Examining the views of music teachers working in science and art centers (BİLSEM) on the identification process

Öz

The purpose of this study is to examine the experiences and views of music teachers working at Science and Art Centers (BİLSEM) regarding the music field assessment process. Conducted using a basic qualitative research approach, the study included 13 music teachers working at eight BİLSEM centers in İzmir during the 2025-2026 academic year. Participants were selected based on having served as examiners for the BİLSEM music field assessment exam. Data were collected through semi-structured interviews and analyzed using content analysis. The findings indicate that the majority of participants found the exam guidelines to be clear and understandable, and the exam content to be appropriate for the students’ ages and developmental levels. However, a significant portion of the participants highlighted the limitations of digital audio tests, while some pointed out the restriction of questions to a single listening opportunity, differences in technical infrastructure, test anxiety, and waiting conditions. Participants’ views underscore the importance of assessing not only auditory proficiency but also dimensions such as musical expression, creativity, and performance during the diagnostic process. The results indicate the need to standardize testing conditions on a national scale, organize the testing environment according to technical and pedagogical criteria, and effectively inform students and parents about the process.

Anahtar Kelimeler

• BİLSEM
• music education
• gifted students
• identification process
• music teachers

Proje Numarası

Yoktur

Bilim ve sanat merkezlerinde görev yapan müzik öğretmenlerinin tanılama sürecine ilişkin görüşlerinin incelenmesi

Öz

Bu araştırmanın amacı, Bilim ve Sanat Merkezleri’nde (BİLSEM) görev yapan müzik öğretmenlerinin müzik alanı tanılama sürecine ilişkin deneyim ve görüşlerini incelemektir. Temel nitel araştırma yaklaşımıyla yürütülen çalışmanın katılımcılarını, 2025-2026 eğitim-öğretim yılında İzmir’deki sekiz BİLSEM’de görev yapan 13 müzik öğretmeni oluşturmuştur. Katılımcılar, BİLSEM müzik alanı tanılama sınavında görev yapmış olma ölçütüne göre belirlenmiştir. Veriler yarı yapılandırılmış görüşmelerle toplanmış ve içerik analiziyle çözümlenmiştir. Bulgular, katılımcıların çoğunluğunun sınav yönergelerini açık ve anlaşılır, sınav içeriğini ise öğrencilerin yaş ve gelişim düzeylerine uygun bulduğunu göstermiştir. Bununla birlikte katılımcıların önemli bir bölümü dijital ses testlerinin sınırlılıklarına, bazıları ise soruların tek dinlemeyle sınırlandırılmasına, teknik altyapı farklılıklarına, sınav kaygısına ve bekleme koşullarına dikkat çekmiştir. Katılımcı görüşleri, tanılama sürecinde yalnızca işitsel yeterliğin değil, müzikal ifade, yaratıcılık ve performans gibi boyutların da değerlendirilmesinin önemine işaret etmektedir. Sonuçlar, uygulama koşullarının ulusal ölçekte standartlaştırılması, sınav ortamının teknik ve pedagojik ölçütlere göre düzenlenmesi ve öğrenci ve velilerin süreç hakkında etkili biçimde bilgilendirilmesi gerektiğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• BİLSEM
• müzik eğitimi
• özel yetenekli öğrenciler
• tanılama süreci
• müzik öğretmenleri

Proje Numarası

Yoktur

Kaynakça

1. Adızel, B. F., & Özmenteş, G. (2018). Müzik alanı öğrenci velilerinin eğitim süreçlerine yönelik farkındalıkları: Antalya BİLSEM örneği. Journal of Research in Education and Teaching, 7(3), 225-232.
2. Alanka, D. (2024). Nitel bir araştırma yöntemi olarak içerik analizi: Teorik bir çerçeve. Kronotop İletişim Dergisi, 1(1), 64-84.
3. Bağrıaçık, B., Eren, A., & Ece, A. S. (2024). Bilim ve Sanat Merkezleri Müzik Öğretmenlerinin Müzik Yeteneğinin Tanılanması ve Bunun Öğretim Süreçleri Üzerindeki Etkilerine Yönelik Görüşleri. Milli Eğitim Dergisi, 53(241), 241-276. https://doi.org/10.37669/milliegitim.1201420
4. Buren, V., Müllensiefen, D., & Degé, F. (2025). Screening musicality in children: Development and initial validation of a new tool for rapid assessment of musical profiles. PLoS ONE, 20(3), e0317962. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0317962
5. Çeşit, C. (2024). Bilim ve sanat merkezlerindeki müzik alanı uygulamalarının mevcut durumu. H. Bağcı (Ed.), Sanatın Ritmi III. Uluslararası Sanat Sempozyumu bildiriler kitabı içinde (s. 149-163). Kocaeli Üniversitesi Vakfı Yayınları.
6. Demir, A., & Laçin, G. (2023). Müzik alanında özel yetenekli öğrencilerin BİLSEM eğitim süreci. Balkan Müzik ve Sanat Dergisi, 5(2), 173-189. https://doi.org/10.47956/bmsd.1352730
7. Erol, E. (2024). Üstün yetenek, eğitim ve müzik: BİLSEM örneği (Tez No. 912965) [Yüksek lisans tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
8. Gagné, F. (2010). Motivation within the DMGT 2.0 framework. High Ability Studies, 21(2), 81-99. https://doi.org/10.1080/13598139.2010.525341

