KABİN EKİPLERİNDE İŞ-AİLE ÇATIŞMASI VE İŞTEN AYRILMA NİYETİ İLİŞKİSİNİN İNCELENMESİ

Aybike Zorlu; Şafak Gündüz

doi:10.25287/ohuiibf.1433905

TR EN

KABİN EKİPLERİNDE İŞ-AİLE ÇATIŞMASI VE İŞTEN AYRILMA NİYETİ İLİŞKİSİNİN İNCELENMESİ

Öz

Havayolları, havacılık ekosisteminin önemli bir parçasıdır ve sürdürülebilir olmak için kaynaklarını verimli şekilde kullanmalıdır. Havayolu hizmet üretiminde önemli rol oynayan ve havayollarının marka imajını yansıtan kabin ekipleri, havayollarının en önemli kaynaklarından biridir. Havacılığın dinamik yapısı ve çalışma şartları kabin ekiplerinin hem iş hem de aile hayatlarındaki sorumlulukları arasında denge kurmalarını zorlaştırarak çatışma yaratabilir. Bu araştırma kapsamında kabin ekiplerinde iş-aile ve aile-iş çatışmalarının işten ayrılma niyetine etkisi araştırılmış ve bu değişkenlerin demografik faktörlere göre farklılık durumları incelenmiştir. Bu araştırma kapsamında Türkiye'deki havayollarında kabin görevlisi olarak çalışan 404 kişiden veri toplanmıştır. Anket ile toplanan verilerin analizi için SPSS 28.0 istatistik programı kullanılmıştır. Tüm ölçeklerin ve alt boyutlarının güvenilirliğini belirlemek için Cronbach-Alfa katsayısı incelenmiştir. Aynı zamanda geçerlilik ve faktör analizleri yapılmıştır. Bağımlı ve bağımsız değişkenler arası ilişkinin varlığını ve derecesini tespit etmek üzere yapılan çoklu regresyon analizi neticesinde kabin ekiplerinin yaşadığı iş-aile ve aile-iş çatışmalarının işten ayrılma niyetlerini etkilediği sonucuna varılmıştır. Demografik faktörler ve değişkenlerin ilişkisi için parametrik ve non-parametrik testlerden faydalanılmış ve iş-aile çatışmasının medeni hal ve eğitim durumuna, aile-iş çatışmasının medeni hal, eğitim durumu ve çocuk sayısına ve işten ayrılma niyetinin medeni hal ve aylık gelire göre anlamlı farklılık gösterdiği ortaya çıkmıştır.

Anahtar Kelimeler

İş-Aile Çatışması , İşten Ayrılma Niyeti , Kabin Ekipleri

INVESTIGATION OF THE RELATIONSHIP BETWEEN WORK- FAMILY CONFLICT AND QUITTER INTENTION IN CABIN CREWS

Abstract

Airlines are an important part of the aviation ecosystem and must use their resources efficiently to be sustainable. Cabin crews, who play an important role in airline service production and reflect the brand image of airlines, are one of the most important resources of airlines. The dynamic structure and working conditions of aviation can create conflict by making it difficult for cabin crew to balance their responsibilities in both work and family life. Within the scope of this research, the effects of work-family and family-work conflicts on intention to quit in cabin crews were investigated and the differences of these variables according to demographic factors were examined. Within the scope of this research, data was collected from 404 people working as cabin attendants in airlines in Turkey. As a result of the multiple regression analysis conducted to determine the existence and degree of the relationship between dependent and independent variables, it was concluded that the work-family and family-work conflicts experienced by cabin crews affected their intention to quit. Parametric and non-parametric tests were used for the relationship between demographic factors and variables, and it was revealed that work- family conflict differs significantly according to marital status and educational status, family-work conflict varies significantly according to marital status, educational status and number of children, and intention to quit varies according to marital status and monthly income. has come out.

