MURATHAN MUNGAN’IN SEÇTİKLERİYLE ‘ERKEKLER YALNIZLIKLAR’ ADLI ÖYKÜ KİTABINDA MADUN ERKEKLİKLER

Yıl 2025, Cilt: 5 Sayı: 2, - , 31.12.2025

Merve Akgül

Öz

Hegemonik erkeklik toplumsal cinsiyet piramidinde en üst noktadadır. Bu piramidin altında kalan erkekliklerle ilgili gerek akademik makale siteleri gerekse Yükseköğretim Kurulu başkanlığı Tez Merkezi üzerinden yapılan araştırmalarda madun erkeklik üzerine çalışma olmadığı görülmektedir. Hegemonik erkekliğin idealize edilmesi, toplum ve iktidarlar tarafından desteklenmesi, kendini toplumsal pratiklerle yeniden ve daimi üretilmesi, sonlu olmaması akademik alanda daha fazla araştırmaya değer bulunmuş olabilir. Ancak etrafımızda hegemonik erkeklik modellerine kıyasla daha az rastladığımız tabi kılınan (madun) erkekliğin de incelenmeye değer yanları en az hegemonik erkeklik kadar fazladır. Toplumsal cinsiyet rollerini ve kimlikleri edebi eserlerinde sorgulayan yazarlardan Murathan Mungan’ın yalnızlaştırılarak ötekileştirilmiş erkekler hakkında yazılan öyküleri derlediği seçkisinden örneklem oluşturularak madunlaştırılmış erkekler metin analizi yöntemiyle incelenecektir.

Anahtar Kelimeler

Erkeklik çalışmaları , madun erkeklik , Murathan Mungan , öykü.

Etik Beyan

Bu çalışmanın, özgün bir çalışma olduğunu; çalışmanın hazırlık, veri toplama, analiz ve bilgilerin sunumu olmak üzere tüm aşamalarından bilimsel etik ilke ve kurallarına uygun davrandığımı; bu çalışma kapsamında elde edilmeyen tüm veri ve bilgiler için kaynak gösterdiğimi ve bu kaynaklara kaynakçada yer verdiğimi; kullanılan verilerde herhangi bir değişiklik yapmadığımı, çalışmanın Committee on Publication Ethics (COPE)' in tüm şartlarını ve koşullarını kabul ederek etik görev ve sorumluluklara riayet ettiğimi beyan ederim. Herhangi bir zamanda, çalışmayla ilgili yaptığım bu beyana aykırı bir durumun saptanması durumunda, ortaya çıkacak tüm ahlaki ve hukuki sonuçlara razı olduğumu bildiririm.

