Çocuk şarkılarının yapay zekâ destekli görselleştirilmesine yönelik bir inceleme: Ali Babanın Çiftliği örneği

Bu makale için 4 Mayıs 2026 tarihinde bir düzeltme yayımlandı. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ojomus/article/1920057

Öz

Bu araştırma, ilkokul seviyesindeki müzik eğitimi dahilinde yer alan çocuk şarkılarının yapay zekâ (YZ) destekli araçlarla görselleştirilmesine yönelik kuramsal ve uygulamalı bir çerçeve sunmayı amaçlamaktadır. Kuramsal boyutta Millî Eğitim Bakanlığı (MEB) müzik dersleri öğretim programındaki hedefler incelenmiş ve şarkı seçiminde vurgulanacak temalar ile çocuk şarkılarının pedagojik işlevleri analiz edilmiştir. Literatür taramasında ise Web of Science ve Google Scholar veritabanları kullanılmıştır. Elde edilen kaynak bilgileri VOSviewer yazılımı kullanılarak kavramsal harita analizlerine dönüştürülmüş, alandaki eğilimler tematik kümeler aracılığıyla ortaya konmuştur. Araştırmanın uygulama kısmında, çocuk şarkısı olan “Ali Babanın Çiftliği”, yapay zekâ destekli iki farklı görselleştirme aracı olan RunwayML ve WZRD.ai üzerinde detaylı bir şekilde görselleştirilmiştir. RunwayML uygulamasında “metinden videoya” özelliği kullanılarak prompt tabanlı sahneler üretilmiş ve şarkının sözleriyle uyumlu görseller oluşturulmuştur. WZRD.ai platformunda ise müzik dalgalarına duyarlı bir şekilde otomatik olarak görseller üretilmiş ve platformun sınırlılıkları incelenmiştir. Yapılan çalışmalar sonucunda elde edilen bulgulara göre, RunwayML’in pedagojik içerik üretimi açısından daha etkin sonuçlar sunduğu, WZRD.ai’nin ise teknik kapasitesine rağmen yeterince çocuklara yönelik uyaranları sağlayamadığı görülmüştür. Araştırmada ayrıca sinesteziye yönelik teorik bir altyapı oluşturulmuş ve yapay zekâ araçlarının erken çocukluğun ve ilkokulun müzik eğitimiyle nasıl entegre edilebileceği tartışılmıştır. Elde edilen bulgular; yapay zekâ destekli görselleştirme araçlarının ilkokul seviyesinde öğrenimi destekleyici nitelikli ve dikkat çekici esnek materyaller sunma potansiyeline sahip olduğunu göstermektedir. Öğretmen eğitim programlarında bu araçlar için uygulamalı modüller geliştirme ve gelecek araştırmalarda bu teknolojilerin çeşitli şarkılarla yaş gruplarıyla ve öğrenme alanlarıyla nasıl değerlendirilebileceği üzerinde çalışılması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• yapay zekâ
• müzik eğitimi
• görselleştirme
• çocuk şarkıları
• dijital hikâyeleme

An investigation into the AI-assisted visualization of children’s songs: The case of Ali Baba’s Farm

Bu makale için 4 Mayıs 2026 tarihinde bir düzeltme yayımlandı. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ojomus/article/1920057

Öz

This study aims to visualize children’s songs, which are part of primary-level music education, using AI-supported tools. The objectives of the Ministry of National Education’s music course curriculum were examined, and both the themes to be emphasized in song selection and the pedagogical functions of children’s songs were analyzed. In the literature review, the Web of Science and Google Scholar databases were used. The obtained source data were analyzed with the VOSviewer software to generate conceptual maps, through which thematic trends in the field were identified. In the practical part of the study, the children’s song “Old MacDonald’s Farm” was visualized in detail using two different AI-supported tools: RunwayML and WZRD.ai. In RunwayML, prompt-based scenes were generated using the “text-to-video” feature, and visuals compatible with the lyrics of the song were created. On the WZRD.ai platform, visuals were automatically generated in response to sound waves, and the limitations of the platform were examined. Based on the findings, it was concluded that RunwayML offers more effective results for pedagogical content production, while WZRD.ai, despite its technical capabilities, falls short in delivering child-appropriate visual stimuli. The study also provides a theoretical foundation on synesthesia and discusses how AI tools can be integrated into music education in early childhood and primary school levels. The findings indicate that AI-supported visualization tools have the potential to provide engaging and flexible educational materials that support learning at the primary school level. It is recommended that teacher training programs develop hands-on modules for these tools, and that future research focus on how these technologies can be adapted to various songs, age groups, and learning domains.

