Araştırma Makalesi

Matrah Aşındırma ve Kar Kaydırma Projesi Kapsamında Küresel Asgari Kurumlar Vergisi

Sayı: 19 6 Mart 2026
PDF İndir
TR EN

Matrah Aşındırma ve Kar Kaydırma Projesi Kapsamında Küresel Asgari Kurumlar Vergisi

Öz

Globalleşmenin etkisi ile sermaye hareketliliğindeki artış ve dijitalleşmenin etkisi ile ticaret işlemlerinde yaşanan değişimler karşısında vergi politikalarını uyumlama çalışmaları uluslararası platformda tartışılmaktadır. Ulusal ve uluslararası düzeyde bu yeni gelişmelere ayak uydurabilmek amacıyla yeni vergi normları ve yasal düzenlemelere başvurulmaktadır. OECD öncülüğünde Eylül 2013’te sunulan Matrah Aşındırma ve Kâr Kaydırma (The Base Erosion and Profit Shifting -BEPS) Projesi, ekonominin globalleşmesi ve dijitalleşmesi nedeniyle yaşanan vergi sorunlarına çözüm için önerilmiştir. BEPS Projesi, dijital işlemlerin vergilendirilmesi ve çok uluslu şirketlerin vergi yükünün azaltılması çabalarının önüne geçmek amacıyla %15 oranlı Küresel Asgari Kurumlar Vergisi uygulanması gerekliliğini vurgulamaktadır. Proje ile çok uluslu şirketlerin küresel olarak vergilendirilmesinde belirli standartların oluşturulması hedeflenmektedir. BEPS projesinin uygulamaya geçmesi ile ülkelerin ekonomileri üzerinde çeşitli etkileri olacağı aşikardır. Bu etkilerden biri küresel asgari kurumlar vergisinin uygulanması ile küresel bazda yıllık 150 milyar ABD doları vergi geliri elde edileceği tahmin edilmektedir. Aynı zamanda projenin çok uluslu şirketlerin neden olduğu kar kaydırma ve matrah aşındırma, vergiden kaçınma ve vergi rekabeti gibi sorunları çözüme kavuşturacağı düşünülmektedir. Bu bağlamda çalışmada, BEPS Projesi kapsamında Küresel Asgari Kurumlar Vergisi önerisi ele alınmış ve araştırma yöntemi olarak teorik araştırma tercih edilmiştir. Çalışmada, Küresel Asgari Kurumlar Vergisi önerisinin çok uluslu şirketler, vergi gelirleri ve vergi rekabeti üzerindeki etkileri birlikte ele alınarak kavramsal bir bütünlük sağlandığı ve bu yönüyle literatüre özgün bir katkı sunulduğu düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Küresel Asgari Kurumlar Vergisi, BEPS Projesi, Çok Uluslu Şirketler

