Döviz Kuru Dalgalanmalarının Sınır Ticaretine ve Bölgesel Kalkınmaya Etkisi: Artvin Örneği
Öz
Bu çalışma, Türk lirası (TRY) ile Gürcistan larisi (GEL) arasındaki döviz kuru dalgalanmalarının Artvin ilinin Hopa, Kemalpaşa ve Arhavi ilçelerindeki sınır ticareti, sabit sermaye yatırımları ve bölgesel kalkınma üzerindeki etkilerini analiz etmeyi amaçlamaktadır. Araştırmada nicel yöntem benimsenmiş ve söz konusu ilçelerde faaliyet gösteren işletmelerden anket yoluyla veri toplanmıştır. Çalışma kapsamında, 132 işletmeden elde edilen geçerli anket verisi, TRY’nin göreli olarak güçlü olduğu dönem, TRY’nin değer kaybettiği dönem ve TRY’nin yeniden değer kazandığı dönem olmak üzere üç farklı zaman dilimine ayrılarak incelenmiştir. Veriler üzerinde tanımlayıcı istatistikler hesaplanmış ve ilçeler arası farklılıkları belirlemek amacıyla parametrik olmayan fark testleri (Kruskal-Wallis ve Mann–Whitney U) uygulanmıştır. Analiz sonuçları, döviz kuru dalgalanmalarının işletmelerin satış hacmini ve kârlılığını düşürürken maliyetlerini ve borçlanma ihtiyacını artırdığını göstermektedir. Kur oynaklığının yarattığı belirsizlik ortamında sabit sermaye ve çalışma sermayesi yatırımlarında da azalma gözlenmiştir. İlçe bazında, Kemalpaşa’daki işletmelerin döviz kuru değişimlerinden diğer ilçelere kıyasla daha olumsuz etkilendiği tespit edilmiştir. Anket bulguları ayrıca işletmelerin çoğunun Türk lirasının geleceğine dair beklentilerinin olumsuz olduğunu, büyük bir kısmının TRY’nin değer kaybının süreceğini öngördüğünü ortaya koymaktadır. Bulgular genel olarak, döviz kuru istikrarının sınır ticareti ve yatırım kararlarının sürdürülebilirliği açısından kritik önem taşıdığını vurgulamaktadır.
Anahtar Kelimeler
Sınır Ticareti, Döviz Kurları, Sabit Sermaye Yatırımları, Bölgesel Kalkınma, Artvin
Kaynakça
- Acaravcı, A., & Dağlı, Ö. (2021). Döviz kurundaki değişkenliğin Türkiye dış ticaretine etkisi. Uluslararası Ekonomi ve Yenilik Dergisi, 7(2), 213-232. https://doi.org/10.20979/ueyd.972981
- Aksu, H., Başar, S., Eren, M., & Bozma, G. (2017). Döviz kurunun dış ticaret dengesi üzerindeki asimetrik etkisi: Türkiye örneği. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 31(3), 477-488.
- Asteriou, D., Masatci, K., & Pılbeam, K. (2016). Exchange rate volatility and international trade: International evidence from the MINT countries. Economic Modelling, 58, 133-140. https://doi.org/10.1016/j.econmod.2016.05.006
- Auboin, M., & Ruta, M. (2013). The relationship between exchange rates and international trade: A literature review. World Trade Review, 12(3), 577-605. https://doi.org/10.1017/S1474745613000025
- Aydıner, M. (2016). Kur ve fiyat dalgalanmalarının İBBS TR32 (Aydın, Denizli, Muğla) bölgesinin ihracatına etkisi. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 25(1), 262-273.
- Ayhan, D. (2006). Döviz kuru rejimlerinin kur oynaklığı üzerine etkisi: Türkiye örneği. İktisat İşletme ve Finans, 21(245), 64-76. https://doi.org/10.3848/iif.2006.245.2692
- Baud, M., & Schendel, W. V. (1997). Toward a comparative history of borderlands. Journal of World History, 8(2), 211-242. https://doi.org/10.1353/jwh.2005.0061
- Boratav, K., & Orhangazi, Ö. (2022). Neoliberal framework and external dependency versus political priorities, 2009–2020. Içinde E. Özçelik & Y. Özdemir (Ed.), Political economy of development in Turkey (ss. 287-314). Springer Singapore. https://doi.org/10.1007/978-981-16-7318-4_10
- Çetin, M. (2012). Sabit sermaye yatırımları ve ekonomik büyüme: Ampirik bir analiz. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 7(1).
- Daştan, Ü. (2021). E-gümrük kapsamında Türkiye’nin kara sınır kapılarının lojistik aşamasında incelenmesi. Gümrük ve Ticaret Dergisi, 8(24), 55-65.