Anahtar Kelimeler

• artificial intelligence
• music education
• visualization
• children’s songs
• digital storytelling

Kaynakça

1. Abdulah, A. ve Wangid, M. (2021). Needs analysis of interactive multimedia based on drill and practice to improve motivation and critical reading skills in elementary schools. Jurnal Pendidikan: Teori Penelitian Dan Pengembangan, 6(3), 356-361. https://doi.org/10.17977/jptpp.v6i3.14611
2. Akser, M., Bridges, B., Campo, G., Cheddad, A., Curran, K., Fitzpatrick, L., Hamilton, L., Harding, J., Leath, T., Lunney, T., Lyons, F., Ma, M., Macrae, J., Maguire, T., McCaughey, A., McClory, E., McCollum, V., Mc Kevitt, P., Melvin, A. ... Roman, L. (2017). SceneMaker: Creative technology for digital storytelling. Lecture Notes of the Institute for Computer Sciences, Social Informatics and Telecommunications Engineering içinde (s. 29-38). Springer International Publishing. https://doi.org/10.1007/978-3-319-55834-9_4
3. Aksoy, Y. (2022). Müzik öğretmenlerinin geçici koruma statüsündeki öğrencilerin müzik eğitimine yönelik görüşleri. MSGSÜ Sosyal Bilimler, 2(26), 439-458. https://doi.org/10.56074/msgsusbd.1175885
4. Akşam, E. ve Kutluca, A. (2021). Okul öncesi öğretmenlerinin fen öğretimi uygulamalarinin teorik ve pratik doğasinin keşfedilmesi. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 34(1), 386-435. https://doi.org/10.19171/uefad.867333
5. Aktın, K. (2017). Okul öncesi dönemde müze eğitimi ile çocuklarin tarihsel düşünme becerilerinin geliştirilmesi. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 13(2), 465-486. https://doi.org/10.17860/mersinefd.336734
6. Alınlı, C. ve Yazıcı, F. (2020). 8. sınıf T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük dersinde artırılmış gerçeklik uygulamalarının öğrencilerin akademik başarılarına etkisi ve öğrencilerin artırılmış gerçeklik uygulamasına karşı tutumları. Uluslararası Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 2020(15), 99-113. https://doi.org/10.46778/goputeb.780344
7. Ata, A. ve Arslan, M. (2021). 2000-2019 yılları arasında uzaktan eğitimde video kullanımı üzerine yapılan makalelerin incelenmesi. OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 18(40), 2480-2499. https://doi.org/10.26466/opus.864252
8. Avcı, C. ve Sağsöz, G. (2018). Okul öncesi eğitimde görsel sanat etkinliklerinin incelenmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 26(2), 403-412. https://doi.org/10.24106/kefdergi.347947

