Ortopedik Engelli Bireylerin İnternet Kullanımları ile Sosyal Dışlanma ve Sosyal İçerilmelerinin İncelenmesi

Öz

Bu araştırmanın amacı ortopedik engelli bireylerin sosyal ilişkilerinde internet kullanımının etkilerini araştırmaktır. İnternetin ortopedik engelli bireylerin hayatlarını devam ettirirken sosyal dışlanma ya da sosyal içerilmelerine etkisini ortaya koymaktır. Bu araştırmanın katılımcıları Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde ölçüt örneklem yoluyla seçilen %33 (n=13) kadın ve %67 (n=26) erkek olmak üzere toplam 39 ortopedik engelli bireyden oluşmaktadır. Ortopedik engelli bireylerin internet kullanım özellikleri ve sosyal dışlanma durumlarını belirlemek için Köten ve Erdoğan (2014) yılında geliştirilen Sosyal Dışlanma Ölçeği ve demografik bilgi formu kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlara İnterneti eğlenmek, TV, dizi, film, müzik, belgesel ya da eğlence programları izlemek, sohbet odalarına katılmak ve bilgi aramak amacıyla kullanmayan ortopedik engellilerin kendilerini sosyal olarak dışlanmış hissettikleri sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak ortopedik engelli bireyler üzerinde yapılan çalışmalar ortak bir noktaya değinmektedir. Çalışma hayatında olmak, spor yapmak, özgüven ve tek başına yaşamamak, ortopedik engelli bireylerin insanların arasında olmaları ve sosyalleşmeleriyle ilgilidir. Bu makale, internet kullanımının, ortopedik engeli olan bireyler için sosyal içerilme açısından olumlu bir etkisi olduğunu göstermiştir. Diğer çalışmaların konuları farklı olsa da sonuçlar birbirlerini desteklemektedir ve her bir çalışma ortopedik engelli bireylerin sosyal katılımının olumlu etkilerini göstermektedir. Ortopedik engelli bireylerin sosyal dışlanma düzeylerini etkileyen farklı değişkenlerin gösterilebilmesi ve daha derinlemesine bilgi edinilebilmesi için nitel çalışmaların yapılması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Ortopedik engelli,İnternet kullanımı,sosyal dışlanma,sosyal içerilme,iletişim

Investigation of Internet Usage and Social Exclusion - Social Inclusion of Individuals Who Diagnosed Orthopaedic Disability

Öz

The purpose of this research is to examine the impact of internet usage in the social relations of orthopaedic disabled individuals and to display the impact of internet on social exclusion or inclusion while orthopaedic disabled individuals are going on with their lives. Participants of this study consist of 39 disabled individuals in total, 33% (n=13) of whom are females and 67% (n=26) are males who were determined with criterion sampling methods in Turkish Republic of Northern Cyprus. The questionnaire developed by Köten and Erdoğan in 2014 was used in order to determine the demographic information of orthopaedic disabled individuals and social exclusion scale was employed to identify their social exclusion status and internet usage features. According to the results obtained from the research, it was found out that orthopaedic disabled individuals who do not use internet for fun, or watch TV, series, movies, music, documentary or entertainment programs, participating in chat rooms and seeking information felt themselves socially excluded. In conclusion studies conducted on individuals with orthopaedic disabilities mention a point in common. Being in working life, doing sports, self-esteem and not living alone are related to the socialization and being among people of individuals with orthopaedic disabilities. This paper displayed that internet usage has a positive impact on individuals with orthopaedic disabilities in terms of social inclusion. Although the topics of other studies are different, results are supporting each other and each study display the positive impacts of social inclusion of individuals with orthopaedic disabilities. It is recommended that qualitative studies should be conducted so that different variables which affect the social exclusion levels of individuals with orthopaedic disabilities can be displayed and more in-depth knowledge can be acquired.

