Araştırma Makalesi

Sosyal medyada siyaset ve dezenformasyon: Haber metinlerine yönelik bir söylem analizi

Cilt: 16 Sayı: 3 31 Temmuz 2023
PDF İndir
EN TR

Sosyal medyada siyaset ve dezenformasyon: Haber metinlerine yönelik bir söylem analizi

Öz

En genel tanımıyla söylem ve topluma bilgi akışını sağlayan medya arasındaki ilişki, gündemi kontrol etmek isteyen aktörlerin medyayı kendi lehlerine kullanmak istemelerine yol açmakta ve aynı yolla bir politik söylem mücadelesine neden olmaktadır. Bu mücadeleye dahil olamayan insanlara sosyal medya objektif ve ilk elden bilgiye ulaşma, tartışmalara katılma ve fikir beyanında bulunma imkanı verir. Yaygın bir etkileşim ağı kuran sosyal medyaya dahil olan kullanıcıların ve özellikle aktörlerin, bu bakış açısıyla siyasi gündemle alakalı hızlı fakat dezenformasyon olarak nitelendirilen, yanlış içerikli ya da yönlendirici bilgi paylaşımında bulunabilmelerinin önünü açmış olur. Bu çalışmada söz konusu problemden hareketle dezenformasyona konu olan haberler ile Twitter sosyal ağında bu haberlere yönelik yapılan yorumlar eleştirel söylem analizi çerçevesinde analiz edilerek değerlendirilmiştir. Eleştirel söylem analizi sosyal bilimlerde var olan bir durumu anlamlandırmayı ve yorumlamayı hedeflediğinden çalışmanın yöntemi olarak belirlenmiştir. Araştırmanın kapsamı, Twitter sosyal ağında paylaşımda bulunan haber sitelerinden seçilen beş dezenformasyon niteliğindeki örnek haber metni ile sınırlandırılmış ve bu paylaşımlara yine Twiiter üzerinden yapılan yorumlar arasından en fazla beğeni alanları dahil edilerek analiz edilmiştir. Araştırma sonunda, dezenformasyon niteliği taşıyan örnek haberlerin araştırma sınırlılıkları çerçevesinde belirlenen kitleleri yönlendirme işlevi ile bu işlev neticesinde yankı odaları olarak ifade edilen ideolojik kümelenmeye yol açtığına yönelik bir durum tespiti yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Sosyal Medya, Siyaset, Eleştirel Söylem Analizi, Dezenformasyon

Kaynakça

  1. Akdağ, M. (2014). Medya ve Siyaset Üzerine. Media@Ware Projesi Hayat Boyu Öğrenme Programı.
  2. Anderson, A. ve Becker, A. (2018). Not Just Funny After All: Sarcasm as a Catalyst for Public Engagement With Climate Change. Science Communication, 40(4), 524–540. https://doi.org/10.1177/1075547018786560
  3. Ayhan, A. ve Erken, G. (2018). Siyasal İletişimde Dezenformasyon ve Sosyal Medya: Bir Doğrulama Platformu Olarak Teyit.Org. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, Kasım (30), 201-223.
  4. Bar-Tal, D. (1990). Causesand consequenes of delegitimization: Models of conflict and ethnocentrism. Journal of Social Issues, 46(1), 65-81.
  5. Bennett, W. L. (2016). News: The Politics of Illusion (Tenth Edition). University of Chicago Press.
  6. Boyd, D. M. ve Ellison, N. B. (2007). Social network sites: Definition, history, and scholarship. Journal of Computer-Mediated Communication, 13(1), 210–230. https://doi.org/10.1111/j.1083-6101.2007.00393.x
  7. Castells, M. (2013). Enformasyon Çağı: Ekonomi, Toplum ve Kültür Cilt I: Ağ Toplumunun Yükselişi (E. Kılıç, Çev.). İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları
  8. Castillo, C., Mendoza, M. ve Poblete, B. (2011). Information credibility on twitter. In Proceedings of the 20th international conference on World wide web (WWW‘11). Association for Computing Machinery, New York, NY, USA, 675–684. https://doi.org/10.1145/1963405.1963500
  9. Cataldi, M., Di Caro, L. ve Schifanella, C. (2010). Emerging topic detection on Twitter based on temporal and social terms evaluation. Proceedings of the Tenth International Workshop on Multimedia Data Mining - MDMKDD’10. doi:10.1145/1814245.1814249
  10. Çaycı, A., Çaycı, B. ve Eken, İ. (2021). Gündemi twitlemek: Twitter’da enformasyon güvenilirliği üzerine bir araştırma. İnönü Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi (İNİF E-Dergi), 6(2), 124-140. DOI: 10.47107/inifedergi.886479

Kaynak Göster

APA
Yolcu, T., & Kaya, M. S. (2023). Sosyal medyada siyaset ve dezenformasyon: Haber metinlerine yönelik bir söylem analizi. Academic Review of Economics and Administrative Sciences, 16(3), 674-692. https://doi.org/10.25287/ohuiibf.1230547
AMA
1.Yolcu T, Kaya MS. Sosyal medyada siyaset ve dezenformasyon: Haber metinlerine yönelik bir söylem analizi. ÖHÜİİBFD. 2023;16(3):674-692. doi:10.25287/ohuiibf.1230547
Chicago
Yolcu, Tugba, ve Mehmet Said Kaya. 2023. “Sosyal medyada siyaset ve dezenformasyon: Haber metinlerine yönelik bir söylem analizi”. Academic Review of Economics and Administrative Sciences 16 (3): 674-92. https://doi.org/10.25287/ohuiibf.1230547.
EndNote
Yolcu T, Kaya MS (01 Temmuz 2023) Sosyal medyada siyaset ve dezenformasyon: Haber metinlerine yönelik bir söylem analizi. Academic Review of Economics and Administrative Sciences 16 3 674–692.
IEEE
[1]T. Yolcu ve M. S. Kaya, “Sosyal medyada siyaset ve dezenformasyon: Haber metinlerine yönelik bir söylem analizi”, ÖHÜİİBFD, c. 16, sy 3, ss. 674–692, Tem. 2023, doi: 10.25287/ohuiibf.1230547.
ISNAD
Yolcu, Tugba - Kaya, Mehmet Said. “Sosyal medyada siyaset ve dezenformasyon: Haber metinlerine yönelik bir söylem analizi”. Academic Review of Economics and Administrative Sciences 16/3 (01 Temmuz 2023): 674-692. https://doi.org/10.25287/ohuiibf.1230547.
JAMA
1.Yolcu T, Kaya MS. Sosyal medyada siyaset ve dezenformasyon: Haber metinlerine yönelik bir söylem analizi. ÖHÜİİBFD. 2023;16:674–692.
MLA
Yolcu, Tugba, ve Mehmet Said Kaya. “Sosyal medyada siyaset ve dezenformasyon: Haber metinlerine yönelik bir söylem analizi”. Academic Review of Economics and Administrative Sciences, c. 16, sy 3, Temmuz 2023, ss. 674-92, doi:10.25287/ohuiibf.1230547.
Vancouver
1.Tugba Yolcu, Mehmet Said Kaya. Sosyal medyada siyaset ve dezenformasyon: Haber metinlerine yönelik bir söylem analizi. ÖHÜİİBFD. 01 Temmuz 2023;16(3):674-92. doi:10.25287/ohuiibf.1230547