Türkiye’de işsizlik histerisi: Kadın ve erkek işsizliğine bir bakış

İşsizlik, tüm ekonomilerin önemle üzerinde durması gereken makroekonomik sorunlardan biridir. Üretim maliyetlerindeki artış ve teknolojik gelişmeler yeni iş kollarının doğmasına sebep olurken, birçok işkolunun da makineleşmeyle birlikte şekil değiştirdiği görülmektedir. Bu çalışmada Türkiye’de işsizlik histerisi, hem toplamda hem de kadın ve erkek işsizliği bağlamında ayrı ayrı incelenecektir. İşsizlik histerisi kavramı, herhangi bir şok durumunda işsizlik serilerinin ortalamaya dönme eğilimi göstermemesi biçiminde açıklanabilir. Eğer, seri birim köke sahip değilse yani durağan bir özellik sergiliyorsa, histeri etkisi taşımadığı ve herhangi bir şok durumunda şokun etkisinin geçici olduğu belirtilecektir. Eğer, serinin birim köke sahip olduğu yani durağan olmadığı belirlenirse, bir şok sonrasında seri ortalamaya dönmeyecek ve şokun etkisi uzun sürecektir. Bu çalışmada, işsizlik histerisi doğrusal olmayan serilerde yapısal değişimlerin de etkisini modele katan Güriş (2019) tarafından literatüre kazandırılan Fourier Kruse birim kök testiyle incelenecektir. Bu amaçla, 1988-2018 dönemi yıllık verileri kullanılarak işsizlik histerisinin geçerli olup olmadığı araştırılmıştır. Çalışmada kadın işsizliğinde histeri etkisinin olduğu belirlenmiştir. Erkek işsizliği ve toplam işsizlikte, yığılımlı modelde histeri etkisinin olmadığı saptanmıştır. Bu sonuçlara göre, meydana gelen şoklardan kadın işsizliğinin daha fazla etkilendiği; erkek işsizliğinin ise şoktan önceki durumlarına kolayca geri döndüğü bilgisi elde edilmiştir.

Unemployment is one of the macroeconomic problems that all economies should emphasize. While the increase in production costs and technological developments cause new business lines to emerge, it is seen that many business lines change shape with mechanization. In this study, unemployment hysteria in Turkey, both in total and will be examined in the context of separate male and female unemployment. The concept of unemployment hysteresis can be explained by the fact that unemployment series do not tend to return to average in any shock. If the serial does not have a unit root, that is, it is stationary, it will be stated that it does not have a hysteria effect and the effect of the shock is temporary in case of any shock. If it is determined that the series has a unit root, that is, it is not stationary, the series will not return to the mean after a shock and the effect of the shock will take a long time. In this study, unemployment hysteresis will be analyzed with the Fourier Kruse unit root test introduced to the literature by Güriş (2019), which adds the effect of structural changes to nonlinear series. For this purpose, it was investigated whether unemployment hysteria is valid by using the annual data of 1988-2018 periods. In the study, it was determined that there was a hysteria effect on female unemployment. In male unemployment and total unemployment, it was determined that there was no hysteria effect in the model with intercept. According to these results, female unemployment is more affected by the shocks that occur; male unemployment, on the other hand, has been found to return to their pre-shock state more easily.