Dijitalleşen Aile ve Elektrik Faturası: Cihaz Yoğunluğu, Klima ve Oransal Enerji Yükü
Öz
Bu çalışma, Türkiye’de ailelerin elektrik harcamasının gelir içindeki payını incelemektedir. 2022 Hanehalkı Bütçe Anketi mikro verisi kullanılarak Adaptif LASSO ile değişken seçimi yapılmış, fractional logit modeli tahmin edilerek sonuçlar ortalama marjinal etkilerle raporlanmıştır. Bulgular, gelir arttıkça oranın anlamlı biçimde azaldığını (regresif yük) göstermektedir. Hanehalkı büyüklüğü ve konut alanı oranı artırırken, kiracılarda oran daha yüksektir. Klima sahipliği en büyük artışı yaratmakta; panel TV, internet, bilgisayar ve cep telefonu sayısı da yükü artırmaktadır. Sonuçlar, “düşük gelir–kalabalık–büyük/kiralık konut” profilinin kırılganlığını ortaya koymaktadır. Politika önerileri arasında verimli klima teşvikleri, çok zamanlı tarife yönlendirmeleri ve kiralık konutlarda asgari enerji performansı yer almaktadır. Enerji yoksulluğu, oransal elektrik yükü ile temsil edilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Aile ekonomisi, elektrik/gelir oranı, fractional logit, cihaz yoğunluğu, kiracılık
Destekleyen Kurum
Destekleyen bir kurum bulunmamaktadir
Etik Beyan
Bu çalışmada etik kurul izni gerektirecek bir durum bulunmamaktadır.
Kaynakça
- Ahrens, A., Hansen, C. B. & Schaffer, M. E. (2020). lassopack: Model selection and prediction with regularized regression in Stata. The Stata Journal, 20(1), 176–235.
- Ali, S. S. S., Razman, M. R., Awang, A., Asyraf, M. R. M., Ishak, M. R., Ilyas, R. A. & Lawrence, R. J. (2021). Critical determinants of household electricity consumption in a rapidly growing city. Sustainability, 13(8), 4441.
- Ari, E., Aydin, N., Karacan, S. & Saracli, S. (2016). Analysis of households’ electricity consumption with ordered logit models: Example of Turkey. International Journal of Humanities and Social Science Invention, 5(6), 73–84.
- Besagni, G. & Borgarello, M. (2018). The determinants of residential energy expenditure in Italy. Energy, 165, 369–386.
- Bird, S. & Hernández, D. (2012). Policy options for the split incentive: Increasing energy efficiency for low-income renters. Energy Policy, 48, 506–514.
- Bouzarovski, S. (2018). Energy poverty: (Dis)assembling Europe’s infrastructural divide. Springer Nature.
- Brounen, D., Kok, N. & Quigley, J. M. (2012). Residential energy use and conservation: Economics and demographics. European Economic Review, 56(5), 931–945.
- Brucal, A. & McCoy, D. (2020). Energy prices, energy policies and energy poverty: Exploring the connection. European Commission, Social Situation Monitor.
- Çalmaşur, G. & İnan, K. (2018). Hanehalkı elektrik talebini etkileyen faktörler: Türkiye üzerine bir uygulama. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, (52), 71–92.
- Çora, E. (2023). Understanding of energy poverty characteristics in Türkiye: A baseline study for identification of energy poor household profiles (Yüksek lisans tezi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi).