1. Amaç, Kapsam ve İlkeler

Ordu Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi (“Dergi”), eğitim bilimleri ve ilişkili alanlarda özgün araştırma, derleme ve alana katkı sağlayan çalışmaları yayımlayan hakemli bir dergidir. Dergi, bilimsel bilginin dürüst, tarafsız, şeffaf ve hesap verebilir şekilde üretilmesi ve yaygınlaştırılmasını temel ilke olarak benimser.

Bu politika; Committee on Publication Ethics (COPE) iyi uygulamaları ve YÖK Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi çerçevesinde hazırlanmıştır. Yayın sürecinin tüm paydaşları (yazarlar, hakemler, editörler, yayıncı ve okuyucular) bu ilkelere uymayı kabul eder.

2. Açık Erişim ve Ücret Politikası

Dergi, yayımlanan tüm içeriklere derhal ve ücretsiz açık erişim sağlar.

Dergi; başvuru, değerlendirme, yayımlama veya erişim için yazar/okuyucu/kurumdan hiçbir ücret (APC dahil) talep etmez.

3. Telif Hakkı ve Lisans (CC BY 4.0)
3.1 Telif Hakkı

Yayımlanan çalışmaların telif hakkı yazarlara aittir. Yazarlar, Dergi’ye eserin ilk yayımlayan olarak gösterilmesi şartıyla; eseri yayımlama, dağıtma, kamuya iletme ve arşivleme dahil süresiz ve münhasır olmayan bir kullanım hakkı tanır.

3.2 Lisans: Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0)

Dergide yayımlanan tüm içerikler CC BY 4.0 lisansı altındadır. Bu lisans kapsamında kullanıcılar:

içeriği okuyabilir, indirebilir, kopyalayabilir, paylaşabilir, basabilir,

içeriği uyarlayabilir/değiştirebilir, türev eser üretebilir (çeviri dahil),

içeriği ticari amaçlarla dahi kullanabilir.

Uygun biçimde atıf yapılmalı ve değişiklikler belirtilmelidir (varsa).

Önerilen atıf formatı:
Yazar(lar). (Yıl). Makale başlığı. Ordu Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Cilt(Sayı), sayfa aralığı. DOI/URL

3.3 Üçüncü Taraf Materyaller

Makale içindeki üçüncü taraf materyaller (ör. bazı görseller, ölçekler, veri setleri) CC BY 4.0 kapsamında olmayabilir. Yazarlar, bu materyaller için gerekli izinleri almak ve uygun hak/atıf bilgisini metinde belirtmekten sorumludur.

4. Bilimsel Dürüstlük

Dergi; intihal, kabul edilemez metin geri dönüşümü/öz-intihal, veri uydurma/çarpıtma, seçici raporlama, görsel/şekil manipülasyonu, mükerrer yayın, dilimleme (salami publication), yazarlık suiistimali, hakemlik manipülasyonu ve atıf manipülasyonu gibi ihlallere karşı sıfır tolerans yaklaşımını benimser.

5. Yazarların Etik Sorumlulukları
5.1 Özgünlük ve Gönderim Politikası

Gönderilen çalışmalar özgün olmalı, daha önce yayımlanmamış ve başka bir dergide eşzamanlı değerlendirmede olmamalıdır.

Aynı veri setinden üretilen birden fazla yayın/örtüşen gönderim söz konusuysa bu durum şeffaf biçimde beyan edilmelidir.

5.2 Tez/Proje Türevi Çalışmalar

Tez, rapor veya projeden türetilen çalışmalar kabul edilebilir. Ancak yazarlar, gönderim sırasında kaynak çalışmayı (tez/proje vb.) beyan etmeli ve telif kısıtı bulunmadığını teyit etmelidir.

5.3 Yazarlık Kriterleri, Katkı ve Sorumluluk

Yazar listesi, çalışmaya anlamlı entelektüel katkı sunan kişilerden oluşmalıdır.

“Hediye/konuk yazarlık”, “hayalet yazarlık” veya hak sahibi kişinin dışlanması etik dışıdır.

Dergi, uygun gördüğünde yazar katkı beyanı ve sorumlu yazar beyanı isteyebilir. Tüm yazarlar, nihai metni görmüş ve onaylamış olmalıdır.

5.4 Yazarlık Değişikliği

Gönderim sonrası yazar ekleme/çıkarma/sıralama değişikliği talepleri ancak:

gerekçeli yazılı talep,

tüm yazarların yazılı onayı,

editör onayı
ile değerlendirilebilir. Kural olarak hakemlik başladıktan sonra değişiklik kabul edilmez.

5.5 Atıf ve Benzerlik (İntihal) Politikası

Tüm kaynaklar uygun şekilde atıf verilerek kullanılmalıdır.

Dergi, gerekli gördüğünde benzerlik taraması yapar; ciddi uygunsuzluk halinde editoryal işlem başlatır (ret/düzeltme/inceleme).

5.6 Veri Bütünlüğü ve Doğrulanabilirlik

Verilerin uydurulması/çarpıtılması, görsel manipülasyonu ve yanıltıcı raporlama kabul edilemez.

