Bizans Ordusunda Gürcü Bir General: Megas Domestikos Grigol Bakurianisdze
Öz
XI. yüzyıl hem Bizans İmparatorluğu hem de Gürcü Krallığı için zorlu bir evre olmakla birlikte, her iki milletin ortak hedefler doğrultusunda ittifak kurdukları süreci de beraberinde getirir. Öyle ki Selçuklular ortak bir tehdidi oluştururken öte taraftan Norman, Peçenek ve Kıpçaklar Bizans sınırlarını zorlayan düşmanlar olarak ifade edilmektedir. Bu kaotik ortamda Grigol Bakurianisdze, Bizans ve Gürcüler arasında köprü vaziyeti gören önemli bir askerî şahsiyet olarak karşımıza çıkar. Grigol, komutanlık vasıflarının yanı sıra dinî ve eğitimci kişiliğiyle de yaşadığı coğrafyayı etkisi altına almayı başarmış bir şahsiyettir. Bu çalışmada, XI. yüzyılın ikinci yarısında Bizans İmparatorluğu’nun en yüksek askerî makamı olan Megas Domestikos unvanına yükselen Gürcü aristokrat Bakurianisdze’nin hayatı ve çok yönlü tarihsel mirası dönemin kaynakları çerçevesinde ele alınmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Bizans, Gürcistan, Grigol Bakurianisdze, Megas Domestikos, Tao-Klarceti
Kaynakça
- Angold, M. (1997). The Byzantine empire, 1025-1204 A Political history. 2nd ed. London and New York: Longman.
- Attaleiates, M. (2012). The history. (A. Kaldellis ve D. Krallis, trans.). Harvard University Press.
- Barbara, H. (2003). Bizans imparatorluk kadınları iktidar, himaye ve ideoloji. (E. Gökteke, Çev.). İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yayınları.
- Bryennios, N. (2008). Tarihin özü. (B. Umar, Çev.). İstanbul: Arkeoloji ve Sanat Yayınları.
- Dedeç, A. (2024). 10. ve 11. yüzyıllarda bizans imparatorluğu manastır kurumlarının ekonomik yapısı [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Marmara Üniversitesi.
- Frankopan,P. (1996). A victory of gregory pakourianos against the pechenegs. Byzantinoslavica. 57(2), 278-283.
- Georgica: bizant’ieli mts’erlebis tsnobebi sakartvelos shesakheb. (1963). T. V. (S. Kaukhchishvili, Red.). Tbilisi: sakartvelos ssr metsnierebata ak’ademiis gamomtsemloba.
- Gozalashvili, G. (1970). Grigol bakurianis-dze. Mnatobi, 2, 167-192.
- Gregory, T. (2022). Bizans tarihi. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
- Guilland, R. (1967). Le Domestique des scholes. Recherches sur les institutions byzantines, Berliner byzantinische Arbeiten, 426-468.