Music listening awareness in instrumental practice: A study of pre-service music teachers in string instrument training

Öz

This study aims to determine the music listening awareness of pre-service music teachers receiving string instrument training at the Department of Music Education, Faculty of Education, Muğla Sıtkı Koçman University, within the scope of their instrument practice processes. Listening behavior in instrument education is considered to be important in terms of technical development, musical interpretation, problem-solving, and performance skills. In this context, the study examined the listening habits of pre-service music teachers regarding instrument practice, their levels of conscious listening, and the extent to which they integrate listening into their practice processes. The study was conducted using a qualitative case study design. The case study design was preferred because it allows participants’ opinions, experiences, and awareness to be examined in depth within their natural context. The study group consisted of 33 pre-service music teachers receiving string instrument training at the Department of Music Education, Faculty of Education, Muğla Sıtkı Koçman University, during the 2024–2025 academic year. All participants were contacted within the scope of the study; however, interviews were conducted with 31 participants who responded. A semi-structured interview form consisting of 20 questions, prepared by the researcher, was used for data collection. In order to ensure content validity, the interview questions were presented to five faculty members through an “Expert Opinion Form” and revised in line with their suggestions. The interviews were conducted face-to-face with pre-service music teachers receiving string instrument training at the Department of Music Education, Faculty of Education, Muğla Sıtkı Koçman University. Descriptive analysis and content analysis methods were employed in the analysis of the collected data. Participant responses were categorized and interpreted under themes and sub-themes. The findings revealed that although the participants had positive attitudes toward music listening, their level of conscious listening awareness within the scope of instrument practice was not sufficient. It was determined that participants primarily engaged in listening activities for technical development, intonation, musical interpretation, and problem-solving purposes. In addition, the number of participants who consciously and analytically integrated listening into their practice processes was found to be limited. The study is considered to contribute to the development of awareness and perspectives regarding music listening awareness within instrument practice among pre-service music teachers receiving string instrument training. Furthermore, by emphasizing the importance of conscious and analytical listening habits in instrument education processes, the study is expected to contribute to the training of music teachers with high levels of awareness.

Anahtar Kelimeler

• string instrument education
• music listening awareness
• conscious listening
• pre-service music teachers
• case study

Yaylı çalgı eğitimi alan müzik öğretmeni adaylarının çalgı çalışmaları kapsamındaki müzik dinleme farkındalıklarının belirlenmesi

Öz

Bu araştırma, Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Eğitim Fakültesi Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü Müzik Eğitimi Ana Bilim Dalında yaylı çalgı eğitimi alan müzik öğretmeni adaylarının çalgı çalışmaları kapsamındaki müzik dinleme farkındalıklarının belirlenmesini amaçlamaktadır. Çalgı eğitimi sürecinde dinleme davranışının; teknik gelişim, müzikal yorum, problem çözme ve performans becerileri açısından önemli olduğu düşünülmektedir. Bu doğrultuda araştırmada, müzik öğretmeni adaylarının çalgı çalışmalarına yönelik dinleme alışkanlıkları, bilinçli dinleme düzeyleri ve dinlemeyi çalışma süreçlerine dahil etme durumları incelenmiştir. Araştırmada, nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseni kullanılmıştır. Durum çalışması deseni, katılımcıların görüş, deneyim ve farkındalıklarının kendi doğal ortamı içerisinde derinlemesine incelenmesine olanak sağlaması nedeniyle tercih edilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu, 2024-2025 eğitim öğretim yılında Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Eğitim Fakültesi Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü Müzik Eğitimi Ana Bilim Dalında yaylı çalgı eğitimi alan toplam 33 müzik öğretmeni adayı oluşturmaktadır. Araştırma kapsamında tüm katılımcılarla iletişime geçilmiş, ancak geri dönüş sağlayan 31 katılımcı ile görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Verilerin toplanmasında araştırmacı tarafından hazırlanan 20 soruluk yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Görüşme formunda yer alan sorular, kapsam geçerliliğinin sağlanabilmesi amacıyla “Uzman Görüşü Formu” aracılığıyla 5 öğretim elemanının görüşüne sunulmuş ve alınan öneriler doğrultusunda düzenlenerek son halini almıştır. Görüşmeler, Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Eğitim Fakültesi Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü Müzik Eğitimi Ana Bilim Dalında yaylı çalgı eğitimi alan müzik öğretmeni adaylarıyla yüz yüze gerçekleştirilmiştir. Elde edilen verilerin çözümlenmesinde betimsel analiz ve içerik analizi yöntemlerinden yararlanılmıştır. Katılımcı görüşleri tema ve alt temalar altında sınıflandırılarak yorumlanmıştır. Araştırma sonucunda katılımcıların müzik dinlemeye yönelik olumlu görüşlere sahip olmalarına rağmen, çalgı çalışma kapsamındaki bilinçli dinleme farkındalıklarının yeterli düzeyde olmadığı belirlenmiştir. Katılımcıların çoğunlukla teknik gelişim, entonasyon, müzikal yorum ve problem çözme amacıyla dinleme gerçekleştirdikleri tespit edilmiştir. Bunun yanında bilinçli ve analitik dinlemeyi çalışma süreçlerine dahil eden katılımcı sayısının sınırlı olduğu görülmüştür. Araştırmanın, yaylı çalgı eğitimi alan müzik öğretmeni adaylarının müzik dinleme farkındalıklarına ilişkin bilinç ve bakış açısı geliştirmelerine katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Ayrıca çalgı eğitimi süreçlerinde bilinçli ve analitik dinleme alışkanlıklarının önemine dikkat çekerek, farkındalığı yüksek müzik öğretmenlerinin yetiştirilmesine katkı sunabileceği düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• yaylı çalgı eğitimi
• müzik dinleme farkındalığı
• bilinçli dinleme
• müzik öğretmeni adayları
• durum çalışması

