Araştırma Makalesi

Üretken yapay zekâ müzik sistemlerinde spektral iz: Suno v5.5 üzerinden bir inceleme

Cilt: 11 Sayı: 4 26 Ekim 2026
PDF İndir
EN TR

Üretken yapay zekâ müzik sistemlerinde spektral iz: Suno v5.5 üzerinden bir inceleme

Öz

Üretken yapay zekâ tabanlı müzik sistemleri, son yıllarda müzik üretim süreçlerinde giderek daha yaygın biçimde kullanılmakta, ürettikleri yapıtlar algısal kalite açısından insan üretimi kayıtlarla rekabet edebilir seviyeye ulaşmaktadır. Ancak mevcut akademik çalışmalar bu sistemlerin olasılıksal üretim mekanizmalarının ses sinyalleri üzerinde bırakabileceği yapısal izleri sinyal düzeyinde henüz yeterince incelememiştir. Mevcut değerlendirme yaklaşımları ağırlıklı olarak algısal ölçütlere dayanmakta, üretken sistemlerin spektral düzlemde oluşturabileceği tekrar eden örüntüler sistematik bir analizden yoksun kalmaktadır. Bu çalışma, Suno v5.5 platformu tarafından beş farklı müzik türünde (pop, rock, caz, elektronik ve klasik) üretilen toplam elli parçanın spektral özelliklerini karşılaştırmalı biçimde incelemeyi amaçlamaktadır. Her türün karakteristik enstrümantasyonunu ve stilistik yapısını koruyacak biçimde tasarlanan türe özgü prompt’larla her türden on üretim elde edilmiştir. Çalışma kapsamında spektral düzlük, harmonik-gürültü oranı, yüksek frekans gürültü tabanı ve spektral entropi olmak üzere dört temel ölçüt istatistiksel karşılaştırmalar, etki büyüklüğü analizleri ve varyasyon katsayısı değerlendirmeleri ile incelenmiştir. Bulguların daha geniş bir bağlamda yorumlanabilmesi amacıyla her türden birer insan üretimi kayıt da aynı parametrelerle analiz edilerek Suno çıktılarıyla karşılaştırılmıştır. Bulgular, incelenen tüm spektral ölçütlerde türler arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar bulunduğunu ortaya koymaktadır. Özellikle spektral entropi ve yüksek frekans gürültü tabanı ölçütlerinde gözlemlenen düşük tür içi varyasyon, belirli spektral parametrelerin türden bağımsız biçimde sınırlı dağılım aralıklarında kümelendiğine işaret etmektedir. İnsan üretimi kayıtlarla karşılaştırıldığında elektronik türünde yüksek frekans enerji yoğunluğunun, caz türünde ise spektral düzlük farkının belirgin biçimde öne çıktığı görülmüş, klasik tür iki kaynak arasında en az ayrışan grup olmuştur. Bu bulgular ışığında, üretken yapay zekâ müzik sistemlerinde frekans domeninde belirli spektral izlerin bulunduğu anlaşılmakta; bu sistemlerin yalnızca algısal kalite üzerinden değil, nesnel sinyal düzeyi özellikleri aracılığıyla da değerlendirilebileceği görülmektedir. Ayrıca çalışma, yapay zekâ üretimi ses içeriklerinin tespiti ve doğrulanmasına yönelik araştırmalar için kullanılabilecek yöntemsel bir yaklaşım önermektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Afchar, D., Meseguer-Brocal, G., Akesbi, K., & Hennequin, R. (2025). A Fourier explanation of AI-music artifacts. Proceedings of the 26th International Society for Music Information Retrieval Conference. https://doi.org/10.48550/arXiv.2506.19108
  2. Agostinelli, A., Denk, T. I., Borsos, Z., Engel, J., Verzetti, M., Caillon, A., Huang, C.-Z. A., Jansen, A., Roberts, A., Tagliasacchi, M., Sharifi, M., Zeghidour, N., & Frank, C. (2023). MusicLM: Generating music from text. arXiv. https://doi.org/10.48550/arXiv.2301.11325
  3. Boersma, P. (1993). Accurate short-term analysis of the fundamental frequency and the harmonics-to-noise ratio of a sampled sound. Proceedings of the Institute of Phonetic Sciences, 17, 97-110.
  4. Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences (2. bs.). Lawrence Erlbaum Associates.
  5. Dubnov, S. (2004). Generalization of spectral flatness measure for non-Gaussian linear processes. IEEE Signal Processing Letters, 11(8), 698-701. https://doi.org/10.1109/lsp.2004.831663
  6. Harris, F. J. (1978). On the use of windows for harmonic analysis with the discrete Fourier transform. Proceedings of the IEEE, 66(1), 51-83. https://doi.org/10.1109/proc.1978.10837
  7. Ho, J., Jain, A., & Abbeel, P. (2020). Denoising diffusion probabilistic models. Advances in Neural Information Processing Systems, 33, 6840-6851. https://proceedings.neurips.cc/paper/2020/file/4c5bcfec8584af0d967f1ab10179ca4b-Paper.pdf
  8. Johnston, J. D. (1988). Transform coding of audio signals using perceptual noise criteria. IEEE Journal on Selected Areas in Communications, 6(2), 314-323. https://doi.org/10.1109/49.608