Keywords

Work-Family Conflict , Intention to Leave , Cabin Crew

Kaynakça

Acun, A. (2016). İş aile çatışması ve turist rehberlerinin işten ayrılma niyetlerine etkisi, (Doktora Tezi), Balıkesir Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Turizm İşletmeciliği ve Otelcilik Anabilim Dalı, Balıkesir.
Adkins, C. L., & Premeaux, S. F. (2012). Spending time: The impact of hours worked on work family conflict. Journal of Vocational Behaviour, 80, 380-389. https://doi.org/10.1016/j.jvb.2011.09.003
Aslan, Z., & Etyemez, S. (2015). İşgörenlerin tükenmişlik düzeylerinin işten ayrılma niyeti üzerine etkisi: hatay’daki otel işletmelerinde bir araştırma. İşletme Araştırmaları Dergisi, 7(3), 482-507. Erişim Adresi: https://isarder.org/2015/vol.7_issue.3_article022_full_text.pdf
Bragger, J. D., Srednicki, O. R., Kutcher, E. J., Indovino, L.ve Rosner, E. (2005). Work-family conflict, work- family culture, and organizational citizenship behavior among teachers. Journal of Business and Psychology, 20(2), 303-324. https://doi.org/10.1007/s10869-005-8266-0
Bruck, C. S., Allen, T. D.ve Spector, P. E. (2002). The relation between work–family conflict and job satisfaction: a finer-grained analysis. Journal of Vocational Behavior, 60, 336-353. https://doi.org/10.1006/jvbe.2001.1836
Byrne, J.M., & Canato, A. (2017). It’s been a hard day’s night: work family interface and employee engagement. Organ. Dynam. 46 (2), 104–112. https://doi.org/10.1016/j. orgdyn.2017.04.006
Cammann, C., Fichman, M., Jenkins, G. D., & Klesh, J. (1983). Assessing Organizational Change: A Guide to Methods, Measures, and Practices, Assessing the Attitudes and Perception of Organizational Members. S. E. Seashore, E. Lawler, P. H. Mirvisve, C. Cammann (Ed.), In Michigan Organizational Assessment Questionnaire. New York: John Wiley ve Sons.
Carlson, D. S. (1999). Personality and role variables as predictors of three forms of work-family conflict. Journal of Vocational Behavior, 55, 236-253. https://doi.org/10.1006/jvbe.1999.1680
Carlson, D. S., Kacmar, M. K., & Williams, L. J. (2000). Construction and initial validation of a multidimensional measure of work–family conflict. Journal of Vocational Behavior, 56(2), 249-276. https://doi.org/10.1006/jvbe.1999.1713
Chen, C. F. (2006). Job satisfaction, organizational commitment, and flight attendants’ turnover intentions: A Note. Journal of Air Transport Management, 12, 274-276. https://doi.org/10.1016/j.jairtraman.2006.05.001

