Araştırma Makalesi

19. Yüzyıl Mantık Çalışmaları Bağlamında Mantığı Başka Bir Açıdan Yorumlamak: Alfred Smee Mantığı

Cilt: 27 Sayı: 2 24 Temmuz 2026
PDF İndir
TR EN

19. Yüzyıl Mantık Çalışmaları Bağlamında Mantığı Başka Bir Açıdan Yorumlamak: Alfred Smee Mantığı

Öz

Bu makalede, 19. Yüzyıl dönemi mantıkçılarından olan Alfred Smee’nin mantık görüşlerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu bağlamda çalışma, kapsam olarak 19. Yüzyıl mantığı içerisinde Alfred Smee mantığı ile sınırlıdır. Yöntem olarak literatür tarama, alan içi değerlendirme, veri analizi ve sentezi kullanılmıştır. Smee’yi mantık alanındaki önemi onun elektro-biyolojik açıdan mantığın konularını işlemesidir. Elektro-biyolojik temelli düşünsel süreçler üzerindeki açılımlarıyla mantığa yeni bir bakış açısı kazandırmıştır. Sinir ucu kombinasyonlarını sembolik olarak gösteren Smee, bu kombinasyonları mekanik olarak ifade etmenin bir yöntemini geliştirmiştir: İlişkisel makine ve onun daha gelişmiş şekli olan Diferansiyel makine. Smee’nin mantığına dair Türkçe çalışmaların bulunmamasından dolayı, bu çalışmada hem mantık tarihine ışık tutmak hem de sembolleştirme çeşitlerini tanıtmak amacıyla alanındaki boşluğu az da olsa doldurmak için A. Smee mantığı ele alınmıştır.

Anahtar Kelimeler

Mantık, Mantık tarihi, 19. yüzyıl mantığı, Alfred Smee, Mantık makinesi

Etik Beyan

Bu çalışma etik kurul izni gerektirmemektedir.

Kaynakça

  1. Aydınlı, Y. (1992).İbn Bâcce’nin insan görüşü. Uludağ Üniversitesi: Bursa.
  2. Ece, M. N. (2021).İbn Bâcce Mantığı ve Fârâbî Bağlantıları. Konya: Çizgi Yayınları.
  3. HistoryofInformation. (Ekim,2025). Alfred Smee. https://www.historyofinformation.com/detail.php?id=48 İbn Bâcce. Kitâbü’n-Nefs. (Burhan Köroğlu, Çev.). İstanbul: Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı Yayınları. ( 2019).
  4. James, W. Bilinç Akışı. (Der.) Celal Türer. Ankara: Fol Yayıncılık, (2021).
  5. Jevons, W. S.(1890). Pure logıc and other minor woks, London: McMillan and Co. And New York.
  6. Odling, E.M. (1878). Memoır of the late Alfred Smee, London: George Bell And Sons, York Street, Covent Garden.
  7. Peckhaus, V. (2025, 28 Eylül). 19th century logic between philosophy and mathematics. Bulletin of Symbolic Logic, December 2. 1999.
  8. Selçuk, R. (Aralık 2025). İbn Bâcce’nin ‘Kitâbü’n-nefs’ adlı eseri üzerine mantık ilmi çerçevesinde bazı değerlendirmeler. Mizanü'l-Hak: İslami İlimler Dergisi. https://doi.org/10.47502/mizan.1761878.
  9. Selçuk, R. (2025). Dijitalleşme ve mantık: S. Jevons’un mantık makinesi, Dijital çağda mantık ve düşüncenin dönüşümü: Yeni paradigmalar (Ed.) Coşkun Baba, Konya: Palet Yayınları,161-180.
  10. Smee, A. (1850). Instınct and reason. London: Reeye And Benham, Henrıetta Street, Covent Garden.

Kaynak Göster

APA
Selçuk, R. (2026). 19. Yüzyıl Mantık Çalışmaları Bağlamında Mantığı Başka Bir Açıdan Yorumlamak: Alfred Smee Mantığı. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 27(2), 603-625. https://doi.org/10.17494/ogusbd.1847654
AMA
1.Selçuk R. 19. Yüzyıl Mantık Çalışmaları Bağlamında Mantığı Başka Bir Açıdan Yorumlamak: Alfred Smee Mantığı. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2026;27(2):603-625. doi:10.17494/ogusbd.1847654
Chicago
Selçuk, Remziye. 2026. “19. Yüzyıl Mantık Çalışmaları Bağlamında Mantığı Başka Bir Açıdan Yorumlamak: Alfred Smee Mantığı”. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 27 (2): 603-25. https://doi.org/10.17494/ogusbd.1847654.
EndNote
Selçuk R (01 Temmuz 2026) 19. Yüzyıl Mantık Çalışmaları Bağlamında Mantığı Başka Bir Açıdan Yorumlamak: Alfred Smee Mantığı. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 27 2 603–625.
IEEE
[1]R. Selçuk, “19. Yüzyıl Mantık Çalışmaları Bağlamında Mantığı Başka Bir Açıdan Yorumlamak: Alfred Smee Mantığı”, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 27, sy 2, ss. 603–625, Tem. 2026, doi: 10.17494/ogusbd.1847654.
ISNAD
Selçuk, Remziye. “19. Yüzyıl Mantık Çalışmaları Bağlamında Mantığı Başka Bir Açıdan Yorumlamak: Alfred Smee Mantığı”. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 27/2 (01 Temmuz 2026): 603-625. https://doi.org/10.17494/ogusbd.1847654.
JAMA
1.Selçuk R. 19. Yüzyıl Mantık Çalışmaları Bağlamında Mantığı Başka Bir Açıdan Yorumlamak: Alfred Smee Mantığı. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2026;27:603–625.
MLA
Selçuk, Remziye. “19. Yüzyıl Mantık Çalışmaları Bağlamında Mantığı Başka Bir Açıdan Yorumlamak: Alfred Smee Mantığı”. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 27, sy 2, Temmuz 2026, ss. 603-25, doi:10.17494/ogusbd.1847654.
Vancouver
1.Remziye Selçuk. 19. Yüzyıl Mantık Çalışmaları Bağlamında Mantığı Başka Bir Açıdan Yorumlamak: Alfred Smee Mantığı. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 01 Temmuz 2026;27(2):603-25. doi:10.17494/ogusbd.1847654