Hermeneutic interpretation of the opening bassoon solo in Igor Stravinsky’s the rite of spring

Öz

The opening bassoon solo in Igor Stravinsky’s The Rite of Spring (1913) is regarded as one of the prominent symbols of the radical transformation in the musical language of the twentieth century. This solo constitutes a concrete representation of the innovative approaches that marked the music history of its period. Significantly altering the traditional pastoral and playful perception of the bassoon, the solo draws inspiration from the Lithuanian folk song “Tu, manu seserėlė” and depicts the awakening of nature through its high register, ornamental notes, rhythmic flexibility, and transformed melodic structure. This depiction is directly connected to the overall themes of the work and creates both physical and emotional tension in the listener. By transforming the bassoon’s characteristically muffled and calm timbre into a fierce, restless, and unusual sound, the solo intensively reflects the tension between primitivism and modernism. Thus, the solo transcends the function of a mere instrumental introduction and becomes a fundamental element that contributes to the structural and thematic coherence of the work. This study interprets the opening bassoon solo through a hermeneutic approach. It aims to reveal the layered meanings that musical works carry beyond their purely structural elements, situated within historical, cultural, and experiential contexts. Drawing on Hans-Georg Gadamer’s concept of the fusion of horizons, the hermeneutic method centres on the interaction between the historical horizon of the work and the interpreter’s contemporary horizon. This interaction enables the meanings of the solo to be continually reproduced through the listener’s own horizon. The process underscores the dynamic and evolving nature of interpretation and thereby illuminates the temporal layers of the work more comprehensively. The solo is examined through Stravinsky’s own expressed vision of the pagan rite, the scandal of the 1913 premiere, the symbolic transformation of the bassoon, and its timbral characteristics. These layers elevate the solo from a mere technical innovation to a multi-layered symbol that intensifies the themes of primitivism, the tension between nature and humanity, and modernist alienation. While Stravinsky’s idea of the pagan rite forms the programmatic foundation of the solo, the pastoral structure of the Lithuanian folk song “Tu, manu seserėlė” is transformed into a call of nature through rhythmic distortions and an expanded high register. The reactions to the premiere are evaluated as a turning point that significantly altered the traditional symbolism of the bassoon and reflect the contemporary perception of the work’s innovative language. By offering a holistic hermeneutic interpretation in addition to the existing technical, historical, and performance-oriented analyses in the literature, this study makes an original contribution. It also reveals the layered meanings of the solo in greater depth and re-emphasises the transformative role of The Rite of Spring in the musical language of the twentieth century. This comprehensive approach strengthens the position of the bassoon solo within musicological discussions and renders the enduring impact of the work more visible in the academic literature.

Anahtar Kelimeler

• Igor Stravinsky
• The Rite of Spring
• bassoon solo
• hermeneutic interpretation
• fusion of horizons
• timbral transformation
• musical hermeneuticts
• philosophical interpretation
• 20th century musicology

Igor Stravinsky’nin bahar ayini adlı eserinde fagotun açılış solosunun hermenötik yorumu