Chen, S. C. (2017). Paternalistic leadership and cabin crews' upward communication: the motivation of voice behavior. Journal of Air Transport Management, 62(4), 44-53. https://doi.org/10.1016/j.jairtraman.2017.02.007
Cheng, T.M., Hong, C.Y., Yang, B.C. (2018). Examining the moderating effects of service climate on psychological capital, work engagement, and service behavior among flight attendants. Journal of Air Transport Management, 67, 94-102. https://doi.org/10.1016/j.jairtraman.2017.11.009
Cho, D.-H., & Son, J.-M. (2012). Job embeddedness and turnover intentions: an empirical investigation of construction it industries. International Journal of Advanced Science and Technology, 40, 101-110. Erişim Adresi: https://www.researchgate.net/publication/286015091_Job_Embeddedness_work_satisfaction_and_turnov er_intentions_of_construction_IT_workers
Cotton, J. L., & Tuttle, J. M. (1986). Employee turnover: a meta-analysis and review with implications for research. Academy of Management Review, 11(1), 55-70. https://doi.org/10.2307/258331
Çarıkçı, İ. H., & Çelikkol, Ö. (2009). İş-aile çatışmasının örgütsel bağlılık ve işten ayrılma niyetine etkisi. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9, 153-170. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/en/pub/sbe/issue/23196/247777
Demirci, U. (2019). İş doyumu ile işten ayrılma niyeti ilişkisine istihdam şekillerinin etkisi. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 12(62), 1246-1258. DOI: 10.17719/jisr.2019.3134
Dirik, D. (2019). Ulusal yazın bağlamında işten ayrılma niyetinin öncüllerine ilişkin bir meta-analiz çalışması. Yönetim ve Ekonomi, 26(1), 131-155. https://doi.org/10.18657/yonveek.520699
Durna, U. (2004). Stres, A ve B tipi kişilik yapısı ve bunlar arasındaki ilişki üzerine bir araştırma. Yönetim ve Ekonomi: Celal Bayar Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 11(1), 191-206. Erişim Adresi: https://dergipark.org.tr/tr/pub/yonveek/issue/13680/165545
Duxbury, L. E.ve Higgins, C. A. (1991). Gender differences in work-family conflict. Journal of Applied Psychology, 76(1), 60-74. https://psycnet.apa.org/doi/10.1037/0021-9010.76.1.60
Efeoğlu, İ. E.ve Özgen, H. (2007). İş-aile yaşam çatışmasının iş stresi, iş doyumu ve örgütsel bağlılık üzerindeki etkileri: ilaç sektöründe bir araştırma. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 16(2), 237-254. Erişim Adresi: https://dergipark.org.tr/en/pub/cusosbil/issue/4377/59983
Erdoğan, I. (2009). The relationship between work-family conflict, life role salience and ındividual coping styles: A gender-sensıtive study, (Yüksek Lisans Tezi), Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
Fu, C. K., & Shaffer, M. A. (2001). The tug of work and family: direct and indirect domain‐specific determinants of work‐family conflict. Personel Review, 30(5), 502-522. https://doi.org/10.1108/EUM0000000005936
Fu, Y.K., (2013). The influence of internal marketing by airlines on customer-oriented behavior: a test of the mediating effect of emotional labor. Journal of Air Transport Management. 32, 49–57. https://doi.org/10.1016/j.jairtraman.2013.06.014
Frone, M. R., Russell, M., & Cooper, L. M. (1992). Antecedents and outcomes of work-family conflict: testing a model of the work-family interface. Journal of Applied Psychology, 77(1), 65-78. http://dx.doi.org/10.1037/0021-9010.77.1.65
Frone, M. R., Yardley, J. K., & Markel, K. S. (1997). Developing and Testing an integrative model of the work family interface. Journal of Vocational Behavior, 50(2), 145-167. https://doi.org/10.1006/jvbe.1996.1577
Giray, D. M.,& Ergin, C. (2006). Çift kariyerli ailelerde bireylerin yaşadıkları iş aile ve aile iş çatışmalarının kendini kurgulama davranışı ve yaşam olaylarıyla ilişkisi. Türk Psikoloji Dergisi, 21(57), 83-101.Erişim adresi: https://www.proquest.com/openview/13549c0f7c1de7626fa54f116a4f0386/1?pqorigsite=gscholar&cbl=2 8562
Grandey, A. A.ve Cropanzano, R. (1999). The conservation of resources model applied to work–family conflict and strain. Journal of Vocational Behavior, 54(2), 350-370. DOI: 10.1006/jvbe.1998.1666
Greenhaus, J., & Beutell, N. J. (1985). Sources of conflict between work and family roles. The Academy of Management Review, 10(1), 76-88. https://doi.org/10.2307/258214
Gürbüz, S, & Şahin, F. (2018). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri. Seçkin Yayınları. Ankara.
Gürbüz, S., & Bekmezci, M. (2012). İnsan kaynakları yönetimi uygulamalarının bilgi işçilerinin işten ayrılma niyetine etkisinde duygusal bağlılığın aracılık ve düzenleyicilik rolü. İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, 41(2), 189-213. Erişim Adresi: https://dergipark.org.tr/tr/pub/iuisletme/issue/9255/115789
Gürpınar, G. (2006). Örgütsel adalet, örgütsel bağlılık, lider-üye mübadele ilişkisi ve ayrılma niyeti arasındaki ilişkiler üzerine ampirik bir çalışma. (Yüksek Lisans Tezi). Yeditepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Anabilim Dalı, İstanbul.
Haar, J. M. (2004). Work-family conflict and turnover intention: exploring the moderation effects of perceived work-family support. New Zealand Journal of Psychology, 33(1), 35-39. Erişim Adresi: https://www.researchgate.net/publication/279902256_Work- Family_Conflict_and_Turnover_Intention_Exploring_the_moderation_effects_of_perceived_work- family_support
