Tükenmişlik ve İş Tatmini İlişkisinde Ankara-Kızılay’daki Banka Çalışanları Örneği

Öz

Bireyin ideal çalışma şartlarındaki değişkenlerin neler olduğunu anlamaya ve açıklamaya çalışan çoğu araştırmacı iş tatmini ve tükenmişlik ilişkisine de yanıtlar aramıştır. Stresle baş etmekte zorlanan, yoğun ve uzun süreli baskı altında kalan kişiler tükenmişlik yaşayarak zamanla psikolojik, daha sonra fizyolojik en sonunda da davranışsal yönüyle bireysel ve örgütsel boyutta bir takım negatif sonuçlarla karşılaşabilmektedir. Kişinin iş yeri mutluluğunu, işten beklentisinin karşılanma düzeyini ifade eden iş tatmini de tükenmişlikle doğrudan ilişkili bir kavramdır. Bankacılarda tükenmişliğin iş tatmini ile ilişkisini inceleyen bu çalışmada duygusal tükenmişlik ve duyarsızlaşma boyutunun iş tatmini ile anlamlı ve negatif ilişki içerisinde olduğu, kişisel başarı boyutunun ise anlamlı bir şekilde pozitif ilişkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. İlaveten iş tatmini algısının bazı demografik değişkenlere göre gruplar arasında anlamlı şekilde farklılaştığı tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Tükenmişlik,iş tatmini,banka çalışanları

The Relationship Between Burnout and Job Satisfaction in Example of Bankers in Ankara-Kizilay

Abstract

Many researchers who have been trying to define and express the ideal work conditions also looked through the relationship between job satisfaction and burnout. Employees who struggle with stress, has intense work-load and experience long-term depression may face negative consequences on both individual and organizational side, in respect to psychological, physiological and behavioral level. Burnout (or exhaustion) strongly relates to job satisfaction, which defined as workplace happiness of a person and the level of contentedness of the job. This study, investigates the the relationship between burnout and job satisfaction of 182 bank employees in Kızılay - Ankara. Burnout is measured by Maslach Burnout Inventory, which consist of three variables - emotional exhaustion, depersonalization and personal accomplishment. Statistically significant and negative correlation between emotional exhaustion - depersonalization and job satisfaction has been found. Furthermore, statistically significant and positive correlation between personal accomplishment and job satisfaction has been identified. Also these three burnout variables showed burnout is a significant predictor of job satifaction. Lastly, it has been concluded that job satisfaction perception differs significantly between some demographic variable groups.

Keywords

• Exhaustion,job satisfaction,bankers

Kaynakça

1. Budak, G., Sürgevil O., (2005). Tükenmişlik ve Tükenmişliği Etkileyen Örgütsel Faktörlerin Analizine İlişkin Akademik Personel Üzerinde Bir Uygulama, Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 20(2), 95-108.
2. Cemaloğlu, N. Ve Şahin, D.E., (2007). Öğretmenlerin Mesleki Tükenmişlik Düzeylerinin Farklı Değişkenlere Göre İncelenmesi, Kastamonu Eğitim Dergisi, 15(2), 465-484.
3. Droogenbroeck, F., Spruyt, B. Ve Vanroelen, C., (2014). Burnout Among Senior Teachers: Investigating the Role of Workload and Interpersonal Relationships at Work, Teaching and Teacher Education, 43, 99-109.
4. Ergin, C., (1993). Doktor ve Hemşirelerde Tükenmişlik ve Maslach Tükenmişlik Ölçeğinin Uyarlanması. R. Bayraktar ve İ. Dağ (Ed.) VII. Ulusal Psikoloji Kongresi Bilimsel Çalışmaları. Ankara: VII. Ulusal Psikoloji Kongresi Düzenleme Kurulu ve Türk Psikologlar Derneği Yayını.
5. Federici, R. A., Skaalvik, E. M., (2012). Principal Self-efficacy: Relations with Burnout, Job Satisfaction and Motivation to Quit. Social Psychology of Education, 15 (3), 295-320.
6. Hackman, J. R. ve Oldham, G. R., (1975), Development of the Job Diagnostic Survey, Journal of Applied Psychology, 60 (2), 159-170.
7. Güner, F., Çiçek H., Can A., (2014). Banka Çalışanlarının Mesleki Stres ve Tükenmişlik Düzeylerinin İş Doyumu ve Yaşam Doyumu Düzeyleri İle İlişkisi, Uluslararası Alanya İşletme Fakültesi Dergisi, 6(3), 59-76.
8. İnce, M., Gül H., Gözükara M.Y., (2014). Örgütsel Tükenmişliğin İş Tatmini Üzerindeki Etkileri ve Tarsus Devlet Hastanesi Araştırması, Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 27, 97-122.

9. Kinman G., Wray S., Strange C., (2011). Emotional Labour, Burnout And Job Satisfaction in UK Teachers: The Role Of Workplace Social Support, Educational Psychology, 31(7), 843-856.
10. Lu, H., While A.E. Ve Barriball K.L., (2005). Job Satisfaction Among Nurses: A Literature Review, International Journal of Nursing Studies, 42: 211-227.Maslach, C., Schaufeli W.B., Leiter M.P., (2001). “Job Burnout”, Annual Review of Psychology, Volume: 52, 397-422.
11. Ok, S., (2004). Banka Çalışanlarının Tükenmişlik Düzeylerinin İş Doyumu, Rol Çatışması, Rol Belirsizliği ve Bazı Bireysel Özelliklere Göre İncelenmesi, Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 21(3), 57-67.
12. Orhan, U., Komşu U.C., (2016). Akademisyenlerde Özyeterlik Algılarının ve Tükenmişlik Düzeylerinin, Öğrenmeye Yönelik Tutuma ve İş Tatminine Etkisi. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 16(3), 1-17.
13. Soygür, İ.C., Aydın S.Z., (2018). Bankacılık Sektöründe Pazarlama Ve Satış Yönlü Hedef Baskısının Banka Personeli Üzerindeki Etkisinin Analizi, Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 23(2), 347-371.
14. Soysal A., Tan M., (2013). İş Tatminini Etkileyen Faktörlerle İlgili Hizmet Sektöründe Yapılan Bir Araştırma: Kilis İli Kamu Ve Özel Banka Personeli Örneği, Niğde Üniversitesi İİBF Dergisi, 6(2), 45-63.
15. Süren S., Örücü R., İzci Ç., (2016).Banka Çalışanların Tükenmişlik ve Beş Büyük Kişilik Özellikleri Arasındaki İlişki, Yönetim ve Ekonomi, 23(1),247-262.
16. Tunceli, D.H., (2012) Kabin Ekiplerinde İş Tatmini ve Tükenmişlik Duygusu: THY Örneği, Atılım Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi.
17. Yıldırım M.H., İçerli L., (2010). Tükenmişlik Sendromu: Maslach ve Kopenhag Tükenmişlik Ölçeklerinin Karşılaştırmalı Analizi, Organizasyon ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 2(1), 123-131.