Öz

Igor Stravinsky’nin Bahar Ayini (1913) adlı eserinin açılış fagot solosu, 20. yüzyıl müzik dilindeki radikal dönüşümün öne çıkan simgelerinden biri olarak kabul edilmektedir. Bu solo, dönemin müzik tarihine damga vuran yenilikçi yaklaşımların somut bir temsilcisi niteliğindedir. Fagotun geleneksel pastoral ve şakacı algısını önemli ölçüde değiştiren bu solo, Litvanya halk ezgisi “Tu, manu seserėlė”den esinlenerek yüksek rejistır, süsleme notaları, ritmik esneklik ve dönüştürülmüş melodik yapı ile doğanın uyanışını betimlemektedir. Bu betimleme, eserin genel temalarıyla doğrudan bağlantılı olup dinleyicide hem fiziksel hem de duygusal bir gerilim yaratmakta; fagotun boğuk ve sakin karakterini yırtıcı, huzursuz ve alışılmadık bir sese dönüştürerek ilkelcilik ile modernist gerilimi yoğun bir biçimde yansıtmaktadır. Böylelikle solo, yalnızca bir enstrümantal giriş olmanın ötesinde, eserin derin yapısal ve tematik bütünlüğüne katkıda bulunan temel bir unsur haline gelmektedir. Bu çalışma, fagot açılış solosunu hermenötik yaklaşımla yorumlamakta; müzik eserlerinin yalnızca yapısal unsurlarının ötesinde, tarihsel, kültürel ve deneyimsel bağlamlarda taşıdığı katmanlı anlamları açığa çıkarmayı amaçlamaktadır. Hermenötik yöntem, Hans-Georg Gadamer’in ufukların birleşmesi kavramı ışığında, eserin tarihsel ufku ile yorumcunun güncel ufkunun etkileşimini merkeze almakta ve solonun anlamlarının dinleyicinin kendi ufkuyla sürekli yeniden üretilebilmesini mümkün kılmaktadır. Bu etkileşim süreci, yorumun dinamik ve sürekli evrilen doğasını vurgulamakta, böylece eserin zamansal katmanlarını daha kapsamlı biçimde aydınlatmaktadır. Solo; Stravinsky’nin kendi sözleriyle ifade ettiği pagan ayini vizyonu, 1913 prömiyer skandalı, fagotun sembolik dönüşümü ve tınısal özellikleri üzerinden incelenmiştir. Bu katmanlar, soloyu yalnızca teknik bir yenilik olmaktan çıkararak ilkelcilik, doğa-insan gerilimi ve modernist yabancılaşma temalarını yoğunlaştıran çok anlamlı bir sembol haline getirmektedir. Stravinsky’nin pagan ayini fikri solonun programatik temelini oluştururken Litvanya halk ezgisi “Tu, manu seserėlė”nin pastoral yapısı ritmik bozulmalar ve yüksek rejistır aralığıyla bir doğa çağrısına dönüştürülmektedir. Prömiyer tepkileri ise fagotun geleneksel sembolizmini önemli ölçüde değiştiren bir dönüm noktası olarak değerlendirilmekte ve eserin yenilikçi dilinin o dönemdeki algılanışını yansıtmaktadır. Çalışma solonun literatürdeki teknik, tarihsel ve performans odaklı incelemelere ek olarak hermenötik bir bakışla bütüncül yorumlanmasını sağlayarak özgün bir katkı sunmaktadır. Aynı zamanda taşıdığı katmanlı anlamları daha derinlemesine ortaya koymakta ve Bahar Ayini’nin 20. yüzyıl müzik dilindeki dönüştürücü rolünü yeniden vurgulamaktadır. Bu bütüncül yaklaşım, fagot solosunun müzikolojik tartışmalardaki yerini güçlendirerek eserin kalıcı etkisini akademik literatürde daha belirgin kılmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Igor Stravinsky
• Bahar Ayini
• fagot solosu
• hermenötik yorum
• ufukların kaynaşması
• tınısal dönüşüm
• müzikal hermenötik
• felsefi yorum
• 20. yüzyıl müzikolojisi

Kaynakça

1. Akçay, Ş. Ö. (2022). Müzik araştırmalarında bir yöntem olarak hermenötik yaklaşım. Ü. S. Şen, Y. Şen, & Ş. Ö. Akçay (Ed.), Müzik araştırmalarında bilimsel yöntem ve yaklaşımlar içinde (s. 191-214). Nobel Akademik Yayıncılık.
2. Assmann, J. (2013). The cultural memory of Le Sacre du printemps: Archaism and modernity. H. Danuser & H. Zimmermann (Eds), Avatar of modernity: The Rite of Spring reconsidered içinde (s. 319-335). Boosey & Hawkes.
3. Bilge, U. (2020). Metafor ve sembol bağlamında dil ve anlam: Paul Ricoeur’ün hermenötik projesi. Dört Öge, 17, 25-36. https://dergipark.org.tr/tr/pub/dortoge/issue/56303/703755
4. Boran, İ., & Şenürkmez, K. Y. (2018). Kültürel tarih ışığında çoksesli Batı müziği. Yapı Kredi Yayınları.
5. Burdurlu, İ. H. (2025). Towards an early experience of surrealist aesthetic: Re-thinking The Rite of Spring. Dîvân Disiplinlerarası Çalışmalar Dergisi, 30(59), 29-71. https://doi.org/10.20519/divan.1585977
6. Coşkun, B. (2024). Jules Mouquet’nin Op. 15 “La Flute de Pan” başlıklı flüt sonatı’nın icraya yönelik incelenmesi. İdil Sanat ve Dil Dergisi, 13(114), 232-248.
7. Çokamay, M. (2020). Batı müziği tarihi kitaplarında “20. yüzyılda müzik” konusunun işleniş bakımından karşılaştırmalı incelenmesi. Sahne ve Müzik Eğitim-Araştırma e-Dergisi, (11), 236-252. https://dergipark.org.tr/tr/pub/smead/article/772164
8. Çolakoğlu, Ç. (2018). Saint-Saens Op.168 Sol Major Fagot ve Piyano Sonatına Pozisyon Önerileri. Konservatoryum - Conservatorium, 5(2), 253-265. https://doi.org/10.26650/CONS2018-0010