Editörler, gerektiğinde ham veri, analiz çıktısı veya araştırma araçlarını doğrulama amacıyla isteyebilir. Paylaşım kısıtlıysa (etik/yasal/gizlilik) gerekçe açıkça belirtilmelidir.

5.7 Etik Kurul Onayı ve Aydınlatılmış Onam

İnsan katılımcı içeren, hayvan deneyleri veya kişisel/sensitif veri içeren çalışmalarda ilgili mevzuata uygun etik kurul onayı ve gerektiğinde aydınlatılmış onam aranır. Makalede etik kurul adı, tarih ve karar/başvuru numarası belirtilmelidir. Etik kurul gerekmeyen çalışmalarda bu durum gerekçesiyle birlikte açıkça yazılmalıdır.

5.8 Çıkar Çatışması ve Finansman

Yazarlar olası tüm çıkar çatışmalarını ve finansman kaynaklarını beyan etmelidir. Çıkar çatışması yoksa “Çıkar çatışması yoktur.” ifadesi kullanılmalıdır.

5.9 Düzeltme ve İşbirliği Yükümlülüğü

Yazarlar, değerlendirme veya yayımlama sonrasında önemli hata/etik sorun tespit ederse editörlüğü derhal bilgilendirmeli; düzeltme/inceleme süreçleriyle işbirliği yapmalıdır.

5.10 Yapay Zekâ Araçlarının Kullanımı (Şeffaflık)

Yapay zekâ araçları yalnız destekleyici amaçlarla (örn. dil düzenleme) kullanılmışsa kapsamı ve aşaması beyan edilmelidir. Yapay zekâ araçları yazar olarak gösterilemez; içerik sorumluluğu tamamen yazarlara aittir.

6. Hakemlik ve Hakemlerin Etik Sorumlulukları (Çift Taraflı Kör)

Dergi, çift taraflı kör hakemlik uygular. Hakemler:

yalnız uzmanlık alanına giren çalışmaları değerlendirmeyi kabul eder,

gizliliği korur; içeriği üçüncü kişilerle paylaşmaz,

çıkar çatışması varsa değerlendirmeyi reddeder,

bilimsel ölçütlerle, tarafsız, yapıcı ve saygılı bir dille rapor yazar,

süreye uyar ve şüpheli etik sorunları editöre bildirir.

7. Editörlerin Etik Sorumlulukları ve Editoryal Bağımsızlık

Editör kararları bilimsel liyakat temelinde verilir; ticari, kurumsal veya politik etkilerden bağımsızdır.

Editörler adil, tarafsız ve zamanında karar vermeyi gözetir.

Gizlilik esastır; değerlendirme süreci kayıtları korunur.

Çıkar çatışması durumunda dosya bağımsız bir editöre devredilir (ör. editörle yakın ilişki/aynı kurum, ortak yayın vb.).

Hakemlik manipülasyonuna karşı önlemler alınır; gerektiğinde hakem kimliği/kurumsal e-posta/doğrulama kontrolleri uygulanır.

8. Etik İhlal İddiaları ve Soruşturma Süreci (COPE)

Etik kaygılar veya ihlal iddiaları (intihal, veri sorunları, yazarlık ihtilafı, etik kurul eksikliği, hakemlik manipülasyonu vb.) gizlilik içinde ve kanıta dayalı biçimde ele alınır:

Bildirimin alınması ve ön değerlendirme

Kayıtların güvenceye alınması (dosyalar, hakemlik kayıtları, yazışmalar)

Yazarlardan açıklama ve belge talebi

Gerekirse bağımsız uzman görüşü ve/veya kurum/etik kurul ile iletişim

Sonuç ve editoryal karar

9. Düzeltme, Endişe Bildirimi ve Geri Çekme

Dergi, bilimsel kaydın bütünlüğünü korumak için gerekli hallerde:

Düzeltme (Erratum/Corrigendum)

Endişe Bildirimi (Expression of Concern)

Geri Çekme (Retraction)
yayımlayabilir. Bildirimler tarihli, erişilebilir ve ilgili makaleye bağlantılı şekilde sunulur. Geri çekme durumunda makale kaydı korunur; makale açık biçimde işaretlenir.

10. Şikâyet ve İtiraz

Yazarlar; editoryal kararlar veya süreçle ilgili şikâyet/itiraz başvurusu yapabilir. Başvurular gizlilik içinde incelenir; gerektiğinde bağımsız editör değerlendirmesi uygulanır.

11. Gizlilik, Kişisel Veriler ve Arşivleme

Değerlendirme sürecindeki tüm dosyalar ve kişisel veriler yalnız yayın süreçleri için ve ilgili mevzuata uygun biçimde işlenir. Dergi, uzun dönemli erişim için arşivleme/preservasyon mekanizmalarını kullanabilir (örn. OAI-PMH, LOCKSS/CLOCKSS, kurumsal arşiv).

12. Etik Bildirim İletişimi

Etik ihlal bildirimi, şüphe veya sorular için: hasanhuseyinmutlu@odu.edu.tr
(İletişimde mümkünse makale başlığı, DOI/URL, sorun tanımı ve kanıt ekleyiniz.)