A performance analysis of 7 Şekspir Müzikali in the context of music, intertextuality and collage

Öz

Introduction: This study examines 7 Şekspir Müzikali, staged by Oyun Atölyesi, in the context of music, intertextuality and collage. Shakespeare’s texts have historically been reinterpreted through staging, adaptation and musical reproduction. From the perspective of intertextual theory, the production can be considered a collage and rewriting practice that recontextualizes Shakespearean utterances on stage. Method: The study is designed as qualitative research based on document analysis and audio-visual performance analysis. The main material is the live recording of 7 Şekspir Müzikali, recorded at Oyun Atölyesi on June 7, 2011. The production credits, brochure, sectioning scheme, notation sample, Shakespearean source texts and scholarly sources on Shakespeare and music constitute the supporting data. Findings: The analysis reveals that music functions as a structural element that connects Shakespearean fragments, organizes the rhythm of life stages, intensifies the grotesque and carnivalesque atmosphere, and establishes a dramaturgical relationship between acting, speech and sound. The live orchestra combines Western/modern popular timbres with local timbres associated with Turkish musical culture. Conclusion: 7 Şekspir Müzikali is not merely an adaptation that transfers Shakespeare’s texts to the stage; rather, it recomposes them through music, rhythm, body, voice, quotation, allusion, collage and rewriting. The study contributes to musicology, theatre studies and performance studies by demonstrating the constitutive dramaturgical role of music in contemporary theatre.

Anahtar Kelimeler

• music
• Shakespeare
• performance analysis
• intertextuality
• musical theatre
• collage
• Oyun Atölyesi

Müzik, metinlerarasılık ve kolaj bağlamında 7 Şekspir Müzikali üzerine bir performans analizi

Öz

Giriş: Bu çalışma, Oyun Atölyesi tarafından sahnelenen 7 Şekspir Müzikali adlı yapımı müzik, metinlerarasılık ve kolaj bağlamında incelemektedir. Shakespeare metinleri tarih boyunca farklı sahneleme, uyarlama ve müzikal yeniden üretim biçimlerine konu olmuş; bu süreçte müzik, dramatik anlamı kuran temel bir sahne bileşeni hâline gelmiştir. Metinlerarası açıdan yapım, Shakespeare’den seçilen sözceleri yeni bir sahne bağlamında yeniden işleyen bir kolaj ve yeniden-yazma örneği olarak değerlendirilebilir. Yöntem: Araştırma, nitel araştırma yaklaşımı içinde doküman analizi ve görsel-işitsel performans çözümlemesine dayanmaktadır. Ana materyal, 7 Haziran 2011’de Oyun Atölyesi’nde canlı olarak kaydedilen performanstır. Yapım künyesi, broşür, bölümleme çizelgesi, notasyon örneği, Shakespeare metinleri ve Shakespeare-müzik ilişkisine dair akademik kaynaklar yardımcı veri olarak kullanılmıştır. Bulgular: İnceleme sonucunda müziğin Shakespeare metinleri arasındaki geçişleri sağlayan, yaşam evrelerini ritmik olarak birbirine bağlayan, grotesk ve karnavalesk atmosferi güçlendiren yapısal bir unsur olduğu görülmüştür. Canlı orkestra; keman, klavye, bas gitar, gitar ve perküsyon gibi Batı/modern popüler müzik tınılarıyla ud, davul ve kanun gibi Türkiye müzik kültürüyle ilişkilenen yerel tınıları bir araya getirmektedir. Sonuç: 7 Şekspir Müzikali, Shakespeare metinlerini yalnızca sahneye aktaran bir uyarlama değil; bu metinleri müzik, ritim, beden, ses, alıntı, anıştırma, kolaj ve yeniden-yazma aracılığıyla yeniden kuran bir performans metnidir. Çalışma, müziğin çağdaş tiyatroda dramaturjik kurucu işlevini görünür kılması bakımından müzik bilimleri, tiyatro araştırmaları ve performans çalışmaları alanlarına katkı sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• müzik
• Shakespeare
• performans analizi
• metinlerarasılık
• müzikal tiyatro
• kolaj
• Oyun Atölyesi

Kaynakça

1. Aktulum, K. (2000). Metinlerarası ilişkiler (2. bs.). Öteki Yayınevi.
2. Aşkın, M. (2019). Müzik ve metin ilişkisi: Shakespeare metinlerinde müziğin izini sürmek. (Tez No. 569971) [Yüksek lisans tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
3. Barthes, R. (1977). Image, music, text (S. Heath, Çev.). Hill and Wang.
4. Hurma, B., & Alizadeh Tabrizi, S. (2022). Music in Shakespeare’s plays. International Journal of Media, Culture and Literature, 8(1), 29–51. https://doi.org/10.17932/IAU.IJMCL.2015.014/ijmcl_v08i1002
5. Hutcheon, L. (2012). A theory of adaptation (2nd ed.). Routledge. https://doi.org/10.4324/9780203095010
6. Kristeva, J. (1980). Desire in language: A semiotic approach to literature and art (L. S. Roudiez, Ed.; T. Gora, A. Jardine ve L. S. Roudiez, Çev.). Columbia University Press.
7. Oyun Atölyesi. (2011). 7 Şekspir Müzikali: Yedi çağ, 2 perde [Oyun broşürü]. Oyun Atölyesi; Pasaj Müzik.
8. Pavis, P. (2003). Analyzing performance: Theater, dance, and film (A. D. Williams, Çev.). University of Michigan Press. https://doi.org/10.3998/mpub.10924

9. Rajewsky, I. O. (2005). Intermediality, intertextuality, and remediation: A literary perspective on intermediality. Intermédialités, (6), 43–64. https://doi.org/10.7202/1005505ar
10. Sanders, J. (2007). Shakespeare and music: Afterlives and borrowings. Polity Press.
11. Scholes, P. A. (1916). The purpose behind Shakespeare’s use of music. Proceedings of the Musical Association, 43, 1–15. https://doi.org/10.1093/jrma/43.1.1
12. Shakespeare, W. (1992). Othello (O. Burian, Çev.). Millî Eğitim Bakanlığı Yayınları.
13. Shakespeare, W. (1996). Macbeth (O. Burian, Çev.). Millî Eğitim Bakanlığı Yayınları.
14. Shakespeare, W. (1998). Yok yere yaygara (B. Bozkurt, Çev.). Remzi Kitabevi.
15. Shakespeare, W. (2000). Fırtına (B. Bozkurt, Çev.). Remzi Kitabevi.
16. Shakespeare, W. (2005). Romeo ve Juliet (T. Sağlam Çev.). Karizma Eğitim Yayınları.
17. Shakespeare, W. (2009). Soneler (T. S. Halman, Çev.). Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
18. Shakespeare, W. (2011). Kral Lear (Ö. Nutku, Çev.). Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
19. Shakespeare, W. (2012). Bir yaz gecesi rüyası (Ö. Nutku, Çev.). Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
20. Shakespeare, W. (2013a). Antonius ve Kleopatra (S. Eyüboğlu Çev.). Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
21. Shakespeare, W. (2013b). Julius Caesar (S. Eyüboğlu Çev.). Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
22. Shakespeare, W. (2018). Hamlet (S. Eyüboğlu Çev.). Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
23. Stam, R. (2004). Literature through film: Realism, magic, and the art of adaptation. Blackwell.
24. Sulka, E. A. (2017). Shakespeare’s philosophy of music. Musical Offerings, 8(2), 41–50. https://doi.org/10.15385/jmo.2017.8.2.1