Hayes, L. J., O'Brien-Pallas, L., Duffield, C., Shamian, J., Buchan, J., Hughes, F., . . . North, N. (2012). Nurse Turnover: A Literature Review: An Update. International Journal of Nursing Studies, 49(7), 887- 905. DOI: 10.1016/j.ijnurstu.2011.10.001
Hill, J. E. (2005). Work-family facilitation and conflict, working fathers and mothers, work-family stressors and support. Journal of Family Issues, 26(6), 793-819. https://doi.org/10.1177/0192513X05277542
Hu, J.L., & Ho, C.W. (2016). Service quality and non-salary mechanism for airline companies in Taiwan. Journal of Air Transport Management. 55, 61–66. https://doi.org/10.1016/ j.jairtraman.2016.02.016
Johnsrud, L. K., & Rosser, V. J. (2002). Faculty members’ morale and their intention to leave: a multilevel explanation. The Journal of Higher Education, 73(4), 518-542. DOI: 10.1353/jhe.2002.0039
Karatepe, O., & Kılıç, H. (2007). Relationships of supervisor support and conflicts in the work family interface with the selected job outcomesof frontline employees. Tourism Management, 28, 238-252. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2005.12.019
Kearns, S. K. (2019). Uluslararası Havacılığın Temelleri. (A. Türkdoğan, A. Alkan, B. Çotuksöken, G. Tezer, H. Uyanık, M. Düzgün, O. E. Vatandaş, R. H. Kul, S. Korkmaz, S. Aydoğan, T. Saraçyakupoğlu, Çeviri) İstanbul: Nobel Akademik Yayıncılık.
Lee, T. W., & Maurer, S. D. (1997). The retention of knowledge workers with the unfolding model of voluntary turnover. Human Resource Management Review, 7(3), 247-275. https://doi.org/10.1016/S1053- 4822(97)90008-5
March, J., & Simon, H. (1958). Organizations. New York: John Wiley and Sons.
McBey, K., & Karakowsky, L. (2001). Examining sources of influence on employee turnover in the part-time work context. Career Development International, 6(1), 39-48. https://doi.org/10.1108/01437730010325013
Mumu, J. R., Tahmid, T., & Azad, M. A. K. (2021). Job satisfaction and intention to quit: A bibliometric review of work-family conflict and research agenda. Applied Nursing Research, 59, 151334. https://doi.org/10.1016/j.apnr.2020.151334
Nohe, C., Meier, L. L., Sonntag, K., & Michel, A. (2015). The chicken or the egg? a meta-analysis of panel studies of the relationship between work–family conflict and strain. Journal of Applied Psychology, 100(2), 522- 536. https://doi.org/10.1037/a0038012
Özen Kutanis, R. (2015). Türkiye'de Örgütsel Davranış Çalışmaları. Ankara: Gazi Kitap Evi Tic. Ltd. Şti. Özmutaf, N. M. (2007). Örgütlerde bireysel performans unsurları ve çatışma. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 8(2), 41-60.
Price, J. L., & Mueller, C. W. (1981). A causal model of turn- over for nurses. Academy of Management Journal, 24(3), 543-565. https://doi.org/10.2307/255574.
Steers, R. M., & Mowday, R. T. (1981). Employee turnover and post-decision justification. Research in Organizational Behavior, 3, 235-282.
Super, D. E. (1980). A life-span, life-space approach to career development. Journal of Vocational Behavior, (16), 282-298. https://doi.org/10.1016/0001-8791(80)90056-1
Şengil, S. (2023). Örgüt kültürü, iş yeri yalnızlığı ve işten ayrılma niyeti arasındaki ilişkilerin incelenmesi:Ankara medipol üniversitesi örneği, (Yüksek Lisans Tezi), Atılım Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
Tang, A. D., Chang, M.L., Wang, T.H., & Lai, C. H. (2020). How to create genuine happiness for flight attendants: Effects of internal marketing and work-family interface. Journal of Air Transport Management, 87,1-9. https://doi.org/10.1016/j.jairtraman.2020.101860
Tett, R. P., & Meyer, J. P. (1993). Job satisfaction, organizational commitment, turnover intention, and turnover: path analyses based on meta‐analytic findings. Personnel Psychology, 46(2), 259-293. https://doi.org/10.1111/j.1744-6570.1993.tb00874.x
Turunç, Ö.& Çelik, M. (2010). Algılanan örgütsel desteğin çalışanların iş-aile, aile-iş çatışması, örgütsel özdeşleşme ve işten ayrılma niyetine etkisi: savunma sektöründe bir araştırma. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 14(1), 209-232. Erişim Adresi: https://dergipark.org.tr/en/pub/ataunisosbil/issue/2825/38175
Torun, Y. (2016). Personel güçlendirme ve işten ayrılma niyeti ilişkisinde örgütsel sinizmin aracılık rolü: Örgütsel sinizm ölçeği geliştirmeye yönelik bir araştırma. (Doktora Tezi). Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
Voydanoff, P. (1988). Work role characteristics, family structure demands, and work/family conflict. Journal of Marriage and Family, 50(3), 749-761. https://doi.org/10.2307/352644
Voydanoff, P. (2004). Implications of work and community demands and resources for work-to family conflict and facilitation. Journal of Occupational Health Psychology, 9(4), 275-285. https://doi.org/10.1037/1076- 8998.9.4.275Yener, S. (2018). İşten ayrılma niyetinin belirleyeni olarak psikolojik rahatlık. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 18(3), 169-192. https://doi.org/10.18037/ausbd.552551

