GENERAL AUGUSTO PINOCHET’NİN EL DIA DECISIVO İSİMLİ ESERİNE GÖRE BİR DARBENİN ANATOMİSİ VE ELEŞTİREL SÖYLEM ANALİZİ

This study focuses on the 1973 Chilean coup, one of the most prominent coups in Latin America, the geography of coups. It aims to analyse this coup from the perspective of Augusto Pinochet, the leader of the coup, who ruled the country under a dictatorial regime for 17 years, based on his book “El Dia Decisivo.” While the literature provides assessments of coups from the perspectives of the overthrown governments and the victims, this text examines the coup perpetrator’s perspective in general and, more specifically, on the legitimising language structures constructed in the perpetrator’s discourse. To this end, this text examines how Pinochet positioned himself and how he established a basis for legitimacy at the level of discourse using critical discourse analysis method. In other words, it aims to make an anatomy of the coup based on Pinochet’s responses to questions such as the conditions that led the country to the coup, the reasons for the coup, and whether there was another method. In this direction, the study first explains Pinochet’s criticisms and views on Marxism, then his thoughts and attitude towards the Allende administration, and finally the day of the coup with his own justifications. According to Pinochet, Marxism acted to create economic chaos, suppress individual freedoms and disrupt the social structure. In this context, the study emphasises that the coup was not only a political change of power but also the result of an ideological conflict.

Bu çalışmada, darbeler coğrafyası olarak nitelendirilebilecek Latin Amerika’da öne çıkan darbelerden biri olan 1973 Şili Darbesi ele alınmaktadır. Bu darbenin, bizzat darbe lideri ve ülkeyi 17 yıl dikta rejimi altında yöneten Augusto Pinochet’nin perspektifinden –El Dia Decisivo isimli kitabı esas alınarak ve onun dilinden– analiz edilmesi amaçlanmaktadır. Literatürde darbelerin devrilen hükümetler ve mağdur edilenler açısından değerlendirilmeleri söz konusu olmakla beraber bu metin, genel olarak darbe failinin perspektifine özel olarak ise failin söyleminde inşa ettiği meşrulaştırıcı dil yapılarına odaklanmaktadır. Bu amaç doğrultusunda, Pinochet’nin kendini nasıl konumlandırdığı, söylem düzeyinde nasıl bir meşruiyet zemini kurduğu eleştirel söylem analizi yöntemiyle incelemektedir. Diğer bir deyişle, Pinochet’nin Marksizm’e yönelik eleştirilerinin ve görüşlerinin sebepleri, ülkeyi darbeye götüren koşulların ve Allende hükümetinin eksiklikleri ile aksaklıklarının ne olduğu, neden darbe yaptığı, başka yöntem olup olmadığı gibi sorulara Pinochet’nin verdiği yanıtlardan, yaşadığı olaylar ile deneyimlerinden ve öne sürdüğü gerekçelerden hareketle bir darbe anatomisi yapılması hedeflenmektedir. Bu doğrultuda çalışmada öncelikle Pinochet’nin Marksizm hakkındaki görüşleri, sonrasında Allende yönetimine ilişkin düşünceleri ve tutumu, son olarak ise kendi gerekçelendirmeleriyle birlikte Pinochet’nin dilinden darbe günü anlatılmaktadır. Pinochet’ye göre Marksist ideoloji, ekonomik kaos yaratmak, bireysel özgürlükleri baskılamak ve toplumsal yapıyı bozmak amacıyla hareket etmektedir. Bu bağlamda, çalışmada Şili’deki darbenin yalnızca bir siyasal iktidar değişimi değil, aynı zamanda ideolojik bir çatışmanın sonucu olduğu vurgulanmaktadır.