9. Bakar, E. (2023). Fen bilimleri dersinde beceri eğitimi için disiplinlerarası ilişkilendirme. Milli Eğitim Dergisi, 52(1), 513-536. https://doi.org/10.37669/milliegitim.1309008
10. Baltacı, A., Acar, K., Dereli, A., Kara, C., Zeybek, V. ve Ersoy, G. (2023). Adli tıp uzmanlık eğitiminde ters-yüz sınıf stratejisinin kullanımına bir örnek: Postmortem kalp okulu. Tıp Eğitimi Dünyası, 22(68), 98-105. https://doi.org/10.25282/ted.1336477
11. Buldu, E. ve Olgan, R. (2021). Okul öncesi öğretmenlerin değerlendirme uygulamalarındaki değişimler: Pedagojik dokümantasyonu konumlandırma. Eğitim ve Bilim, 46(208), 55-77. https://doi.org/10.15390/eb.2021.10133
12. Çayak, S. ve Erol, İ. (2023). Küresel dünyada modernleşme eğilimi olarak eğitimin dijitalleşmesi. Journal of History School, 16(62), 353-380. https://doi.org/10.29228/joh.63134
13. Çoban, M. (2020). Artırılmış gerçeklikle desteklenmiş videolarla öğretimin akademik başarı, bilişsel yük ve motivasyona etkisi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(2), 1079-1098. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2020..-632456
14. Çukurbaşı Çalışır, E. ve Arıkan, Y. (2022). The effects of the teaching methods prepared for the visual or verbal learning styles on academic success. The Journal of Limitless Education and Research, 7(2), 216-251. https://doi.org/10.29250/sead.1109364
15. Dhariwal, M. ve Dhariwal, S. (2020). Let’s chance: Playful probabilistic programming for children. Extended Abstracts of the 2020 CHI Conference on Human Factors in Computing Systems içinde (s. 1-7). ACM. https://doi.org/10.1145/3334480.3383071
16. Dilek, H. ve Talu, E. (2021). Okul öncesi rehberlik hizmetlerinin değerlendirilmesi. Erken Çocukluk Çalışmaları Dergisi, 5(2), 384-409. https://doi.org/10.24130/eccd-jecs.1967202152298
17. Durulan, D. ve Angın, D. (2023). Akıl ve zekâ oyunlarının okul öncesi dönem çocukların dikkat ve görsel algı düzeylerine etkisinin incelenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 25(1), 333-357. https://doi.org/10.16953/deusosbil.1181847
18. Eisner, E. W. (2008). Commentary: What education can learn from the arts. Learning Landscapes, 2(1), 23-30. 20 Mayıs 2025 tarihinde https://www.learninglandscapes.ca/index.php/learnland/article/download/What-Education-Can-Learn-From-Arts/271/ adresinden erişildi.
19. Erden, G. ve Uluç, S. (2022). Saat çizme testinin çocuk ve ergenler için gelişimsel ve klinik gösterge olarak kullanımı. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi, 9(1), 112-134. https://doi.org/10.31682/ayna.922888
20. Gao, C., Uchitomi, H. ve Miyake, Y. (2023). Cross-sensory eeg emotion recognition with filter bank riemannian feature and adversarial domain adaptation. Brain Sciences, 13(9), 1326. https://doi.org/10.3390/brainsci13091326
21. Genç, M. A. (2017). Üstün yetenekli öğrencilerin eğitim sürecindeki destek eğitim aşaması hedeflerine ulaşmada pedagojik sanat eleştirisinin rolü. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 10(51), 709-716. http://dx.doi.org/10.17719/jisr.2017.1807
22. Göçen Kabaran, G. ve Uşun, S. (2021). Dijital Materyal Tasarımı Yeterlikleri Ölçeği (Dmtyö): Bir ölçek geliştirme çalışması. Eğitim Teknolojisi Kuram ve Uygulama, 11(2), 281-307. https://doi.org/10.17943/etku.864296
23. Gök, B., Temizyürek, F. ve Baş, Ö. (2024). Üniversite öğrencilerinin chatgpt 3,5 deneyimleri: Yapay zekâyla yazılmış masal varyantları. Korkut Ata Türkiyat Araştırmaları Dergisi, (14), 1040-1055. https://doi.org/10.51531/korkutataturkiyat.1417206
24. Gökçen, M. ve Kutluca, A. Y. (2022). Okul öncesi öğretmenlerinin pedagojik inançlarının pedagojik yeterlikleri üzerindeki etkisinin incelenmesi. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(3), 214-240. https://doi.org/10.17860/mersinefd.1120188
25. Hamzah, M. A. ve Aman, A. (2023). Interactive multimedia for introducing short surahs from juz amma in preschool children: A case study of Datok Sulaiman Putra Islamic preschool in Palopo city. Ceddi Journal of Education, 2(1), 17-23. https://doi.org/10.56134/cje.v2i1.39
26. Kabataş, M. (2017). Okul öncesi dönemde müzik eğitiminin önemi. Afyon Kocatepe Üniversitesi Akademik Müzik Araştırmaları Dergisi, 3(6), 1-16. https://doi.org/10.5578/amrj.57441
