“The sound of silent notes, the breath of forgotten melodies” composer Turhan Taşan, who devoted a life to Turkish music

Öz

Turhan Taşan, one of the living composers of Turkish music, is recognized within the music community for his research, songs, and multifaceted personality. It is believed that exploring the composer’s multifaceted qualities, particularly his work in uncovering forgotten works, will contribute to the field. This research aims to explore topics such as the life of Taşan, a leading composer of Turkish music, his composing identity, radio and television programs, archiving, sheet music archiving, and music-related documentation activities, his publications, and the impact of his works on society, as well as Taşan’s place in Turkish musical culture. Furthermore, the diverse and musical aspects of Taşan, a living composer, are explored. The research is considered significant because it reveals Taşan’s multifaceted and multitalented qualities. Document scanning was used to access data on Taşan. To obtain information from Taşan regarding the sub-problems in the study, a semi-structured interview method, one of the qualitative data collection methods, was used. Questions prepared using this method were posed to composer Turhan Taşan. The data obtained from the questions were analyzed using descriptive analysis. The results of the research revealed that Taşan has seven books on composers, over 100 concerts have been held in his name, and he has nearly 500 compositions to date. Furthermore, his interest in sheet music and book archiving led to the discovery that the composer possesses approximately 3,000 books, nearly 58,000 scores, and that he has closely interacted with and benefited from the knowledge of many composers. It is recommended that new research on composers be incorporated into Turkish music literature to highlight the importance of composing.

Anahtar Kelimeler

• Turhan Taşan
• composition
• composers
• living composers
• Turkish music

“Sessiz notaların sesi, unutulan ezgilerin nefesi” Türk musikisine bir ömür adayan bestekâr Turhan Taşan

Öz

Türk musikisinin yaşayan bestekârları arasında yer alan Turhan Taşan’ın, bu alana yönelik araştırmaları, şarkıları ve çok yönlü kişiliği ile musiki camiasında tanınan sanatkârlardan biri olduğu düşünülmektedir. Bestekârın çok yönlü özelliklerinin, özellikle de unutulmaya yüz tutmuş eserlerin ortaya çıkarılmasındaki çalışmaları ile ilgili düşüncelerinin araştırılmasının alana katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Bu araştırmada, Türk müziğinin duayen bestekârları arasında yer almış Turhan Taşan’ın hayatı, besteci kimliği, radyo ve televizyon programları, arşivcilik, nota arşivciliği ve müzikle alakalı belgeleme faaliyetleri, yayınları ve eserlerinin topluma etkisi, Taşan’ın Türk müzik kültüründeki yeri gibi konu başlıklarının ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. Ayrıca, yaşayan bestekârlardan biri olan Turhan Taşan’ın farklı müzikal yönleri ortaya konulmuştur. Araştırma; Turhan Taşan’ın Türk müziği bestecisi olma özelliklerinin ortaya çıkarılması açısından önemli görülmektedir. Araştırmada Taşan’la ilgili verilere ulaşabilmek için belge tarama yöntemi, ayrıca alt problem başlıkları ile ilgili bilgi alabilmek için, ise nitel veri toplama yöntemlerinden biri olan yarı yapılandırılmış görüşme yöntemi kullanılmıştır. Bu bağlamda, sorular hazırlanmak suretiyle kendisine yöneltilmiştir. Sorulardan elde edilen veriler betimsel analiz tekniğine göre analiz edilmiş olup, elde edilen sonuçlar doğrultusunda; Taşan’ın bestekârlarla alakalı 7 adet kitabının bulunduğu, bugüne kadar ismine özel 100’den fazla konser yapıldığı, bugün itibarıyla 500’e yakın bestesi olduğu sonuçları ortaya çıkmıştır. Bunun yanı sıra, nota ve kitap arşivciliği merakının sonucunda bestekârın elinde yaklaşık 3000 kitap, 58000’e yakın nota bulunduğu, yakın olarak görüşüp, bilgilerinden faydalandığı birçok bestekâr olduğu gibi sonuçlar tespit edilmiştir. Bestekârlarla ilgili yeni araştırmaların Türk musikisi literatürüne kazandırılarak, bestekârlığın önemine dikkat çekilmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Turhan Taşan
• bestecilik
• bestekârlar
• yaşayan bestekârlar
• Türk musikisi

