Erkekliği Sahnelemek: Erkekliğin İnşası ve Şiddetin Performansa Dönüşmesi Üzerine Fenomenolojik Bir İnceleme
Öz
Bu çalışma, Şanlıurfa’da erkeklik kimliğinin nasıl kurulduğunu ve şiddetin bu kimliğin performatif bir parçası olarak nasıl sahnelendiğini nitel bir yaklaşımla incelemektedir. 18–25 ve 50+ yaşlardan toplam 54 erkekle yapılan derinlemesine görüşmeler, refleksif tematik analizle çözümlenmiştir. Bulgular, yerel hegemonik erkekliğin üç sütuna dayandığını göstermektedir: sağlayıcılık, namusun korunması ve güç beklentisi. Bu kodlar tehdit edildiğinde şiddet, otoriteyi yeniden tesis etmeye ve kimliği onarmaya dönük bir “son çare/terbiye aracı” olarak meşrulaştırılmaktadır. Kuşaklararası karşılaştırma, yaşlıların şiddeti daha normalleştirdiğini; gençlerin ise geleneksel normlar ile modern beklentiler arasında çelişkili ve kaygılı tutumlar sergilediğini göstermektedir. Sonuçlar, önleme stratejilerinin kimlik kaygıları ve meşrulaştırıcı kültürel senaryoları hedeflemesi gerektiğini vurgular.
Anahtar Kelimeler
Hegemonik Erkeklik, Kırılgan Erkeklik, Şiddet, Performans, Şanlıurfa
Kaynakça
- Afşar, N. (2016). Violence against women and femicides in Turkey. European Journal of Multidisciplinary Studies, 2(1), 70-80. https://doi.org/10.26417/ejms.v2i1.p70-80
- Applin, S., Simpson, J., & Curtis, A. (2022). Men have gender and women are people: A structural approach to gender and violence. Violence Against Women, 29(6-7), 1097-1118. https://doi.org/10.1177/10778012221104844
- Arboit, J., & De Mello Padoin, S. (2020). Driving factors and actions taken by women to confront violence: Qualitative research based on art. Journal of Interpersonal Violence, 37(1-2), 102-123. https://doi.org/10.1177/0886260520907366
- Beşpınar, Z. (2021). Women of ‘68 and their experiences of bargaining with patriarchy. Turkish Historical Review, 12(2-3), 323-352. https://doi.org/10.1163/18775462-bja10027
- Bosson, J. K., & Vandello, J. A. (2011). Precarious manhood and its links to action and aggression. Current Directions in Psychological Science, 20(2), 82-86. https://doi.org/10.1177/0963721411402669
- Bosson, J. K., Vandello, J. A., Burnaford, R. M., Weaver, J. R., & Wasti, S. A. (2009). Precarious manhood and displays of physical aggression. Personality and Social Psychology Bulletin, 35(5), 623-634. https://doi.org/10.1177/0146167208331161
- Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77-101. https://doi.org/10.1191/1478088706qp063oa
- Braun, V., & Clarke, V. (2022). Thematic analysis: A practical guide. London: Sage.
- Brown, R. P., Baughman, K., & Carvallo, M. (2018). Culture, masculine honor, and violence toward women. Personality and Social Psychology Bulletin, 44(4), 538-549. https://doi.org/10.1177/0146167217744195
- Bourdieu, P. (2018). Bir pratik teori için taslak / Kabiliye üzerine üç etnoloji çalışması (N. Ökten, Çev.). İstanbul: Bilgi Üniversitesi Yayınları.