Koruyucu Aile Hizmetinin Haber Medyasında Temsili: 30 Haziran Koruyucu Aile Günü Bağlamında Bir İçerik Analizi

Yıl 2026, Cilt: 27 Sayı: 1, 368 - 384, 17.03.2026

İpek Tok

https://doi.org/10.17494/ogusbd.1765228

https://izlik.org/JA58GZ48AH

Öz

Bu çalışma; koruyucu aile hizmetinin haber medyasında nasıl temsil edildiğini belirlemeyi, medyanın konuyu nasıl ele aldığını ortaya koymayı amaçlamıştır. Bu bağlamda, 30 Haziran Koruyucu Aile Günü’nü de kapsayan 23 Haziran - 6 Temmuz 2025 tarihleri arasındaki 14 günde; gazeteler, haber siteleri ve televizyon kanallarının ana haber bültenlerinde yayınlanan koruyucu aile konulu 108 haber içerik analizi tekniği ile çözümlenmiştir. Çalışma sonucunda; haberlerin çoğunluğunun tıklanma sayıları düşük olan haber sitelerinde yer aldığı, gazete ve televizyonlarda ise konuya çok daha az değinildiği görülmüştür. Koruyucu ailelerin deneyimlerini aktardıkları öyküleyici haberlerden çok, haber kaynaklarının siyasetçiler/bürokratlar olduğu bilgilendirici haberlere yer verilmiştir. Çalışmada, haber medyasının koruyucu aile hizmeti konusuna ilgisiz kaldığı; mevcuttaki haberlerin de koruyucu ailelerin deneyimlerini, hislerini ve düşüncelerini ilk elden aktarmalarına yeterince imkan veremediği sonuçlarına ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Koruyucu aile , Haber medyası , İçerik analizi , Aile , Sosyal hizmet

The Representation of Foster Family Service in the News Media: A Content Analysis in the Context of the June 30th Foster Family Day

https://izlik.org/JA58GZ48AH

Öz

This study aimed to determine how foster family service are represented in the news media and to reveal how the media addresses the issue. To this end, 108 news stories on foster family published in newspapers, on news websites, and in television news broadcasts during the 14-day period from June 23 to July 6, 2025, which included Foster Care Day on June 30, were analyzed using content analysis. The study found that most news stories were on news websites with low click-through rates, while newspapers and television channels covered the topic much less frequently. Informative news stories featuring politicians/bureaucrats as sources were given more prominence than narrative news stories sharing the experiences of foster families. The study concluded that the news media has shown little interest in the topic of foster care services; furthermore, existing news coverage does not sufficiently enable foster families to convey their experiences, feelings, and thoughts firsthand.