Kaynakça

1. Aksoy, Y. N., & Alıcı, S. (2024). Mesleki müzik eğitimi alan öğrencilerin “müzik dinleme alışkanlıkları” üzerine görüşlerinin değerlendirilmesi. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 25(46), 205-220. https://doi.org/10.21550/sosbilder.1351223
2. Baş, T., & Akturan, U. (2013). Nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.
3. Brown, K. W., & Ryan, R. M. (2003). The benefits of being present: Mindfulness and its role in psychological well-being. Journal of Personality and Social Psychology, 84(4), 822-848. https://doi.org/10.1037/0022-3514.84.4.822
4. Büyüköztürk, Ş., Kılıç-Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel F. (2014). Eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri (18. bs.). Pegem Akademi. https://doi.org/10.14527/9789944919289
5. Çaylı, C., & Göçer, A. (2021). Dinleme becerisinin önemi ve geliştirilmesi üzerine: Kuramsal bir çalışma. Karaelmas Eğitim Bilimleri Dergisi, 9(2), 215-229. https://dergipark.org.tr/tr/pub/kebd/issue/66468/995948
6. Engin, E., & Çam, O. (2005). Farkındalık ve psikiyatri hemşireliği. Ege Üniversitesi Hemşirelik Yüksek Okulu Dergisi, 21(2), 159-168. https://dergipark.org.tr/tr/pub/egehemsire/issue/49614/635875
7. Hellman, D. S. (2002). The effect of instructor’s major/instrument on student melodic imitation scores and tone quality. Journal of Research in Music Education, 50(1), 51-62. https://doi.org/10.2307/3345692
8. Kalender, N. (2001). Müzik dinlemenin eğitsel temelleri. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(1), 151-157.

9. Küçükosmanoğlu, H. O., Babacan, E., Babacan, M. D., & Yüksel, G. (2016). Müzik eğitiminde bireysel çalgı çalışma alışkanlıkları ölçek geliştirme [Sözlü sunum]. MÜZED Uluslararası 2. İpek Yolu Müzik Konferansı. https://muzed.org.tr/muzed-uluslararasi-2-ipek-yolu-muzik-konferansi/
10. Loimusalo, N., & Huovinen, E. (2016). Silent reading and aural models in pianists’ mental practice. T. Zanto (Ed.), Proceedings of the 14th International Conference on Music Perception and Cognition içinde (s. 609-614). ICMPC. http://icmpc.org/icmpc14/files/ICMPC14_Proceedings.pdf
11. Maxwell, J. (1992). Understanding and validity in qualitative research. Harvard Educational Review, 62(3), 279-301. https://doi.org/10.17763/haer.62.3.8323320856251826
12. McPhee, E. (2015). Instrumental teacher expertise viewed through an Orff lens. Musicworks, 20, 21-25. https://search.informit.org/doi/10.3316/informit.533726959135612
13. Merriam, S. B. (2013). Nitel araştırma: Desen ve uygulama için bir rehber (S. Turan, Ed. ve Çev.). Nobel Yayıncılık.
14. Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook (2. bs.). Sage Publications.
15. Prichard, S. (2013). Listening to learn: The status of listening activities in secondary instrumental ensemble classes. Contributions to Music Education, 39, 101-115. https://www.jstor.org/stable/24127247
16. Reimer, B. (2003). A philosophy of music education: Advancing the vision (3. bs.). Prentice Hall.
17. Sims, W. L. (1990). Sound approaches to elementary music listening. Music Educators Journal, 77(4), 38-42. https://doi.org/10.2307/3397880
18. Şenoğlu Özdemir, C. (2019). Analitik müzik dinleme etkinliklerinin müzikal bilgi, algı ve performans başarısına etkisi (Tez No. 549249) [Doktora tezi, Marmara Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
19. Uçan, A. (2005). Müzik eğitimi: Temel kavramlar, ilkeler, yaklaşımlar ve Türkiye’deki durum. Evrensel Müzikevi.
20. Uçan, S. (2021). Durum çalışması araştırması. S. Şen & İ. Yıldırım (Ed.), Eğitimde araştırma yöntemleri içinde (s. 227-246). NOBEL Akademik Yayıncılık.
21. Yakar, A. (2014). Farkındalık. M. Girgin (Ed.), Pedagojik değerler içinde (2. bs., s. 105-110). Vize Yayıncılık. https://www.researchgate.net/publication/316989026_Farkindalik
22. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.