9. Gardner, H. (1983). Frames of mind: The theory of multiple intelligences. Basic Books.
10. Gordon, E. E. (1979). Developmental music aptitude as measured by the Primary Measures of Music Audiation. Psychology of Music, 7(1), 42-49. https://doi.org/10.1177/030573567971005
11. Haroutounian, J. (2002). Kindling the spark: Recognizing and developing musical talent. Oxford University Press. https://doi.org/10.1093/oso/9780195129489.001.0001
12. Kurnaz, A., & Ekici, S. G. (2020). BİLSEM tanılama sürecinde kullanılan zeka testlerinin psikolojik danışmanların ve BİLSEM öğretmenlerinin görüşlerine göre değerlendirilmesi. Çocuk ve Medeniyet Dergisi, 5(10), 365-399. https://doi.org/10.47646/cmd.2020.177
13. Lincoln, Y. S., & Guba, E. G. (1985). Naturalistic inquiry. Sage Publications.
14. McPherson, G. E., Blackwell, J., & Hallam, S. (2022). Musical potential, giftedness, and talent development. G. E. McPherson (Ed.), The Oxford handbook of music performance içinde (1. Cilt, s. 31-55). Oxford University Press. https://doi.org/10.1093/oxfordhb/9780190056285.013.3
15. Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook (2. bs.). Sage Publications.
16. Millî Eğitim Bakanlığı. (2021). Özel yetenek ve BİLSEM’ler. Millî Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü.
17. Millî Eğitim Bakanlığı. (2024). 2024-2025 Bilim ve Sanat Merkezleri öğrenci tanılama ve yerleştirme kılavuzu. Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü.
18. Millî Eğitim Bakanlığı. (2025). 2025-2026 Bilim ve Sanat Merkezleri öğrenci tanılama ve yerleştirme kılavuzu. Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü. https://orgm.meb.gov.tr/www/bilim-ve-sanat-merkezleri-ogrenci-tanilama-ve-yerlestirme-kilavuzu/icerik/3456/tr
19. National Association for Gifted Children. (t.y.). National standards in gifted and talented education. 13 Ağustos 2026 tarihinde https://www.nagc.org/national-standards-in-gifted-and-talented-education adresinden erişildi.
20. Olgun, C. K. (2008). Nitel araştırmalarda içerik analizi tekniği. Sosyoloji Notları Dergisi, (5), 66-71.
21. Oliveira, A., McPherson, G. E., Ribeiro, L. M., & Oliveira-Silva, P. (2024). Can motivation and intentions of parental support predict musical achievement before the commencement of musical studies at the elementary school level? International Journal of Music Education, 42(1), 17-31. https://doi.org/10.1177/02557614231151446
22. Renzulli, J. S. (1978). What makes giftedness? Reexamining a definition. Phi Delta Kappan, 60(3), 180-184, 261.
23. Sezgin, C., & Özak, H. (2024). Bilsem sınavına hazırlık sürecine ilişkin velilerin görüşleri. Turkish Special Education Journal: International, 6(1), 18-32. https://doi.org/10.69485/tseji.1487683
24. Sternberg, R. J. (1997). Successful intelligence: How practical and creative intelligence determine success in life. Plume.
25. Tisdell, E. J., Merriam, S. B., & Stuckey-Peyrot, H. L. (2025). Qualitative research: A guide to design and implementation (5. bs.). Jossey-Bass.
26. Townend, G., Jolly, J. L., & Chew, A. W. (2024). Professional development in gifted education: A systematic literature review. Australian Journal of Teacher Education, 49(6), 76-104. https://doi.org/10.14221/1835-517x.6515
27. Urhan, G. (2022). BİLSEM müzik sınavında öğrencilerin ve velilerin sınava ilişkin farkındalıklarını arttırmaya yönelik bir çalışma (Aksaray ili örneği). Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, (63), 422-443. https://doi.org/10.21764/maeuefd.889057
28. World Council for Gifted and Talented Children. (2021). Global principles for professional learning in gifted education. 13 Ağustos 2026 tarihinde https://world-gifted.org/professional-learning-global-principles.pdf adresinden erişildi.
29. Yang, C., Li, J., Zhao, W., Luo, L., & Shanks, D. R. (2023). Do practice tests (quizzes) reduce or provoke test anxiety? A meta-analytic review. Educational Psychology Review, 35(3), 87. https://doi.org/10.1007/s10648-023-09801-w