Kaynakça

  1. Aktan, C. C., & Vural, İ. Y. (2004). Vergi rekabeti. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 22, 1-18.
  2. Avi-Yonah, R., & Kim, Y. R. (2022). Tax harmony: The promise and pitfalls of the global minimum tax. Michigan Journal of İnternational Law, 43(3), 505-556. https:doi.org/10.36642/mjil.43.3.tax
  3. Barake, M., & Le Pouhaër, E. (2025). Tax revenue from pillar one amount a: country-by-country estimates. International Tax and Public Finance, 32:680–740. https://doi.org/10.1007/s10797-024-09859-4
  4. BDO Global, Pillar two: status of implementation around the world. Erişim adresi: https://www.bdo.global/en-gb/insights/tax/international-tax/pillar-two-updates-status-of-implementation-around-the-world
  5. Biçer, R., & Erginay, M. (2015). OECD matrahın aşındırılması ve karın aktarılması eylem planı ve Türkiye’ye etkileri. Vergi Sorunları Dergisi, 326, 54-68.
  6. Devereux, M.P., Bares, F., Clifford, S., Freedman, J., Güçeri, I., McCarthy, M., Simmler, M. & Vella, J. (2020). The OECD global anti-base erosion proposal. Oxford University Centre for Business Taxation. Erişim adresi: https://oxfordtax.sbs.ox.ac.uk/files/oecdglobeproposalreportpdf.
  7. Güllü, M. (2023). Tax competition in the age of globalization: assessing international organizations’ initiatives and the prospects of a global minimum corporate tax. Gümrük ve Ticaret Dergisi, 10(34), 57-65.
  8. Hoi, L. Q., Thu, N. T. H., Hung, N. X., Uyen, P. T., Huong, T. T., Minh, T. T. H., & Anh, H. T. P. (2024). The impact of the global minimum tax on Vietnam's foreign direct investment attraction. Asia and the Global Economy, 4(2), 1-11. https://doi.org/10.1016/j.aglobe.2024.100090
  9. Hugger, F., González Cabral, A. C., Bucci, M., Gesualdo, M., & O’Reilly, P. (2024). The global minimum tax and the taxation of MNE profit. OECD Taxation Working Papers, 68. OECD Publishing.
  10. Janeba, E., & Schjelderup, G. (2023). The global minimum tax raises more revenues than you think, or much less. Journal of International Economics, 145, 103837. DOI: 10.1016/j.jinteco.2023.103837

Kaynak Göster

APA
Bıçaksız, A. D., & Gürler Hazman, G. (2026). Matrah Aşındırma ve Kar Kaydırma Projesi Kapsamında Küresel Asgari Kurumlar Vergisi. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 19, 1-15. https://doi.org/10.25287/ohuiibf.1731016
AMA
1.Bıçaksız AD, Gürler Hazman G. Matrah Aşındırma ve Kar Kaydırma Projesi Kapsamında Küresel Asgari Kurumlar Vergisi. ÖHÜİİBFD. 2026;(19):1-15. doi:10.25287/ohuiibf.1731016
Chicago
Bıçaksız, Almina Derya, ve Gülsüm Gürler Hazman. 2026. “Matrah Aşındırma ve Kar Kaydırma Projesi Kapsamında Küresel Asgari Kurumlar Vergisi”. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, sy 19: 1-15. https://doi.org/10.25287/ohuiibf.1731016.
EndNote
Bıçaksız AD, Gürler Hazman G (01 Mart 2026) Matrah Aşındırma ve Kar Kaydırma Projesi Kapsamında Küresel Asgari Kurumlar Vergisi. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 19 1–15.
IEEE
[1]A. D. Bıçaksız ve G. Gürler Hazman, “Matrah Aşındırma ve Kar Kaydırma Projesi Kapsamında Küresel Asgari Kurumlar Vergisi”, ÖHÜİİBFD, sy 19, ss. 1–15, Mar. 2026, doi: 10.25287/ohuiibf.1731016.
ISNAD
Bıçaksız, Almina Derya - Gürler Hazman, Gülsüm. “Matrah Aşındırma ve Kar Kaydırma Projesi Kapsamında Küresel Asgari Kurumlar Vergisi”. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 19 (01 Mart 2026): 1-15. https://doi.org/10.25287/ohuiibf.1731016.
JAMA
1.Bıçaksız AD, Gürler Hazman G. Matrah Aşındırma ve Kar Kaydırma Projesi Kapsamında Küresel Asgari Kurumlar Vergisi. ÖHÜİİBFD. 2026;:1–15.
MLA
Bıçaksız, Almina Derya, ve Gülsüm Gürler Hazman. “Matrah Aşındırma ve Kar Kaydırma Projesi Kapsamında Küresel Asgari Kurumlar Vergisi”. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, sy 19, Mart 2026, ss. 1-15, doi:10.25287/ohuiibf.1731016.
Vancouver
1.Almina Derya Bıçaksız, Gülsüm Gürler Hazman. Matrah Aşındırma ve Kar Kaydırma Projesi Kapsamında Küresel Asgari Kurumlar Vergisi. ÖHÜİİBFD. 01 Mart 2026;(19):1-15. doi:10.25287/ohuiibf.1731016