Anahtar Kelimeler

• Orthopaedic disabled,Internet usage,social exclusion,social inclusion,communication

Kaynakça

1. Arıkan, Ç. (2002). Sosyal Model çerçevesinde engelliliğe yaklaşım. Ufkun Ötesi Bilim Dergisi, 2(1), 12-21.
2. Ataman, A. (2003) Özel Gereksinimli Çocuklar ve Özel Eğitime Giriş. Ankara: Gündüz Eğitim.
3. Akçalar, S. Ö. (2007). Ortopedik Engellilerin Sosyalleşmesine Sporun Etkisi. (Unpublished Master Thesis). Gazi University/ Health Sciences Institute, Ankara
4. United Nations Convention on the Rights of Persons with Disabilities. (2006), United Nations General Assembly. Retrieved from: www.un.org/disabilities/documents/natl/turkey.doc
5. Communication Law No. 5809(2008), Official Gazette No.27050. Retrieved from www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2008/11/20081110M1-3.htm
6. Çağlar, D. (2000). Aile eğitimi. Özel Eğitimde Aile Eğitimi Sempozyumu. Ankara.
7. Çakır, Ö. (2002). Sosyal dışlanma. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 4(3), 17-85.
8. Çalık, D. & Çınar, Ö. P. (2009) Geçmişten günümüze bilgi yaklaşımları bilgi paylaşımı ve internet. XIV. Türkiye’de İnternet Konferansı, Bilgi Üniversitesi, İstanbul.

9. Eijkman, H. (2008). Web 2.0 as a non‐foundational network‐centric learning space. Campus‐Wide Information Systems, 25(2), 93-106.
10. Ergüden, A. D. (2008). Sosyal Dışlanma Açısından Bedensel Engelli Bireylerin Yaşantılarının İncelenmesi. (Unpublished Master Thesis). Hacettepe University/ Social Sciences Institute, Ankara.
11. Genç,Y. & Çat, G. (2013). Engellilerin istihdamı ve sosyal içerme ilişkisi. Journal of Academic Inquiries, 8(1), 363-393.
12. Giddens, A., (2004). Sosyoloji. Senem Tüfekçioğlu, Funda Karapehlivan Şenel, Ayşe Nilüfer Durakbaşa (Transl.). Ankara: Kırmızı.
13. Köten, E., Erdoğan, B. (2014). Engelli Gençler, Sosyal Dışlanma ve İnternet. İstanbul: İstanbul Gelişim Üniversitesi.
14. MEB Special Education Services Regulation (2006), Official Gazette No. 26184. Retrieved from:https://orgm.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2012_10/10111226_ozel_egitim_hizmetleri_yonetmeligi_son.pdf
15. Law No. 5378 on Disabilities (2005), Official Gazette No. 25868. Retrieved from: www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.5378.doc
16. Law No. 5369 on Disabilities (2005), Official Gazette No. 25868. Retrieved from: www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2005/06/20050625-2.htm
17. Oliver, M. (1990). The Politics of Disablement. London: Macmillan.
18. Sapancalı, F. (2005). Sosyal Dışlanma. İzmir: Dokuz Eylül.
19. Sönmez, V. & Alacapınar, F. G. (2011). Örneklendirilmiş Bilimsel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Anı Yayıncılık.
20. Şahin, G. & Akpınar, R. B. (2016). Ortopedik engelli bireylerin öfke ifade biçimleri, benlik saygıları ve yaşam doyumları. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 19(3), 197- 209.
21. Tanrıöğen, A. (Ed.) (2009). Bilimsel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Anı.
22. Turkish Statistics Institute Research on the Problems and Expectations of People with Disabilities. (2010). Retrieved from: www.turkstat.gov.tr/IcerikGetir.do?istab_id=244
23. Vural, Z. B. A. & Bat, M. (2010). Yeni bir iletişim ortamı olarak sosyal medya: Ege Üniversitesi İletişim Fakültesi’ne yönelik bir araştırma. Journal of Yasar University, 20 (5), 3348-3382.
24. World Health Organization. (2017). Disabilities. Retrieved from: http://www.who.int/topics/disabilities/en/
25. Yumşak, Ş. (2004). Görme ve Ortopedik Engelli Ergenlerin Özsaygı Düzeyleri İle Kendilerine Yönelik Toplumsal Tutumları Algılamaları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. (Unpublished Master Thesis). Ankara University, Institute of Educational Sciences, Ankara.