Suicide in Mine Söğüt’s Deli Kadın Hikâyeleri as a Means of Making the Existence of the Other Visible

Yıl 2025, Cilt: 26 Sayı: Özel Sayı, 1747 - 1770, 30.12.2025

Burcu Yılmaz Çebin

Öz

Mine Söğüt, a journalist and author who is one of the representatives of Turkish literature after 2000, continues her literary approach that foregrounds female identity with her own distinctive style and tone. In her modern narratives, which also contain postmodern elements, the dark, grotesque and the other are blended with a poetic language and presented to the reader. This study seeks to offer an alternative approach to interpretation of women’s suicides in modern Turkish literature, focusing on Mine Söğüt’s work Deli Kadın Hikâyeleri (2011). Mine Söğüt’s multi-layered texts have made it possible to engage in a critically eclectic reading of the theme of suicide.Mine Söğüt’s multi-layered texts enabled the application of the discourse analysis method with an eclectic theoretical framework in the research. Since it has been determined that in thirteen of the twenty-one stories the female characters end their lives by committing suicide, this study has focused on those particular stories. The suicides of the female characters in the narratives have been examined under the main headings of pathological family structure and power domination, individual traumas, and other themes.

Anahtar Kelimeler

Deli Kadın Hikâyeleri , women , suicide , family , patriarchy , trauma , the other , post-2000 Turkish literature.

Ötekinin Varoluşunu Görünür Kılma Biçimi Olarak Mine Söğüt’ün Deli Kadın Hikâyeleri Adlı Eserinde İntihar

Öz

2000 sonrası Türk edebiyatının temsilcilerinden biri olan gazeteci yazar Mine Söğüt, kadın kimliğini ön plana çıkaran edebî anlayışını kendine has tarzı ve üslûbuyla devam ettirmektedir. Özellikle postmodern unsurları barındıran modern anlatılarında karanlık, grotesk ve öteki olan şiirsel dille harmanlanarak okuyucuya sunulur. Bu çalışma, Mine Söğüt’ün Deli Kadın Hikâyeleri (2011) adlı eseri odağında modern Türk edebiyatında kadın intiharlarına yeni bir okuma biçimi önermeyi hedeflemektedir. Mine Söğüt’ün çok katmanlı metinleri, intihar temini eleştirel eklektik okumaya olanak sağlamıştır. Yirmi bir hikâyeden oluşan eserin on üç anlatısında kadın karakterlerin intihar ederek yaşamlarına son vermeleri tespit edildiğinden, bu çalışmada söz konusu hikâyeler üzerine odaklanılmıştır. Anlatılardaki kadın karakterlerin intiharlar kurguları, patolojik aile yapısı ve iktidar tahakkümü, bireysel travmalar ve öteki ana başlıkları altında incelenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Deli Kadın Hikâyeleri , kadın , intihar , aile , patriyarka , travma , öteki , 2000 sonrası Türk edebiyatı.

Teşekkür

Bu makalenin yazılma aşamasında verdiği katkılar için saygıdeğer hocam Prof. Dr. Soner AKPINAR'a yürekten teşekkür ederim.