27. Karakoç, E. ve Ergün, G. (2023). Okulöncesi dönem müzik eğitimi derslerinde öğretmenlerin sıklıkla kullandıkları şarkıların belirlenmesi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 22(86), 486-504. https://doi.org/10.17755/esosder.1205857
28. Kum, Ö. (2022). Görsel iletişim tasarımı açısından Erbaa Özel eğitim uyguluma okulu sosyal beceriler 1. kademe ders kitabının incelenmesi. Turkish Studies-Social Sciences, 17(4), 611-627. https://doi.org/10.7827/turkishstudies.63427
29. Kurt, S., Ceylan, E., Bodur, A. ve Yüksel, G. (2023). Dijital dönüşüm ve öğrenci değerleri üzerindeki etkisi: Öğretmen görüşlerine dayalı bir araştırma. Academic Social Resources Journal, 8(49), 2652-2662. https://doi.org/10.29228/asrjournal.69444
30. Köde, K. ve Çoklar, A. N. (2020). Öğretmenlerin dijital ve dijital olmayan materyalleri seçim ve kullanım kriterlerinin incelenmesi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 18(2), 893-909. https://doi.org/10.37217/tebd.799527
31. Lehimler, E. ve Balcı, E. (2023). Duvarsız eğitimin sanat eğitiminde uygulanabilirliği. Tarih Okulu Dergisi, 16(66), 2504-2523. https://doi.org/10.29228/joh.70513
32. Li, S. ve Zhao, R. (2024). Establishment and application of diversified piano teaching system in colleges and universities from the perspective of artificial intelligence. Journal of Applied Science and Engineering, 27(7), 2883–2893. https://doi.org/10.6180/jase.202407_27(7).0012
33. Liu, Y. (2023). Implications of generative artificial intelligence for the development of the media industry. Advances in Engineering Innovation, 1, 28-35. https://doi.org/10.54254/2977-3903/1/2023006
34. Longhi, E. (2009). `Songese’: Maternal structuring of musical interaction with infants. Psychology of Music, 37(2), 195-213. https://doi.org/10.1177/0305735608097042
35. Malpas, I. (2019). ‘Time-twisted space’: An exploration of the synaesthetic continuum through the work of Vladimir Nabokov. Interdisciplinary Science Reviews, 44(3-4), 361-386. https://doi.org/10.1080/03080188.2019.1681209
36. Mayer, R. E. (2014). Incorporating motivation into multimedia learning. Learning and Instruction, 29, 171-173. https://doi.org/10.1016/j.learninstruc.2013.04.003
37. Millî Eğitim Bakanlığı. (2018). Müzik dersi öğretim programı (İlkokul ve Ortaokul 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 ve 8. sınıflar). 20 Mayıs 2025 tarihinde https://mufredat.meb.gov.tr/ProgramDetay.aspx?PID=354 adresinden erişildi.
38. Muñoz, J. ve Martín, J. (2019). Songs as a means of cross-cultural education. VIII International conference on intercultural education and International conference on transcultural health: The value of education and health for a global, transcultural world içinde (s. 243-250). https://doi.org/10.15405/epsbs.2019.04.02.31
39. Namıduru, D. ve Fidan, T. (2024). Özgül öğrenme bozukluğu tanılı çocukların ailelerinde bağlanma ve ilişkili etmenler. Eskisehir Medical Journal, 5(2), 43-52. https://doi.org/10.48176/esmj.2024.160
40. Omollo, D. ve Massam, W. (2022). Teachers’ and learners’ perceptions of the use of science content songs in the teaching and learning of ionic bonding. International Journal of Learning and Development, 12(2), 67-80. https://doi.org/10.5296/ijld.v12i2.20020
41. O’Rourke, J., Main, S., Gray, C. ve Lovering, C. (2021). Observations of children with disability during arts-based multisensory story and rhyme activities: Is it all just chimes and perfumes?. Australasian Journal of Special and Inclusive Education, 45(2), 237-251. https://doi.org/10.1017/jsi.2021.8
42. Özbey, D. ve Kutluca, A. Y. (2023). Montessori uygulayıcısı erken çocukluk dönemi eğitimcilerinin bilimsel süreç becerilerinin kazandırılmasına ilişkin görüş ve uygulamalarının incelenmesi. Yaşadıkça Eğitim Dergisi, 37(3), 683-710. https://doi.org/10.33308/26674874.2023373622
43. Özdemir, M. ve Can, A. A. (2014). Klasik gitar eğitimine eklektik bir yaklaşım. İDİL, 3(13), 25-43. https://doi.org/10.7816/idil-03-13-02
