Türkiye’nin turizm politikalarına 1960 askeri darbesinin etkisi

In this study, the legal regulations and policies related to tourism before and after the military coup of 27 May 1960, the first military coup in the history of the Republic of Turkey, are examined and their reflections on Turkish tourism are evaluated. After the 27 May 1960 military coup, Turkey started to be governed by the National Unity Committee government whose members were composed of soldiers. Factors such as instability, loss of confidence, travel restrictions, decreased investments and image problems had a negative impact on the tourism sector in Turkey as in countries with a coup tradition in the world. However, many problems were aimed to be solved by developing the tourism sector, which was directly related to development, which was a priority agenda item in Turkey in the 1960s. The problems of unemployment and foreign exchange inflow that needed to be solved were the reasons for prioritising tourism. Although there was no quantitative increase in tourism during the Gürsel Government Period, which lasted only 17 months, tourism was pioneered to take its place within the state organisation. Especially with the establishment of the State Planning Organisation, the 1961 Constitution and legal regulations, Turkey's tourism policies were reshaped and the sector entered a process of revival. In this study, attention has been paid to chronology and an analytical approach has been adopted. Within the scope of the research, which is also a tourism history study, the texts of legal regulations, government programmes, commission reports, parliamentary speeches and parliamentary minutes were used as sources in addition to the literature review.

Bu çalışmada Türkiye Cumhuriyeti tarihinde yaşanmış ilk darbe olan 27 Mayıs 1960 askeri darbesinin öncesinde ve sonrasında turizmle ilgili yapılan yasal düzenlemeler ve uygulanan politikalar incelenerek; Türk turizmine olan yansımaları değerlendirilmiştir. 27 Mayıs 1960 askeri darbesi sonrasında Türkiye, üyeleri askerlerden oluşmuş Milli Birlik Komitesi hükümetiyle yönetilmeye başlanmıştır. Dünyada darbe geleneği olan ülkelerde olduğu gibi Türkiye’de de istikrarsızlık, güven kaybı, seyahat kısıtlamaları, yatırımların azalması ve imaj sorunu gibi faktörler turizm sektörünü olumsuz etkilemiştir. Ancak 1960’lı yılların Türkiye’sinde öncelikli gündem maddesi olan kalkınmayla doğrudan ilişkisi bulunan turizm sektörünün geliştirilmesiyle birçok sorunun çözüme kavuşturulması hedeflenmiştir. Çözülmesi gereken, işsizlik ve döviz girdisi sorunları turizme öncelik verilmesinin gerekçesi olmuştur. Gürsel Hükümetleri Dönemi’nde -ki yalnızca 17 ay sürmüştür- turizmde niceliksel artış olmamasına karşın, turizmin devlet örgütü içinde yerini almasına öncülük edilmiştir. Özellikle Devlet Planlama Teşkilatı’nın kurulması, 1961 Anayasası ve yasal düzenlemelerle birlikte Türkiye'nin turizm politikaları yeniden biçimlendirilmiş ve sektör yeniden canlanma sürecine girmiştir. Bu çalışmada, kronolojiye özen gösterilmiş ve analitik bir yaklaşım benimsenmiştir. Aynı zamanda bir turizm tarihi çalışması niteliğinde olan araştırma kapsamında, literatür incelemesinin yanı sıra yasal düzenlemelerin metinleri, hükümet programları, komisyon raporları, parlamento konuşmaları ve meclis tutanakları kaynak olarak kullanılmıştır.