Kaynakça

• Ahmet Cevdet Paşa (1305/1887). “Madde 1202”, Mecelle-i Ahkâm-ı Adliye. Dersaâdet (İstanbul): Matbaa-i Osmaniye, 370–371.
• Akpınar, S. & Şahin, B. (2017). “Orhan Pamuk Romanlarında Öteki”, Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, 5(11), Temmuz, 330–344.
• Akpınar, S. (2022). Çağdaş Türk Romanlarında 6–7 Eylül Olayları, Rumlar, Etnisite ve Kimlik. İstanbul: Günce Yayınları.
• Alvarez, A. (1999). İntihar, Kan Dökücü Tanrı. Ankara: Öteki Yayınevi.
• Arkun, N. (1978). İntiharın Psikodinamikleri. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yayınları.
• Bachelard, G. (1995). Ateşin Psikanalizi. İstanbul: Bağlam Yayınları.
• Bachelard, G. (2006). Su ve Düşler. Maddenin İmgelemi Üzerine Bir Deneme (çev. Olcay Kunal). İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
• Badinter, E. (2017). Kadınlık mı? Annelik mi? İstanbul: İletişim Yayınları.
• Bourdieu, P. (2015). Eril Tahakküm (çev. Bediz Yılmaz). İstanbul: Bağlam Yayınları.
• Chevalier, J. & Gheerbrant, A. (1996). The Penguin Dictionary of Symbols (Fransızca’dan çev. John Buchanan-Brown). England: Penguin Books.
• Connell, R. W. (1998). Toplumsal Cinsiyet ve İktidar: Toplum, Kişi ve Cinsel Politika. İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
• Çavlin, A. vd. (2018). Ailenin Karanlık Yüzü Ensest: Türkiye’den Araştırmalar, Saptamalar, Örnekler ve Öneriler. İstanbul: Metis Yayınları.
• Dante Aligheri. (2011). İlahi Komedya (çev. Rekin Teksoy). İstanbul: Oğlak Yayıncılık.
• Dowling, C. (2020). Sindirella Kompleksi: Çağdaş Kadının Bağımsızlık Korkusu (çev. Selçuk Budak). İstanbul: Afrika Yayınları.
• Durkheim, E. (2013). İntihar: Bir Toplumbilim İncelemesi (çev. Z. Zühre İlkgelen). İstanbul: Pozitif Yayınları.
• Ergin, O. N. (1977). İstanbul Mektepleri ve İlim, Terbiye ve San’at Müesseseleri Dolayısiyle Türk Maarif Tarihi, C. III–IV. İstanbul: Eser Matbaacılık.
• Foucault, M. (2006). Deliliğin Tarihi. Ankara: İmge Kitabevi Yayınları.
• Göle, N. (2009). Modern Mahrem: Medeniyet ve Örtünme. İstanbul: Metis Yayınları.
• Harman, Ö. F. (1996). “Hâbil ile Kâbil / Hz. Âdem ile Hz. Havvâ’nın İlk İki Oğlu”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, C. 14. Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, 376–378.
• Henderson, A., Jewell, T., Huang, X., & Simpson, A. (2024). “Personal trauma history and secondary traumatic stress in mental health professionals: A systematic review”, Journal of Psychiatric and Mental Health Nursing, 32(1), 13–30.
• Hill, T. D. (2004). Ambitiosa Mors: Suicide and the Self in Roman Thought and Literature. New York: Routledge.
• Holland, J. (2019). Mizojeni: Dünyanın En Eski Önyargısı, Kadından Nefretin Evrensel Tarihi. Ankara: İmge Kitabevi Yayınları.
• Keyman, F., Mutman, M. & Yeğenoğlu, M. (1996). Oryantalizm, Hegemonya ve Kültürel Fark. İstanbul: İletişim Yayınları.
• Klein, M. (2020). Haset ve Şükran (çev. Orhan Koçak). İstanbul: Metis Yayınları.
• Marsh, I. (2017). İntihar – Foucault, Tarih ve Hakikat (çev. Yonca Aşçı Dalar). İstanbul: İş Bankası Kültür Yayınları.
• Minois, G. (1995). İntiharın Tarihi: İstemli Ölüm Karşısında Batı Toplumu. Ankara: Dost Kitabevi Yayınları.
• Nâzım Hikmet (2008). Bütün Şiirleri. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
• Özkan, A. (2017). “Grafik Roman ve Sinemada II. Dünya Savaşı Acılarının Bellekteki İzleri: Maus ve Piyanist Örneği”, Kültürel Bellek 2017 (haz. Tekinalp, P. Ş. & Gökalp Alpaslan, G.). Ankara: Hacettepe Üniversitesi Yayınları.
• Said, E. W. (2013). Şarkiyatçılık: Batı’nın Şark Anlayışları (çev. Berna Ülner). İstanbul: Metis Yayınları.
• Sakaoğlu, N. (1994). “Çınar Olayı”, Dünden Bugüne İstanbul Ansiklopedisi, C. I. İstanbul: Kültür Bakanlığı ve Tarih Vakfı Yayınları, 500.
• Scully, D. (1994). Tecavüz: Cinsel Şiddeti Anlamak – Tutuklu Tecavüzcüler Üzerine Bir İnceleme. İstanbul: Metis Yayınları.
• Söğüt, M. (2020). Deli Kadın Hikâyeleri. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
• Söğüt, M. (2010). Dolapdere, Kürt Kediler Çingene Kelebekler. İstanbul: Heyamola Yayınları.
• Thomas More. (2000). Ütopya (çev. Sabahattin Eyüpoğlu, Vedat Günyol & Mina Urgan). İstanbul: Kaynak Yayınları.
• Türk Dil Kurumu Çevrimiçi Sözlük. (2024). Güncel Türkçe Sözlük. Erişim tarihi: 30 Mart 2024, https://sozluk.gov.tr/?ara=intihar .
• Ulutaş, N. (2006). Türk Romanında İntihar (1872–1960) [Basılmış doktora tezi]. Uludağ Üniversitesi.
• Wiesner-Hanks, M. E. (2023). Tarihte Toplumsal Cinsiyet: Küresel Bakış Açıları. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
• Yazar, T. (2007). “Orta Çağ Anadolu Türk Mimari Bezemesinde Vakvak Üslubu”, Bilig, 42, 1–33.