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Müzik Teknolojisi ve Kayıt

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

26 Ekim 2026

Gönderilme Tarihi

28 Nisan 2026

Kabul Tarihi

23 Haziran 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 11 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Baloğlu, U. (2026). Üretken yapay zekâ müzik sistemlerinde spektral iz: Suno v5.5 üzerinden bir inceleme. Online Journal of Music Sciences, 11(4), 1417-1434. https://doi.org/10.31811/ojomus.1939518
AMA
1.Baloğlu U. Üretken yapay zekâ müzik sistemlerinde spektral iz: Suno v5.5 üzerinden bir inceleme. Online Journal of Music Sciences. 2026;11(4):1417-1434. doi:10.31811/ojomus.1939518
Chicago
Baloğlu, Uğur. 2026. “Üretken yapay zekâ müzik sistemlerinde spektral iz: Suno v5.5 üzerinden bir inceleme”. Online Journal of Music Sciences 11 (4): 1417-34. https://doi.org/10.31811/ojomus.1939518.
EndNote
Baloğlu U (01 Ekim 2026) Üretken yapay zekâ müzik sistemlerinde spektral iz: Suno v5.5 üzerinden bir inceleme. Online Journal of Music Sciences 11 4 1417–1434.
IEEE
[1]U. Baloğlu, “Üretken yapay zekâ müzik sistemlerinde spektral iz: Suno v5.5 üzerinden bir inceleme”, Online Journal of Music Sciences, c. 11, sy 4, ss. 1417–1434, Eki. 2026, doi: 10.31811/ojomus.1939518.
ISNAD
Baloğlu, Uğur. “Üretken yapay zekâ müzik sistemlerinde spektral iz: Suno v5.5 üzerinden bir inceleme”. Online Journal of Music Sciences 11/4 (01 Ekim 2026): 1417-1434. https://doi.org/10.31811/ojomus.1939518.
JAMA
1.Baloğlu U. Üretken yapay zekâ müzik sistemlerinde spektral iz: Suno v5.5 üzerinden bir inceleme. Online Journal of Music Sciences. 2026;11:1417–1434.
MLA
Baloğlu, Uğur. “Üretken yapay zekâ müzik sistemlerinde spektral iz: Suno v5.5 üzerinden bir inceleme”. Online Journal of Music Sciences, c. 11, sy 4, Ekim 2026, ss. 1417-34, doi:10.31811/ojomus.1939518.
Vancouver
1.Uğur Baloğlu. Üretken yapay zekâ müzik sistemlerinde spektral iz: Suno v5.5 üzerinden bir inceleme. Online Journal of Music Sciences. 01 Ekim 2026;11(4):1417-34. doi:10.31811/ojomus.1939518