Akıllı şehir projelerine vatandaş katılımı: İstanbul Büyükşehir Belediyesi örneği
Öz
Vatandaşlar ve vatandaşkatılımıliteratürde akıllı şehir gelişiminin önemli unsurları arasında sayılmaktadır. Akıllı şehirlerin dönüşümünde bilgili ve deneyim sahibivatandaşların katılımı, projelerin başarısını ve sürdürülebilirliğini etkilemektedir. Şehirlerin akıllı şehir olma sürecinde önemli rol oynayan projelere vatandaş katılımı konusu ise ihmal edilebilmektedir.Bu çalışmada akıllı şehirlerde vatandaş katılımı olgusu tartışılmıştır ve İstanbul Büyükşehir Belediyesinin(İBB)akıllı şehir projeleri Sherry Arnstein’ın Katılım Merdiveni Modeli bağlamında analiz edilmiştir.Bu doğrultuda İBB’nin akıllı şehir projeleri; belediye resmi faaliyet raporları,Avrupa Birliği İlişkileri Müdürlüğü’nün, Akıllı Şehir Müdürlüğü’nün ve İSBAKA.Ş’nin proje raporları, internet sayfaları ve projelere ilişkin çeşitli belgeler taranarak incelenmiştir. P rojelerde vatandaş katılımının nasıl gerçekleştiğisorusu üzerinde durulmuştur. 2008-2019 tarihleri arasında gerçekleştirilen toplam37 adet tamamlanmış akıllı şehir projesi doküman analiziyöntemi ile; projelerin amaçları, paydaşları, katılım düzeyleri, katılım şekilleri, katılımın içeriği, katılımın sonucu başlıkları çerçevesinde analiz edilmiştir. Çalışma sonunda, İstanbul’un akıllı şehir projelerine vatandaş katılımının katılımsız ve sembolik düzeylerde kaldığı sonucuna varılmıştır. Projelerin vatandaş odaklılıktan ziyade etkinlik odaklı olarak tasarlandığı, proje paydaşlarının çoğunluklaözel şirketlerden, fon ve teknoloji sağlayıcı ajanslardan oluştuğu görülmüştür. Eğitim ve bilgilendirme faaliyetlerine ağırlık veren projelerde katılımın sembolik kaldığı; tasarım ve hazırlık aşamasında vatandaş katılımına yer veren, mobil katılım,çalıştay, kuluçka merkezleri gibi girişimcilik faaliyetleri içeren projelerin ise güçlü katılım sağlama potansiyellerinin bulunduğu sonucuna varılmıştır.
Anahtar Kelimeler
akıllı şehir , vatandaş katılımı , akıllı şehir projeleri , İstanbul Büyükşehir Belediyesi
Kaynakça
- Arnstein, S. (1969). A ladder of citizen participation. Journal of the American Planning Association, 35(4), 216–224.
- Ataç, B. (2020). Yerel yönetimlerde akıllı şehre geçiş sürecinin yönetimi: İstanbul Büyükşehir Belediyesi örneği. (Doktora tezi). İstanbul Medeniyet Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Anabilim Dalı, İstanbul.
- Bednarska-Olejniczak, D., Olejniczak, J & Svobodová, L. (2019). Towards a smart and sustainable city with the involvement of public participation: The case of Wroclaw. Sustainability, 11, 332.
- Bednarska, D. & Olejniczak, J. (2016). Participatory budget of Wrocław as an element of smart city 3.0 concept. doi: 10.5817/CZ.MUNI.P210-8273-2016-97.
- Berntzen, L., & Johannessen, M. R. (2016a). The role of citizens in “smart cities”. Erişim adresi: https://www.research- gate.net/publication/309040628_The_Role_of_Citizens_in_Smart_Cities.
- Berntzen, Lasse & Johannessen, Marius. (2016b). The Role of Citizen Participation in Municipal Smart City Projects: Lessons Learned from Norway. doi: 10.1007/978-3-319-17620-8_1 adresinden erişildi.
- Bingöl, E. (2019). Doğrudan vatandaş katılımına ilişkin kavramsal çerçeve. B. Ucar Kocaoglu (Ed.), Kamu yönetiminde doğrudan vatandaş katılımı içinde (s. 51-70). Ankara: İmaj Yayınevi.
- Bingöl, E. (2020). Citizen participation in smart sustainable cities. In C.Babaoğlu, O. Kulç& E. Akman (Eds.) Handbook of Research on Global Challenges for Improving Public Services and Government Operations (ss. 443-463). IGI Global.
- Bishop, P. & Davis, G. Mapping public participation in policy choice. Australian Journal of Public Administration. 1(1), 14-19.
- Can, D. (2019). Mappıng out smart citty initiatives in the Turkısh context. (Yayımlanmamış master tezi). Middle East Technical University City Planning, Ankara.
