İklim Krizi Bağlamında Aile Yapısının Dönüşümü: Sosyal ve Ekonomik Etkiler Üzerinden Tematik Bir Analiz

The climate crisis produces multidimensional outcomes that affect family structures both economically and socially. This study aims to analyze the economic and social impacts of the climate crisis on families in both global and Turkish contexts and to provide concrete social policy recommendations for Turkey. Using a thematic qualitative content analysis method, the study examines relevant literature, policy documents, and strategic plans. It compares the transformation in Turkey’s family structure due to climate change with international trends. The findings indicate that the climate crisis leads to significant transformations in families through dynamics such as agricultural income loss, rising cost of living, gender inequality, changes in fertility, and climate-induced migration. In the Turkish context, rural-to-urban migration and changes in family structure resulting from climate change have received limited attention in the literature. Furthermore, family-oriented social policy tools are found to be insufficient. Accordingly, it is essential to strengthen social protection systems for families within the context of the climate crisis and to develop new policy instruments.

İklim krizi, aile yapısını ekonomik ve sosyal açılardan etkileyen çok boyutlu sonuçlar doğurmaktadır. Bu çalışma, iklim krizinin dünyada ve Türkiye'de aileler üzerindeki ekonomik ve toplumsal etkilerini analiz etmeyi ve Türkiye’ye yönelik somut sosyal politika önerileri sunmayı amaçlamaktadır. Tematik nitel içerik analizi yöntemiyle literatür, politika belgeleri ve stratejik planlar incelenmiş; Türkiye’de aile yapısında iklim değişikliğine bağlı yaşanan dönüşüm, uluslararası eğilimlerle karşılaştırılmıştır. Bulgular, iklim krizinin tarımsal gelir kaybı, yaşam maliyetlerinde artış, toplumsal cinsiyet eşitsizliği, doğurganlıkta değişim ve iklim kaynaklı göç gibi dinamikler aracılığıyla aile yapısında dönüşümlere yol açtığını ortaya koymaktadır. Türkiye bağlamında, iklim kaynaklı kırdan kente göçlerin ve aile yapısındaki değişimlerin literatürde yeterince ele alınmadığı; ayrıca aile odaklı sosyal politika araçlarının sınırlı kaldığı tespit edilmiştir. Bu doğrultuda, ailelere yönelik sosyal koruma sistemlerinin iklim krizi bağlamında güçlendirilmesi ve yeni politika araçlarının hayata geçirilmesi gereklidir.