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İşletme

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Aybike Zorlu ^*
0000-0002-5393-729X
Türkiye

Şafak Gündüz
0000-0002-2589-8780
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

10 Ekim 2024

Gönderilme Tarihi

9 Şubat 2024

Kabul Tarihi

16 Ağustos 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 17 Sayı: 4

DOI

https://doi.org/10.25287/ohuiibf.1433905

IZ

https://izlik.org/JA66DD23FD

APA

Zorlu, A., & Gündüz, Ş. (2024). KABİN EKİPLERİNDE İŞ-AİLE ÇATIŞMASI VE İŞTEN AYRILMA NİYETİ İLİŞKİSİNİN İNCELENMESİ. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 17(4), 795-820. https://doi.org/10.25287/ohuiibf.1433905

Cited By

Havacılıkta Stres ve Kuraldışı Yolcu Davranışları: Kabin Ekibinin Tutumları

Journal of Aviation Research

https://doi.org/10.51785/jar.1828324

Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Creative Commons Atıf-GayriTicari-AynıLisanslaPaylaş 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.

KABİN EKİPLERİNDE İŞ-AİLE ÇATIŞMASI VE İŞTEN AYRILMA NİYETİ İLİŞKİSİNİN İNCELENMESİ

Öz

Anahtar Kelimeler

INVESTIGATION OF THE RELATIONSHIP BETWEEN WORK- FAMILY CONFLICT AND QUITTER INTENTION IN CABIN CREWS

Abstract

Keywords

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

Cited By

Havacılıkta Stres ve Kuraldışı Yolcu Davranışları: Kabin Ekibinin Tutumları