinci Cins (Evlilik Çağı) (B. Onaran, Çev.). İstanbul: Payel Yayınları.
- Beauvoir, S. d. (2019). İkinci Cinsiyet (G. Acar Savran, Çev.). İstanbul: Koç Üniversitesi Yayınları.
- Berktay, F. (2016). Tek Tanrılı Dinler Karşısında Kadın. İstanbul: Metis Yayınları.
- Bezirci, A. (1999). Nezihe Meriç (Monografi). İstanbul: Evrensel Basım Yayın.
- Daneshvar, S. (1401 hş./2023). Entekhab [Seçim]. Tehran: Nashr-e Ghatre.
- Erenci, D. (2011). Nezihe Meriç'in Eserlerinde Kadın Kimlikleri ve 1950'lerin Kadın Sorunları [Yüksek lisans tezi, Ankara Üniversitesi].
- Golshiri, H. (1376 hş./1998). Jedal-e Naqsh ba Naqqash dar Asar-e Simin Daneshvar [The Conflict between the Character and the Painter in the Works of Simin Daneshvar]. Tehran: Niloufar Yayınları.