Türk sigortacılık sektöründe karlılık ve karlılığın belirleyenlerinin ampirik analizi

In this study it has been aimed to forecast the effects of profitability in the Turkish insurance sector on the macroeconomic determinants specific to companies and industry and market structure through panel date analysis. The date used to calculate the variances include the 3 months’ data (2009Q4-2019Q3) of 30 Non-Life insurance companies. First, through profitability model, it has been concluded that in the Turkish insurance sector, there is a fierce price competition among the limited number of companies dominating the sector. Second, it is noticeable that determinants specific to companies play a bigger role than the macroeconomic determinants on determining the profitability in the Turkish insurance sector. Third, it has been found that in order to determine the profitability of the Turkish insurance companies, exchange rate, economic growth and capital markets are not statistically significant. The study also shows that among the many macroeconomic determinants, only inflation risk has an effect on profitability. Moreover, this effect is positive, which means that inflation risk may play a role to increase profitability. Finally, it has been concluded that although the market structure of Turkish insurance sector is far from being competitive, this situation has no direct connection with the companies performing in the sector.

Çalışmada, Türkiye sigortacılık sektöründe karlılığın firmaya özel, endüstriye özel ve makroekonomik belirleyenlerinin firma karlılığı üzerine etkileri panel veri yöntemi kullanılarak tahmin edilmeye çalışılmıştır. Değişkenlerin ölçümünde kullanılan veriler, Türkiye sigortacılık sektöründe hayat dışı sigorta alanında faaliyet gösteren toplam 30 işletmenin 2009Q4-2019Q3 dönemine ait üç aylık verilerdir. Karlılık modelinin tahmini sonucunda ilk olarak, Türk sigortacılık sektörünün, piyasaya hâkim sınırlı sayıdaki firma arasında yıkıcı fiyat rekabetinin olduğu bir piyasa özelliği taşıdığı sonucuna ulaşılmıştır. İkinci olarak, Türk sigortacılık sektöründe karlılığın belirlenmesinde, firmaya özel değişkenlerin makroekonomik değişkenlere oranla daha önemli bir rol oynadığı görülmektedir. Üçüncü olarak, Türk sigortacılık sektöründe faaliyet gösteren şirketlerin karlılığının belirlenmesinde döviz kuru, ekonomik büyüme ve sermaye piyasalarının sigortacılık şirketlerinin karlılığı üzerinde etkilerinin istatistiki olarak anlamlı olmadığı bulunmuştur. Makroekonomik değişkenler arasında yalnızca enflasyon riskinin karlılık üzerinde etkili olduğunu ve bu etkinin karlılığı arttırıcı yönde olduğunu göstermektedir. Bu bulgular birlikte değerlendirildiğinde, Türk sigortacılık sektörünün piyasa yapısının rekabetçi olmaktan uzak olduğu ve fakat gözlemlenen bu eksik rekabetçi yapının sektörde etkin firmaların varlığıyla bir bağlantısının olmadığı görülmüştür.