Araştırma Makalesi

Geçiş Dönemi Evlenme Ritüellerinden Oyun, Eğlence ve Müziğin Psiko-Sosyal Boyutu ve Bu Ritüellerin İslam’ın Nikâh Şartlarından Biri Olan Aleniyetle İlişkisi

Cilt: 27 Sayı: 2 24 Temmuz 2026
PDF İndir
TR EN

Geçiş Dönemi Evlenme Ritüellerinden Oyun, Eğlence ve Müziğin Psiko-Sosyal Boyutu ve Bu Ritüellerin İslam’ın Nikâh Şartlarından Biri Olan Aleniyetle İlişkisi

Öz

Geçiş dönemleri denilen doğum, evlenme ve ölüm gibi yaşamın belli zamanlarında yapılan kutlamalar, kültürden kültüre uygulama biçimleri farklı olsa da hemen hemen her toplumda yaygın olarak görülmüştür. Bunların bir kısmının dinsel düşünce ve amaçlarla icra edilmesi, geçiş dönemlerinin dinsel boyutunu öne çıkarmaktadır. İslam’a göre nikâhın iki şahit huzurunda kıyılması asgari koşul olsa da nikâhı topluma duyurarak (aleniyet) zina şüphesini ortadan kaldırmak için yeterli görülmemiştir. Hz. Peygamber’in nikâhı zinadan ayıran vasıtanın def çalmak ve ses çıkarmak olduğunu belirtmesi, duyurunun aleniyetin (açıklık) önemini göstermektedir. Bu araştırmada Döküman Analizi Yöntemi kullanılarak geçiş dönemleri hakkında bilgi verilmeye ve bu dönemlerde icra edilen ritüellerin psikolojik ve sosyolojik yorumları yapılmaya çalışılmıştır. Haram fiiller işlenmedikçe toplumların kendi kültürlerine göre eğlence tertip etmelerinde dinen sakınca olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Din sosyolojisi, geçiş dönemleri, evlenme, ritüel, aleniyet, İslâm.

Kaynakça

  1. Acıpayamlı, O. (1961). Türkiye’de Doğumla İlgili Adet ve İnanmaların Etnolojik Etüdü, Erzurum: Atatürk Üniversitesi Yayınları.
  2. Adorno, T. W. (2011). Kültür Endüstrisi-Kültür Yönetimi, Çev. Mustafa Tüzel, Nihat Ülner ve Elçin Gen, İstanbul: İletişim Yayınları.
  3. Ahmed b. Hanbel, Ebû Abdillâh Ahmed b. Muhammed eş-Şeybânî el-Mervezî. (2001). el-Müsned. thk. Şuayb el-Arnavut-Âdil Mürşid. IV Cilt. Beyrût: Müessesetü’r-Risâle.
  4. Alpman, C. (2001). Eğitimin Bütünlüğü İçerisinde Beden Eğitimi ve Çağlar Boyu Gelişimi, Ankara: Can Reklam Evi Basın Yayın Ofset Matbaacılık.
  5. Apaydın, Y. (2000). “Nikâh Akdinin Mahiyeti ve İmam Nikâhı Uygulaması”, Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 1 (9), ss. 371-380.
  6. Aracı, H. (1999). Öğretmen ve Öğrenciler İçin Okullarda Beden Eğitimi, 2. Baskı, Ankara: Bağıran Yayınevi.
  7. Assman, Jan. (2001). Kültürel Bellek, Eski Yüksek Kültürlerde Yazı, Hatırlama ve Politika, Çev. Ayşe Tekin, İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
  8. Aydın, A. (1999). “Aile Hayatı”, İlmihal-II İslam ve Toplum, İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, ss. 195-246.
  9. Aytaç, Ö. (2002). “Boş Zaman Üzerine Kavramsal Yaklaşımlar”, Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 12 (1), ss. 231-260.
  10. Aytaç, Ö. (2006). “Tükenmişlik ve Metalaşma Kıskacında Boş Zaman”, Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11 (1), ss. 27-53.

Kaynak Göster

APA
Güneş, A. (2026). Geçiş Dönemi Evlenme Ritüellerinden Oyun, Eğlence ve Müziğin Psiko-Sosyal Boyutu ve Bu Ritüellerin İslam’ın Nikâh Şartlarından Biri Olan Aleniyetle İlişkisi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 27(2), 356-375. https://doi.org/10.17494/ogusbd.1766294
AMA
1.Güneş A. Geçiş Dönemi Evlenme Ritüellerinden Oyun, Eğlence ve Müziğin Psiko-Sosyal Boyutu ve Bu Ritüellerin İslam’ın Nikâh Şartlarından Biri Olan Aleniyetle İlişkisi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2026;27(2):356-375. doi:10.17494/ogusbd.1766294
Chicago
Güneş, Abdurrahman. 2026. “Geçiş Dönemi Evlenme Ritüellerinden Oyun, Eğlence ve Müziğin Psiko-Sosyal Boyutu ve Bu Ritüellerin İslam’ın Nikâh Şartlarından Biri Olan Aleniyetle İlişkisi”. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 27 (2): 356-75. https://doi.org/10.17494/ogusbd.1766294.
EndNote
Güneş A (01 Temmuz 2026) Geçiş Dönemi Evlenme Ritüellerinden Oyun, Eğlence ve Müziğin Psiko-Sosyal Boyutu ve Bu Ritüellerin İslam’ın Nikâh Şartlarından Biri Olan Aleniyetle İlişkisi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 27 2 356–375.
IEEE
[1]A. Güneş, “Geçiş Dönemi Evlenme Ritüellerinden Oyun, Eğlence ve Müziğin Psiko-Sosyal Boyutu ve Bu Ritüellerin İslam’ın Nikâh Şartlarından Biri Olan Aleniyetle İlişkisi”, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 27, sy 2, ss. 356–375, Tem. 2026, doi: 10.17494/ogusbd.1766294.
ISNAD
Güneş, Abdurrahman. “Geçiş Dönemi Evlenme Ritüellerinden Oyun, Eğlence ve Müziğin Psiko-Sosyal Boyutu ve Bu Ritüellerin İslam’ın Nikâh Şartlarından Biri Olan Aleniyetle İlişkisi”. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 27/2 (01 Temmuz 2026): 356-375. https://doi.org/10.17494/ogusbd.1766294.
JAMA
1.Güneş A. Geçiş Dönemi Evlenme Ritüellerinden Oyun, Eğlence ve Müziğin Psiko-Sosyal Boyutu ve Bu Ritüellerin İslam’ın Nikâh Şartlarından Biri Olan Aleniyetle İlişkisi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2026;27:356–375.
MLA
Güneş, Abdurrahman. “Geçiş Dönemi Evlenme Ritüellerinden Oyun, Eğlence ve Müziğin Psiko-Sosyal Boyutu ve Bu Ritüellerin İslam’ın Nikâh Şartlarından Biri Olan Aleniyetle İlişkisi”. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 27, sy 2, Temmuz 2026, ss. 356-75, doi:10.17494/ogusbd.1766294.
Vancouver
1.Abdurrahman Güneş. Geçiş Dönemi Evlenme Ritüellerinden Oyun, Eğlence ve Müziğin Psiko-Sosyal Boyutu ve Bu Ritüellerin İslam’ın Nikâh Şartlarından Biri Olan Aleniyetle İlişkisi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 01 Temmuz 2026;27(2):356-75. doi:10.17494/ogusbd.1766294