Kaynakça

• Atak, S. (2021). Kahvehane Müdavimi Erkeklerin Erkeklik Deneyimleri ve Toplumsal Cinsiyet Temelli Şiddete Bakış Açıları Üzerine Niteliksel Bir Araştırma. (Yayımlanmış Yüksek Lisans Tezi) İzmir: Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
• Ayhan, F., & Barutçu, A. (2023). Hegemonik Erkeklikten Erkekliğin Kırılganlığına: The Power of the Dog Filminde Homososyal İlişkiler. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 21(4), 113-130.
• Bozok, M. (2009). Feminizmin erkekler cephesindeki yankısı: Erkekler ve erkeklik üzerine eleştirel incelemeler. Cogito Dergisi, sayı 58, 269-284.
• Bozok, M. (2011) Soru ve Cevaplarla Erkeklikler. İstanbul:Sosyal Kalkınma Ve Cinsiyet Eşitliği Politikaları Merkezi Derneği 2011.
• Cengiz, K., Tol, U.U.&, Küçükural, Ö., (2004). Hegemonik Erkekliğin Peşinden. Toplum ve Bilim , no.101, 50-70.
• Connell, R.W. (2019) Erkeklikler. (Çev. N. Konukcu). Ankara: Phoenix.
• Connell, R.W. (2022) Toplumsal Cinsiyet ve İktidar (5. Basım). (Çev. C. Soydemir). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
• Çelik, A.(2022). Gayatri Chakravorty Spivak’ın Madun Kavramı Bağlamında Filistinli Kimliğinin Batı Medyasında Temsil Edilmesi. (Doktora Tezi) Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Erzurum.
• Dilben, F. (2021) Aşina Olunan Beş Vakitli Gün: Mütedeyyin Erkeklerin Sekülerleşme Pratikleri. Hacettepe Üniversitesi, İletişim Fakültesi Kültürel Çalışmalar Dergisi 8(1) 88-105.
• Doğan, E. (2019). Maduniyet Çalışmaları ve Sait Faik Abasıyanık Öykülerinde Madunluk Üzerine Bir İnceleme. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Sakarya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sakarya.
• Ezgin Ağıllı, S.&Açık Turğuter, E. “Feminen” Alanlarda Erkek(lik)ler: Düşünceler, Önyargılar, Deneyimler” Fe Dergi 13, no. 1 (2021), 1-15.
• Gezici, N. (2022). Türkiye’de Maduniyet Çalışmaları Üzerine Kuramsal bir Araştırma. Yüksek Lisans Tezi, Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Aydın.
• Hooks, B. (2004) Değişme İsteği: Erkekler, Erkeklik ve Sevgi. Bgst yayınları.
• Köse H. & Çelik A. (2023). “Anlatma izni” Kavramı Odağında Filistinli Madun Kimliğinin Haber Anlatı Diline Yansıması. Marmara Üniversitesi Siyasal Bilimler Dergisi. Marmara University Journal of Political Science . Cilt 11, Sayı 1, Mart 2023.
• Manap, H.M. ( ) Konuşan Ama Duyulmayan Daimi Öteki: Madun. İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü. Messerschmidt, J..W. (2019) Hegemonik Erkeklik. Formülasyon, Yeniden Formülasyon ve Genişleme. (Çev. Eleştirel Erkeklik İncelemeleri İnisiyatifi).İstanbul: Özyeğin Üniversitesi Yayınları.
• Mungan, M.(2021) Erkekler Yalnızlıklar. İstanbul: Metis Yayınları.
• Özbay, C. (2013) “Türkiye’de Hegemonik Erkekliği Aramak”, Doğu Batı 63: 185-204.
• Sancar, S. (2013) Erkeklik: İmkânsız İktidar. İstanbul: Metis Yayınları.
• Selek, P. (2018). Sürüne Sürüne Erkek Olmak. İstanbul: İletişim Yayınları.
• Sığın, A. ve Canatan, A. (2018). Connel'ın Erkeklikler Teorisinde İşbirlikçi Erkek, Madun Erkek ve Marjinal Erkek: Hegemonik Erkekliğin Kavramsal Hegemonyası. Sosyal Bilimler Dergisi. 5(32): 163-175.
• Taş Öz, P. ve Yiğit, Z. (2021) Madunun Kentteki Gölgesi: Zerre. Türkiye İletişim Araştırmaları Dergisi. Sayı/Issue: 38 ss/pp. 174-187 • ISSN: 2630-6220.
• Topcu, Ş.(2012). 1980 Sonrası Türk Öyküsünde Erkek Ve Erkeklik Olgusu (Yayımlanmış Yüksek Lisans Tezi). Çanakkale: Onsekiz Mart Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
• Türkoğlu, B. (2014). Fay Hattında Erkeklikler: Çalışma ve İşsizlik Ekseninde Erkekliğe Bakış / Manhood on the Fault Line: Examining Manhood under the Frame of Working and Unemployment. Mülkiye Dergisi, 37(4), 33-61.
• Yetişkin, E. (2013). Postkolonyal Çalışmalar'dan Neler Öğrenebiliriz? 13. Ulusal Sosyal Bilimler Kongresi. Ankara.
• Zeybekoğlu, Ö. (2010), Toplumsal Cinsiyet Rolleri Bağlamında Türk Toplumunun Erkeklik Algısı, Ethos: Felsefe ve Toplumsal Bilimlerde Diyaloglar, Sayı 3 (1), Ocak 2010.