Anahtar Kelimeler

Foster family , News media , Content Analysis , Family , Social service

Kaynakça

• Bergman, A. S. (2016). In a proper home: Foster children’s needs and foster parents’ suitability during the twentieth century. Journal of Family History, 41(2), 176-191.
• Dumanlı-Kürkçü, D. (2025). TikTok platformunda dijital gazetecilik pratikleri. Selçuk İletişim, 18(1), 323-350. https://doi.org/10.18094/josc.1580276
• Erbay, E. ve Çalış, N. (2021). Türkiye’de koruyucu aile hizmetlerine yönelik uzman görüşleri. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 20(40), 439-462. https://doi.org/10.46928/iticusbe.793311
• Geyik, K. (2024). Yeni medyada haber değeri unsuru olarak olumsuzluk faktörünün dönüşümü. Kastamonu İletişim Araştırmaları Dergisi, 13, 221-246. https://doi.org/10.56676/kiad.1441149
• Gökkaya, V. B. (2014). Ailelerin koruyucu aile olma nedenleri: Sivas ili örneği. International Journal of Human Sciences, 11(1), 603-620.
• Gül, S. S. ve Nizam, Ö. K. (2021). Sosyal bilimlerde içerik ve söylem analizi. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 42, 181-198. https://doi.org/10.30794/pausbed.803182
• İzci, L., Sarı, K. S. ve Uyanık, M. N. (2021). Aile odaklı hizmet model olarak koruyucu aile uygulaması. T.C. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Çocuk Politikaları Serisi, 1(3), 1-44.
• Karatay, A. (2017). Türkiye’de koruyucu aile: Kökenleri, gelişimi ve bugünü. Üsküdar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 5, 389-427. https://doi.org/10.32739/uskudarsbd.3.5.30
• Karataş, K. (2007). Türkiye’de çocuk koruma sistemi ve koruyucu aile uygulamaları üzerine bir değerlendirme. Toplum ve Sosyal Hizmet, 18(2), 7-20.
• Kars, N. (2010). Haberin tarihi, kuramları, söylemi ve radyo-televizyon haberciliği. İstanbul: Derin Yayınları.
• Kınık, K. (2021). Kültüre duyarlı sosyal hizmet bağlamında Türkiye'de koruyucu aile modeli: İstanbul ve Bingöl örneği. Journal of International Social Research, 14(77).
• Kibaroğlu, S. ve Zengin, O. (2024). Koruyucu aile olma şartı sağlayan eşlerin koruyucu aile hizmet modeline ilişkin görüşleri. Toplum ve Sosyal Hizmet, 35(4), 661-683. https://doi.org/10.33417/tsh.1269615
• Özaydın-Demirbaş, E., İmir, H. M., Kılınç, F. E. ve Bektaş, N. (2021). Üniversite çalışanlarının koruyucu aile uygulamasına bakış açısı: Bir durum çalışması. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 21(50), 231-277. https://doi.org/10.21560/spcd.vi.617942
• Özbesler, C. (2014). Hz. Peygamber döneminden günümüze yetimlerin himaye edilmesi: Koruyucu aile olmak. Koruyucu Aile Hizmetleri (ss. 83-99) içinde. Türkiye Diyanet Vakfı Yayın Matbaacılık.
• Özkara, S. (2005). Toplumun koruyucu aile uygulamasına ilişkin bilgi, görüş ve değerlendirmesi. [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Hacettepe Üniversitesi.
• Reuters Institute. (t.y.). Digital news report 2025. https://reutersinstitute.politics.ox.ac.uk/digital-news-report/2025 adresinden 2 Ağustos 2025 tarihinde alınmıştır.
• Similar Web. (2025, 1 Temmuz). En popüler web siteleri sıralaması. https://www.similarweb.com/tr/top-websites/turkey/news-and-media/ adresinden 21 Temmuz 2025 tarihinde alınmıştır.
• Şimşek, Z., Erol, N., Öztop, D. ve Özcan, Ö. Ö. (2008). Kurum bakımındaki çocuk ve ergenlerde davranış ve duygusal sorunların epidemiyolojisi: Ulusal örneklemde karşılaştırmalı bir araştırma. Türk Psikiyatri Dergisi, 19(3), 235-246.
• Televizyon İzleme Araştırmaları Anonim Şirketi [TİAK]. (t.y.). Aylık raporlar. https://tiak.com.tr/tablolar adresinden 29 Temmuz 2025 tarihinde alınmıştır.
• Tezel, Z., Demirel, B. ve Kaya, Z. Ş. (2018). Ailelerin koruyucu aile olmaya karar vermelerinde etkili olan etmenler ile koruyucu aile olmanın anlam ve önemi. Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştırmaları Dergisi, 19(43), 15-36.
• T.C. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. (2021a). Çocuk politikaları serisi/3: Aile odaklı hizmet modeli olarak koruyucu aile uygulaması. https://aile.gov.tr/media/80618/cocuk-politikalari-serisi-3-3.pdf adresinden 9 Haziran 2025 tarihinde alınmıştır.
• T.C. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. (2021b). Türkiye’de yıllara göre sosyal ve ekonomik destek sağlanan çocuk sayısı. www.aile.gov.tr/chgm/istatistikler/ adresinden 9 Haziran 2025 tarihinde alınmıştır.
