E-Dünya'da Yeni Bir Rol: Dijital Annelik

Zühtiye Nur Yazıcı

E-Dünya'da Yeni Bir Rol: Dijital Annelik

Öz

Teknoloji ile birlikte dijitalleşen dünya bireylere yeni yaşam rolleri yüklemektedir. Bu yeni yaşam rollerinden birisi olan dijital annelik rolü, literatürde dijital yerli çocuklar olarak adlandırılan ve teknoloji ile oldukça fazla etkileşim halinde olan çocukların dijital dünya içerisinde bilinçli bir şekilde hareket etmesinde büyük bir öneme sahiptir. Özellikle Covid-19 pandemi süreci kapsamında e-dünya denilen çevrimiçi yaşam alanının evlerimize kadar girmiş olması bu annelik rolünün daha da ön plana çıkmasını sağlamıştır. Bu nedenle çocuğunun çevrimiçi ortamlarda güvende olduğunu bilmek isteyen annelerin de kendilerini e-dünya konusunda bilinçlendirmeleri gerekmektedir. Böylelikle dijital dünya konusunda farkındalıkları artan anneler, bir yandan çevrimiçi olanakları keşfederken diğer yandan çevrimiçi ortam tuzakları konusunda daha dikkatli olabileceklerdir. Bu düşüncelerden yola çıkılarak bu çalışmada ‘’Dijital annelik rolünün getirdiği sorumluluklar nelerdir?’’ ve ‘’Nasıl ideal bir dijital anne olunur?’’ sorularına yanıt aramak amaçlanmıştır. Çalışmada yer alan bilgiler literatür taranarak elde edilmiştir. İncelenen çalışmalar derlenerek sistematik bir biçimde sunulmuştur. Bu çalışmada dijital annelik rolü ile çocukların teknoloji kullanımı arasındaki etkileşimin önemi vurgulanmaya çalışılmıştır. Ayrıca çalışmada annelere dijital dünya içerisindeki sürecin nasıl yönetilebileceğine dair ipuçları verilirken araştırmacılara da bu alanda ne tür çalışmalar yapılabileceğine dair öneriler sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Akın, D. (2019). Okul öncesi dönem çocuklarının bilgi iletişim teknolojilerini kullanma durumlarının bazı değişkenlere göre incelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Uşak Üniversitesi, Uşak.
Alp, S., Kilitci Calayır, A. & Ağcabey, S. (2020). Dijital geleceğin mimarı anneler için dijital anne rehberi. Dijital Anne Projesi, TechnologistWomen Platformu.
Bassiouni, D. H., & Hackley, C. (2014). ‘Generation Z’ children’s adaptation to digital consumer culture: A critical literature review. Journal of Customer Behaviour, 13(2), 113-133.
Biricik, Z. (2021). Çocukların oynadığı dijital oyunlara ilişkin dijital ebeveynlerinin farkındalıkları üzerine bir inceleme. Erciyes İletişim Dergisi, 8(2), 575-597.
Çalapkulu, Ç. & Alp, F. (2020). Dijital ebeveynler ile çocukların sosyal medya kullanımı üzerindeki mahremiyet ilişkisi. Nişantaşı Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8(2), 132-144.
Edis, K. (2020). Batman’da 6-12 yaş aralığındaki çocukların dijital medya araçları kullanımına annelerin bakışı. Universal Journal of History and Culture, 2(1), 57-76.
EU Kids Online (AÇÇAP) II Türkiye (2010). Avrupa çevrimiçi çocuklar araştırma projesi Türkiye sonuçları.
EU Kids Online (AÇÇAP) III Türkiye (2015). The changes in safer internet use of children in Turkey between the years 2010 and 2015. Erişim adresi: http://eukidsonline.metu.edu.tr/file/EUKO_Turkey2015_SummaryReport. pdf

