Piyasa riski ölçümü olarak riske maruz değer: Finansal yatırım araçları üzerine bir uygulama
Öz
Risk çoğunlukla “zarara uğrama tehlikesi’’ olarak tanımlanmaktadır. Bu tehlikenin risk yönetimi ile önceden belirlenmesi, ölçülmesi ve gerekli önlemlerin alınarak olası kayıpların engellenmesi amaçlanmaktadır. Riske maruz değer daha anlaşılabilir olması ve muhtemel kayıp için tek bir rakam tahmini vermesinden dolayı risk yönetimi alanında en fazla tercih edilen yöntemlerden olmuştur. Riske maruz değer, düzenleyici otoritelerin önerileri ve kurumların risklere karşı duyarlılığının artması ile en çok kullanılan risk ölçütlerinden olmuştur. Bu çalışmada, Dolar, Euro, Sterlin, altın, BİST50, BİST100, Bitcoin finansal araçlarında piyasa riskinin ölçülmesinde kullanılan varyans- kovaryans yöntemi ile hangi yıllarda ve hangi finansal araçlarda riskin daha fazla olabileceğinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Çalışmada Ocak 2009 – Aralık 2018 dönemlerine ait günlük kapanış verileri kullanılmıştır. Çalışma sonucunda, Dolar, Euro ve Sterlin için maksimum riske maruz değer 2018 yılında, BİST50 ve BİST100 endekslerinde en yüksek riske maruz değer 2013 yılında Altın ve Bitcoin için ise en yüksek riske maruz değer 2014 yılında gerçekleştiği tespit edilmiştir. Ayrıca riske maruz değer hesaplaması yapılan finansal yatırım araçları arasında en yüksek riske maruz değer Bitcoin’ de, en düşük riske maruz değer ise Dolar’ da olduğu görülmüştür.
Anahtar Kelimeler
Riske Maruz Değer, Varyans-Kovaryans, Döviz, Borsa Endeksleri, Bitcoin
Kaynakça
- Adrian, T., & Brunnermeier, M. K. (2011). CoVaR. National Bureau of Economic Research. (No. w17454).
- Akkuş, H. T., & Çelik, İ. (2019). Modeling, forecasting the cryptocurrency market volatility and value at risk dynamics of bitcoin. Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi, 22(2), 296-312.
- Aktaş, M. (2008). Türkiye piyasalarında parametrik riske maruz değer modelinin taşıdığı riskler. Afyon Kocatepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 10 (1), 243-256.
- Altıntaş K.M. (2007). Türk özel emeklilik şirketlerinin kısa vadeli yatırım riskliliği: Riske maruz değer (VAR) uygulaması. Gazi Üniversitesi İİBF Dergisi, 9(2), 19-37.
- Alexander, C. (2009). Market risk analysis, value at risk models. UK: John Wiley & Sons.
- Altıntaş A. M. (2006). Bankacılıkta risk yönetimi ve sermaye yeterliliği. Ankara: Hukuk Yayınları.
- Aslan, E. (2014). Riske maruz değere dayalı risk yönetimi ve ticari bankalar üzerine bir uygulama. (Doktora Tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir.
- Civan Z. (2018). Türkiye’deki sistemik öneme sahip bankaların kantil regresyon kullanılarak koşullu riske maruz değer yöntemi ile tespit edilmesi. (Doktora Tezi). Yıldız Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
- Duffie, D., & Pan, J. (1997). An overview of value at risk. Journal of Derivatives, 4(3), 7-49.
- Emekli, B. (2008). Risk yönetiminde riske maruz değer kavramı: Teori ve İMKB üzerine uygulamalar. (Yüksek Lisans Tezi). Yıldız Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