• T.C. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. (2023, 6 Temmuz). 30 Haziran Koruyucu Aile Günü. https://www.aile.gov.tr/hakkari/haberler/30-haziran-koruyucu-aile-gunu/ adresinden 9 Haziran 2025 tarihinde alınmıştır.
• T.C. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. (2024a, 26 Eylül). “Gönül Elçileri” projesi dünya sahnesine çıktı. https://www.aile.gov.tr/haberler/gonul-elcileri-projesi-dunya-sahnesine-cikti/ adresinden 9 Haziran 2025 tarihinde alınmıştır.
• T.C. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. (2024b). 2024-2028 stratejik planı. https://www.aile.gov.tr/media/157370/stratejik-plan-2024.pdf adresinden 9 Haziran 2025 tarihinde alınmıştır.
• T.C. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. (2024c). II. Koruyucu Aile Temelli Çocuk Koruma Sistemi Çalıştayı sonuç raporu. https://www.aile.gov.tr/media/215263/ii-koruyucu-aile-temelli-calistay-sonuc-raporu-son-25-05-25.pdf adresinden 10 Haziran 2025 tarihinde alınmıştır.
• T.C. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. (2024d). 2024 yılı faaliyet raporu. https://www.aile.gov.tr/media/197323/faaliyet-raporu-2024_son_28-02-2025.pdf adresinden 10 Haziran 2025 tarihinde alınmıştır.
• T.C. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. (2024e). Aylık istatistik bülteni. https://www.aile.gov.tr/sgbd/istatistik-sayfalari/aylik-istatistik-bulteni/ adresinden 10 Haziran 2025 tarihinde alınmıştır.
• T.C. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. (2025a). Koruyucu aile hizmeti. https://www.aile.gov.tr/sss/cocuk-hizmetleri-genel-mudurlugu/koruyucu-aile-hizmeti/ adresinden 10 Haziran 2025 tarihinde alınmıştır.
• T.C. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. (2025b). Koruyucu aile hizmeti. https://www.aile.tr/chgm/uygulamalar/koruyucu-aile-hizmeti/ adresinden 10 Haziran 2025 tarihinde alınmıştır.
• T.C. Strateji ve Bütçe Başkanlığı. (2024). On İkinci Kalkınma Planı (2024-2028). https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2023/12/On-Ikinci-Kalkinma-Plani_2024-2028_11122023.pdf adresinden 11 Haziran 2025 tarihinde alınmıştır.
• Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu [TİHEK]. (2025, 13 Ocak). Sayın Cumhurbaşkanımız tarafından 2025 yılının “Aile Yılı” ilan edilmesi hakkında basın açıklaması. https://www.tihek.gov.tr/sayin-cumhurbaskanimiz-tarafindan-2025-yilinin-aile-yili-ilan-edilmesi-hakkinda-basin-aciklamasi adresinden 11 Haziran 2025 tarihinde alınmıştır.
• Unicef. (t.y.). Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi (1989). www.unicef.org/turkey/%C3%A7ocuk-haklar%C4%B1na-dair-s%C3%B6zle%C5%9Fme adresinden 11 Haziran 2025 tarihinde alınmıştır.
• Yazıcı, E. (2012). Korunmaya muhtaç çocuklar ve çocuk evleri. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(18), 499-525.
• Yazıcı, E. (2014). Türkiye’de çocuk koruma sistemi ve koruyucu aile bakım yönteminde yeni yaklaşımlar. Çankırı Karatekin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 4(2), 247-270.
• Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayınları.
• Yıldırım, B. (2025). İnsanlar neden koruyucu aile oluyor? Algılanan avantaj ve dezavantajları ile koruyucu aile olmak. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 25(2), 589-612. https://doi.org/10.21560/spcd.vi.1648778
• Yurdigül, A. (2014). Olumsuz olayların televizyon ana haber bültenlerinde sunumu: “Soma faciası” üzerine bir inceleme çalışması. Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, 2(4). https://doi.org/10.19145/guifd.01288
• Yurteri, A. ve Baran, G. (2015). Kurum bakımı deneyimi olan kadınların çocukluk dönemi kurum yaşantıları: Nitel bir çalışma. Toplum ve Sosyal Hizmet, 26(1), 23-44.
• Yüksel, E., Adıyaman, H. K., Aydın, N., Kurt, B., Çelik, C., Karaoğlu, E. ve Demirel, M. (2015). İyi haber de iyi haber midir? Haber değerleri üzerine bir içerik analizi çalışması. Selçuk İletişim, 9(1), 94-114.
• Yüksel, E. (2019, 16-19 Aralık). Türkiye’de iletişim araştırmalarında içerik analizi uygulamaları, sorunlar ve çözüm önerileri. International Euroasia Congress on Scientific Researches and Recent Trends (ss. 134-152).