44. Per, M. (2020). Kanada’da sanat eğitimi (Saskatchewan eyaleti örneği). Turkish Studies-Educational Sciences, 15(3), 1997-2017. https://doi.org/10.29228/turkishstudies.40512
45. Sarıgöz, O. (2015). Öğrencilerin sanat eğitimi ve sanatın gerekliliğine ilişkin görüşlerinin değerlendirilmesi. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 8(40), 572-579. https://doi.org/10.17719/jisr.20154013931
46. Sevimli Dostlar. (2014, 24 Ocak). Ali Babanın Çiftliği / Bebek Şarkıları [Video]. YouTube. 20 Mayıs 2025 tarihinde https://www.youtube.com/watch?v=LM43PcWPXsI adresinden erişildi.
47. Shaw, B. P. (2024). Artificial intelligence and assessment: Three implications for music educators. Music Educators Journal, 111(2), 19-25. https://doi.org/10.1177/00274321241296118
48. Solak Berigel, D. ve Karal, H. (2021). İşitme engelli öğrencilere matematik öğretiminde teknoloji kullanımı: Bir özel durum çalışması. Öğretim Teknolojileri ve Öğretmen Eğitimi Dergisi, 10(2), 72-85. https://doi.org/10.51960/jitte.1033449
49. Sovik, T. (2025). Implementation of STEAM approach in the musical educational environment of the general secondary education institution. Information Technologies and Learning Tools, 105(1), 1-17. https://doi.org/10.33407/itlt.v105i1.5807
50. Stewart, S., Avramidis, K., Feng, T. ve Narayanan, S. (2024). Emotion-aligned contrastive learning between images and music. ICASSP 2024 - 2024 IEEE International Conference on Acoustics, Speech and Signal Processing (ICASSP) içinde (s. 11446-11450). https://doi.org/10.1109/ICASSP48485.2024.10447276
51. Tiihonen, M., Brattico, E., Maksimainen, J., Wikgren, J. ve Saarikallio, S. (2017). Constituents of music and visual-art related pleasure-a critical integrative literature review. Frontiers in Psychology, 8, 1218. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2017.01218
52. Van Eck, N. J. ve Waltman, L. (2010). Software survey: VOSviewer, a computer program for bibliometric mapping. Scientometrics, 84(2), 523-538. https://doi.org/10.1007/s11192-009-0146-3
53. Velayutham, V. ve Raman, K. (2024). Unlocking the colours within a child’s educational guide to abstract art. Shodhkosh: Journal of Visual and Performing Arts, 5(1), 927-939. https://doi.org/10.29121/shodhkosh.v5.i1.2024.1079
54. Wu, X., Qiao, Y., Wang, X., & Tang, X. (2016). Bridging music and image via cross-modal ranking analysis. IEEE Transactions on Multimedia, 18(7), 1305-1318. https://doi.org/10.1109/TMM.2016.2557722
55. Yapalı, Y. ve Çakır İlhan, A. (2024). Türkiye’de lisans programlarında erken çocukluk müzik eğitiminin durumu ve EÇME uzmanı yeterliklerinin belirlenmesi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 24(2), 1201-1228. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2024.-1418930
56. Yeşilyurt, S., Dündar, R. ve Aydın, M. (2024). Sosyal bilgiler eğitimi alanında lisansüstü eğitimini sürdüren öğrencilerin yapay zekâ hakkındaki görüşleri. Asya Studies, 8(27), 1-14. https://doi.org/10.31455/asya.1406649
57. Yıldız, B. (2023). Serhan Kansu’nun çocuk kitaplarında yer alan kök değerlerin felsefi açısından incelenmesi. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 24(2), 1195-1221. https://doi.org/10.17679/inuefd.1226869
58. Yu, Y., Tang, S. H., Raposo, F. ve Chen, L. (2019). Deep cross modal correlation learning for audio and lyrics in music retrieval. ACM Transactions on Multimedia Computing, Communications, and Applications, 15(1), 1-16. https://doi.org/10.1145/3281746
59. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (9. bs.). Seçkin Yayıncılık.
60. Zhang, J. (2023). Multiple roles of big data platform and artificial intelligence architecture. Applied Mathematics, Modeling and Computer Simulation, 985-993. https://doi.org/10.3233/atde231039
61. Zhang, Z. (2024). The combination of gamification teaching and technology. Communications in Humanities Research, 63(1), 71-76. https://doi.org/10.54254/2753-7064/63/20242592
62. Zhao, S., Li, Y., Yao, X., Nie, W., Xu, P., Yang, J. ve Keutzer, K. (2020). Emotion-based end-to-end matching between image and music in valence-arousal space. MM ‘20: Proceedings of the 28th ACM International Conference on Multimedia içinde (s. 2945-2954). https://doi.org/10.1145/3394171.3413776