Burdurlu mahalli sanatçı Ahmet Ali Selçuk’un (1944-2011) hayatı, eserleri ve müzikal üslubu

Öz

Teke yöresi, Türkiye’nin güney batısında Antalya Körfezi ile Fethiye Körfezi arasında Akdeniz’e doğru uzanan yarımadadır. Özellikle çok erken tarihlerden beri yerleşim alanı olarak kullanılan bu coğrafya, önemli bir kültür mirasına sahiptir. Teke yöresinin kültür başkenti olarak kabul edilen Burdur ili, bu mirası önemli ölçüde taşıyan ve aktaran bir il olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu çalışmanın amacı, Teke yöresi müziğine önemli katkılar sunmuş olan Burdurlu mahalli sanatçı Ahmet Ali Selçuk’un hayatı, eserleri ve müzikal üslubu ile ilgili verilerin incelenmesidir. Bu çalışma nitel bir araştırma olup durum çalışması modeli ile desenlenmiştir. Veriler kaynak (doküman) taraması, görsel-işitsel kayıtların incelenmesi ve yarı yapılandırılmış görüşmeler yoluyla toplanmıştır. Elde edilen veriler betimsel analiz ve içerik analizi yapılarak çözümlenmiştir. Ahmet Ali Selçuk’un, 1944-2011 yılları arasında yaşam sürdüğü, 13-14’lü yaşlarda yörenin önemli ustalarından birisi olan Mustafa Kara’nın (Hüyüklü Arap) yanında çıraklık yaptığı ve meslek hayatı süresince; davul, zurna, bağlama, cura ve sipsi çalgılarını icra ettiği tespit edilmiştir. Burdur yöresine ait Türk halk müziği repertuvarı içerisinde Ahmet Ali Selçuk’un bu kültüre emek verdiği 13 eserine ulaşılmıştır. Bu eserlerden müziği anonim olup kendisinin söz yazdığı 3, ustalarından ve yöre ekiplerinden duyup günümüze derleyerek aktardığı 5 ve kaynaklık ettiği 5 eser tespit edilmiştir. Eserlerden 12 tanesinin uzun hava (gurbet havası), 1’inin de kırık hava (9/8 teke zeybek) formunda olduğu görülmüştür. Eserlerden 10 tanesinin Gülizar, 1’inin Hüseyni, 1’inin Karcığar ve 1’inin de Çargâh makam dizisinde olduğu belirlenmiştir. Ulaşılan eserlerden 11 uzun hava ve 1 kırık havanın notası bu çalışma içerisinde oluşturulmuştur. Ahmet Ali Selçuk’un özellikle yöreye özgü olan gurbet havalarının icrasında bağlama, vokal ve ses icrasında uyguladığı kendine has teknik ve tavırların olduğu ve bu çalım şeklinin ‘Ahmet Ali Selçuk Tavrı’ olarak yörede bilindiği ve uygulandığı sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• mahalli sanatçı Ahmet Ali Selçuk
• derleyen ve kaynak kişi
• Türk halk müziği
• Teke yöresi müzik kültürü
• Burdur müzik kültürü

The local musician of Burdur, Ahmet Ali Selçuk’s (1944-2011) life, his works and his musical style

Öz

Teke region; It is a peninsula extending towards the Mediterranean between the Gulf of Antalya and the Gulf of Fethiye in the south-west of Turkey. This geography, which has been used as a residential area since very early times, has an important cultural heritage. Burdur province, which is accepted as the cultural capital of the Teke region, emerges as a province that carries and transfers this heritage to a significant extent. With this study, it is aimed to examine the data about the life, works and musical style of Ahmet Ali Selçuk, a local artist from Burdur, who has made important contributions to the music of the Teke region. This study is a qualitative research and was designed with a case study model. Data were collected through resource (document) scanning, examination of audio-visual recordings and semi-structured interviews. The obtained data were analyzed by descriptive analysis and content analysis. Ahmet Ali Selçuk, who lived between 1944-2011 and apprenticed with Mustafa Kara (Hüyüklü Arap), one of the important masters of the region, at the age of 13-14. and throughout his professional life; It was determined that he played drum, zurna, baglama, cura and sipsi instruments. Within the Turkish Folk Music repertoire belonging to the Burdur region, 13 works of Ahmet Ali Selçuk, in which he contributed to this culture, were reached. Among these works, 3 works whose music is anonymous and written by him, 5 works that he heard from his masters and local teams and compiled and transferred to the present, and 5 works that he sourced were identified. It has been seen that 12 of the works are in the form of unmetered folk songs (expatriate songs), and 1 of them is in the form of broken folk song (9/8 teke zeybek). It has been determined that 10 of the works are in Gülizar, 1 in Hüseyni, 1 in Karcığar and 1 in Çargah makam. The notes of 11 unmetered folk songs and 1 broken folk song from the works reached were created in this study. It has been concluded that Ahmet Ali Selçuk has unique techniques and manners that he applies in the performance of the baglama, vocals and voices, especially in the performance of the expatriate air that are unique to the region, and this style of playing is known in the region as ‘Ahmet Ali Selçuk Attitude’.

Anahtar Kelimeler

• local artists Ahmet Ali Selçuk compiler and source person
• Turkish folk music
• Teke region music culture
• Burdur music culture

Kaynakça

1. Büyükyıldız, H. Z. (2009). Türk Halk Müziği: Ulusal Türk Müziği. Papatya Yayıncılık.
2. Emnalar, A. (1998). Tüm yönleriyle Türk halk müziği ve nazariyatı. Ege Üniversitesi Basım Evi.
3. Gök Akyıldız, S. (2016). Burdur yöresi Türk halk müziği ve özellikleri [Yayımlanmamış doktora tezi]. Necmettin Erbakan Üniversitesi.
4. Özbek, M. (2014). Türk halk müziği el kitabı 1: Terim sözlüğü. Atatürk Kültür Merkezi Yayınları.
5. Özdemir, M. (2010). Nitel veri analizi: Sosyal bilimlerde yöntembilim sorunsalı üzerine bir çalışma. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 11(1), 323-343.
6. Sarısözen, M. (1962). Türk halk musikisi usulleri. Resimli Posta Matbaası.
7. Uçan, A. (1996). İnsan ve müzik insan ve sanat eğitimi. ALF Matbaası.
8. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2006). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (6. bs.). Seçkin Yayıncılık.