İşözen, H. & Özkan, Z. H. (2021). Sosyal medya kullanımının annelik tutum ve davranışlarına etkisinin incelenmesi. Aydın İnsan ve Toplum Dergisi 7(1), 33 – 56.
Kabakçı Yurdakul, I., Dönmez, O., Yaman, F. & Odabaşı, H. F. (2013). Dijital Ebeveynlik ve Değişen Roller, Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 12(4),. 883-896.
Kayan, A. (2019). Dijital çağda kent yönetimi için ortaya çıkan fırsatlar. Sayıştay Dergisi, 114, 53-73.
Konca, A. S. (2018). Anaokulu öğrencilerinin bilgi ve iletişim teknolojileriyle etkileşimi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İnönü Üniversitesi, Malatya.
Lankshear, C. & Knobel, M. (2006). New Literacies: Everyday Practices and Classroom Learning. Buckingham, GBR: Open University Press.
Livingstone, S. (2008). Internet literacy: Young people's negotiation of new online opportunities. Londol School of Economics and Political Science, 101-122.
Manap, A. (2020). Anne babalarda dijital ebeveynlik farkındalığının incelenmesi. Yayımlanmamış Doktora Tezi, İnönü Üniversitesi, Malatya.
Oğuz, B N. & Kutluca, A. Y. (2020). Okul Öncesi dönemde çocukları olan ebeveynlerin teknoloji kullanımına yönelik görüşlerinin incelenmesi. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 39(2), 252-268.
Özsoy, D. & Atılgan, S. S. (2018). Kuzeydoğu Anadolu Bölgesi’ndeki 0-8 yaş grubu çocukların internet kullanımı ve bu kapsamda ebeveyn arabuluculuğu: nitel bir araştırma. Selçuk İletişim, 11(2), 96-125.
Park, Y. J. (2013). Digital literacy and privacy behavior online. Communication Research, 40(2), 215-236.
Toran, M., Ulusoy, Z., Aydın, B., Deveci, T. & Akbulut, A. (2016). Çocukların dijital oyun kullanımına ilişkin annelerin görüşlerinin değerlendirilmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi 24(5), 2263-2278.
Türkel, N. (2021). Ebeveynlerin sosyal medya bağımlılık düzeyleri ile dijital ebeveynlik tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Üsküdar Üniversitesi, İstanbul.
Yaman, F. (2018). Türkiye'deki ebeveynlerin dijital ebeveynlik öz yeterliklerinin incelenmesi. Yayınlanmamış Doktora Tezi, Anadolu Üniversitesi, Eskişehir.
Yaman, F., Dönmez, O., Akbulut, Y., Kabakçı Yurdakul, I., Çoklar, A. N. & Güyer, T. (2019). Ebeveynlerin dijital ebeveynlik yeterliklerinin çeşitli demografik değişkenler açısından incelenmesi. Eğitim ve Bilim, 44(199), 149-172.
Yay, M. (2017). Anne babaların sahip olması gereken dijital ebeveynlik rolleri nelerdir?. Çavdar, M. & Çavuşoğlu, F. (Ed.), Dijital Ebeveynlik (s. 9-12). İstanbul: Yeşilay Yayınları.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Kadın Araştırmaları

Bölüm

Derleme

Yazarlar

Zühtiye Nur Yazıcı
0000-0002-5600-0507
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

22 Aralık 2021

Gönderilme Tarihi

8 Kasım 2021

Kabul Tarihi

10 Kasım 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 1 Sayı: 2

IZ

https://izlik.org/JA62SS44NM

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Yazıcı, Z. N. (2021). E-Dünya’da Yeni Bir Rol: Dijital Annelik. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Kadın ve Aile Araştırmaları Dergisi, 1(2), 115-132. https://izlik.org/JA62SS44NM

AMA

1.Yazıcı ZN. E-Dünya’da Yeni Bir Rol: Dijital Annelik. OKAD. 2021;1(2):115-132. https://izlik.org/JA62SS44NM

Chicago

Yazıcı, Zühtiye Nur. 2021. “E-Dünya’da Yeni Bir Rol: Dijital Annelik”. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Kadın ve Aile Araştırmaları Dergisi 1 (2): 115-32. https://izlik.org/JA62SS44NM.

EndNote

Yazıcı ZN (01 Aralık 2021) E-Dünya’da Yeni Bir Rol: Dijital Annelik. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Kadın ve Aile Araştırmaları Dergisi 1 2 115–132.

IEEE

[1]Z. N. Yazıcı, “E-Dünya’da Yeni Bir Rol: Dijital Annelik”, OKAD, c. 1, sy 2, ss. 115–132, Ara. 2021, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA62SS44NM

ISNAD

Yazıcı, Zühtiye Nur. “E-Dünya’da Yeni Bir Rol: Dijital Annelik”. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Kadın ve Aile Araştırmaları Dergisi 1/2 (01 Aralık 2021): 115-132. https://izlik.org/JA62SS44NM.

JAMA

1.Yazıcı ZN. E-Dünya’da Yeni Bir Rol: Dijital Annelik. OKAD. 2021;1:115–132.

MLA

Yazıcı, Zühtiye Nur. “E-Dünya’da Yeni Bir Rol: Dijital Annelik”. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Kadın ve Aile Araştırmaları Dergisi, c. 1, sy 2, Aralık 2021, ss. 115-32, https://izlik.org/JA62SS44NM.

Vancouver

1.Zühtiye Nur Yazıcı. E-Dünya’da Yeni Bir Rol: Dijital Annelik. OKAD [Internet]. 01 Aralık 2021;1(2):115-32. Erişim adresi: https://izlik.org/JA62SS44NM