Kaynakça

1. Aktüalite Mecmuası. (1966, 20 Nisan). Türkiye’nin en genç bestecisi 18 yaşında bir lise öğrencisi. Foto Magazin Haftalık Resimli Aktüalite Mecmuası.
2. Baş, A. H. ve Karaca, T. (2024). Turhan Taşan’ın eserlerinin farklı değişkenler ve prozodi özellikleri yönünden incelenmesi. Akra Kültür Sanat ve Edebiyat Dergisi, 12(34), 39-66. https://dergipark.org.tr/tr/pub/akrajournal/issue/87488/1466245
3. Baş, A. H. ve Karaca, T. (2025). Bestekâr Turhan Taşan’ın Türk müziğindeki sözlü eser besteciliğine ilişkin görüşleri ve ödüllü eserlerinin biçim analizi. Online Journal of Music Sciences, 10(3), 661-677. https://doi.org/10.31811/ojomus.1689001
4. Bilgin, G. (2002). Turhan Taşan’ın hayatı [Lisans tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi].
5. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2019). Eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi.
6. Engül, H. (1990, 7 Ocak). Hangi hastalığa hangi şarkı? Bugün Gazetesi.
7. Karasar, N. (2017). Bilimsel araştırma yöntemi: Kavramlar-ilkeler-teknikler. Nobel Yayın Dağıtım.
8. Özturan, İ. (2024). Bestekârlar çıkmazı. Vova Yayınevi.

9. Tanrıverdi, A. (1996). Turhan Taşan hayatı ve eserleri [Lisans tezi, Ege Üniversitesi].
10. Taşan, T. (1960). Taşan’ın Kanun Çaldığı Yıllar [Fotoğraf Arşivi].
11. Taşan, T. (1966). Aşkını neden gizledin [Plak]. Odeon.
12. Taşan, T. (1970). İstanbul belediye konservatuvarı öğrenci kimliği [Kimlik].
13. Taşan, T. (1973a). Göze geldik [Plak]. Grafonola.
14. Taşan, T. (1973b). Udî bestekâr Kadri Şençalar, Turhan Taşan, TRT İstanbul radyosu ses sanatçılarından Nadir Hilkat Çulha bir eser üzerinde çalışırken [Fotoğraf]. İstanbul.
15. Taşan, T. (2001a). Kadın besteciler. Pan Yayıncılık.
16. Taşan, T. (2001b). Türk müziğinde eczacı sanatçılar. Türk Eczacıları Birliği.
17. Taşan, T. (2007). Türk müziğinde Samsunlu sanatçılar (2. cilt). Samsun İl Özel İdaresi.
18. Taşan, T. (2009). Amasya’da musiki ve Türk müziğinde Amasyalı sanatçılar. Amasya Valiliği.
19. Taşan, T. (2010). Türk müziğinde doktor ve eczacı sanatçılar (2. cilt). Pendik Belediyesi.
20. Taşan, T. (2013a). Cemalettin Turan’ın Turhan Taşan’a yazdığı şiir [Şiir]. 28 Ocak 2026 tarihinde https://www.antoloji.com/bestekar-turhan-tasan-siiri/#google_vignette adresinden erişildi.
21. Taşan, T. (2013b). Musikinin göz bebeği, sen yaşayan efsanesin, kürdîli hicazkâr fantezi [Müzik notası].
22. Taşan, T. (2013c). Nağmeler sarayında taht kuran bülbül gibi, buselik fantezi [Müzik notası].
23. Taşan, T. (2013d). Sevgisi yolları, dağları aşan, kürdi fantezi [Müzik notası].
24. Taşan, T. (2013e). Turhan, saz semaisi [Müzik notası].
25. Taşan, T. (2018). Türk Müziğinde Gaziantepli bestekâr ve güfte şairleri. Gaziantep Şehit Kâmil Belediyesi.
26. Taşan, T. (2020a). Ben Turhan Taşan’ım, hüzzam şarkı [Müzik notası].
27. Taşan, T. (2020b). Kimdir bu bestekâr, hicaz fantezi [Müzik notası].
28. Taşan, T. (2023). Her kim ki sorsa bana nasıl bilirsin o’nu (Turhan Taşan dendi mi), nihavent şarkı [Müzik notası].
29. Taşan, T. (2024a). Fetih’ten günümüze İstanbul doğumlu bestekârlar. Mavi Nefes Yayınevi.
30. Taşan, T. (2024b). Taşan, saz semaisi [Müzik notası].
31. Taşan, T. (2025a). Bir gece kapını çalarsam, karcığar fantezi [Müzik notası].
32. Taşan, T. (2025b). Tesadüf mü yoksa kader mi bilmem, buselik fantezi [Müzik notası].
33. Teker. M. M. (2007). Turhan Taşan hayatı eserleri [Lisans Tezi. Sakarya Üniversitesi].