9. Derham, K. (2019). Klasik müzik kitabı. Alfa Yayınları.
10. Erol, İ. L. (1998). Klasik müziğe ilgi duyanlar için kılavuz kitap. Yurtrenkleri Yayınevi.
11. Feng, T.-Y. (2023). Order and continuity in Igor Stravinsky’s music: An analysis of “Marche du Soldat” from L’Histoire du Soldat. Music.ology.ECA, 4, 22-35. https://journals.ed.ac.uk/music-ology-eca/article/view/8071
12. Fırıncıoğulları, S. (2016). Sosyal bilimler ve hermeneutik üzerine kısa bir değerlendirme. Sosyoloji Dergisi, (33), 37-48. https://dergipark.org.tr/tr/pub/sosder/article/495541
13. Gharaibeh, D. (1996). The compositional process of Igor Stravinsky’s The Rite of Spring. Undergraduate Review: A Journal of Undergraduate Student Research, 9(1), 37-50.
14. Glivinsky, V. (2022). Rethinking Igor Stravinsky historically and theoretically—III. Scientific Herald of Tchaikovsky National Music Academy of Ukraine, 133, 145-159. https://doi.org/10.31318/2522-4190.2022.133.257332
15. Goodall, H. (2018). Müziğin öyküsü (E. Tokalaç & S. S. Tokalaç, Çev.). Pegasus Yayınları.
16. Gray, C. (2008). “Weird and plaintive utterances:” The influence of Stravinsky’s The Rite of Spring on bassoon writing. Nota Bene: Canadian Undergraduate Journal of Musicology, 1(1). https://doi.org/10.5206/notabene.v1i1.6540
17. İlyasoğlu, E. (1999). Zaman içinde müzik: Başlangıcından günümüze örneklerle Batı müziğinin evrimi. Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık.
18. Karadeniz, İ. (2020). Program müziği kavramına hermeneutik bir yaklaşım. Yedi, (23), 21-33. https://doi.org/10.17484/yedi.579048
19. Miller, S. (2011). Musical allusion to The Rite of Spring in four contemporary works for solo bassoon [Doktora tezi, Louisiana State Üniversitesi]. LSU Scholarly Repository. https://repository.lsu.edu/gradschool_dissertations/2769/
20. Mimaroğlu, İ. (2006). Müzik tarihi (7. bs.). Varlık Yayınları.
21. The Orchestral Bassoon. (t.y.). Part One: The Adoration of the Earth (Introduction) - mm. 1 to 15. 28 Şubat 2026 tarihinde https://www.orchestralbassoon.com/stravinsky-rite-part-1 adresinden erişildi.
22. Pasticci, S. (2017). Hermeneutics and creative process: Roman Vlad’s reception of Stravinsky. Archival Notes: Sources and Research from the Institute of Music, 2, 41-63. https://onlinepublishing.cini.it/index.php/arno/article/view/72
23. Sakarya, U. C. (2020). İgor Stravinski’nin Bahar Ayini için taslaklarında yer alan halk şarkıları. Ahenk Müzikoloji Dergisi, (7), 10-46. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ahenk/article/813695
24. Sumelius-Lindblom, E. (2022). Adorno’s ideas on Stravinsky’s neoclassicism meet the pianist’s work: Reflecting playing experience with Adorno’s key concepts. O. Andreica (Ed.), Music as cultural heritage and novelty içinde (s. 195-211). Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-031-11146-4_10
25. Taruskin, R. (1980). Russian folk melodies in The Rite of Spring. Journal of the American Musicological Society, 33(3), 501-543. https://doi.org/10.2307/831304
26. Taruskin, R. (1984). Review of The Music of Igor Stravinsky, by P. C. van den Toorn. Notes, 40(4), 770-773. https://doi.org/10.2307/940690
27. Üzülmez, H. O. (2023). Mekan ve bellek bağlamında Igor Stravinsky’nin Bahar Ayini eserinin galasında yaşananların incelenmesi. ODÜ Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 13(1), 595-608. https://doi.org/10.48146/odusobiad.1139763
28. Yontar, M. (2024). Igor Stravinsky’nin “Concerto for Piano and Winds” adlı eserinin birinci bölümünün incelenmesi. Konservatoryum, 11(2), 349-362. https://doi.org/10.26650/cons2024-1524651