İşgal İstanbul'unda Suçlu ve Mağdur Kadınlar

Öz

Kozmopolit bir kent olan İstanbul sosyo-ekonomik, demografik ve coğrafi yapısı dolayısıyla kontrolü zor bir kenttir. Çalışmada incelenen 1917-1920 yılları arası İstanbul için şartların oldukça zor olduğu bir döneme tekabül etmektedir. I. Dünya Savaşı ve işgal yıllarının olumsuz etkileri kentteki sorunları da beraberinde getirmiştir. Özellikle işgal altında bulunan İstanbul’un ekonomik olarak ciddi sıkıntılar yaşaması ve otorite boşluğunun varlığı kentteki suç oranlarının artmasına neden olmuştur. İstanbul’un işgali savaş sonucu zaten bozulmuş olan asayişin daha fazla bozulmasına neden olmuş ve hapishanelerdeki ağır suçluların serbest bırakılması güvenliği ciddi derecede tehdit etmiştir. Kentte iaşe sorununun yaşanması ve fiyatlardaki sürekli artış da cabası olmuştur. Kentin içerisinde bulunduğu şartlar dikkate alındığında suçun meydana gelmesi için uygun olan tüm koşullar bulunmaktaydı. Çalışmada, 1917-1920 yılları arasında İstanbul’daki kadınların dahil olduğu suçların haritası ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bu bağlamda mala, insan hayatına, hükümete ve devlet memurlarına yönelik suçlar incelenmiştir. Söz konusu kategoriye dahil edilemeyen muhtelif suç türleri ayrıca gösterilmiştir. Kadınların suçlu ya da mağdur olduğu suç türleri, suça sürükleyen sebepler, suçun meydana geldiği semt ve mekanlar, suç aletleri tespit edilmeye çalışılmış ve cinsiyetler arası suç ilişkileri değerlendirilmiştir. Kadınların suça karışma oranları İstanbul kenti dahilinde incelenmeye çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• İstanbul,
• İşgal
• Kadın
• Suç
• Mağdur

Criminal And Victim Women In Occupied Istanbul

Öz

As a cosmopolitan city, Istanbul is a difficult city to control due to its socio-economic, demographic and geographical structure. The period between 1917-1920, which is analysed in this study, corresponds to a period when the conditions in Istanbul were quite difficult. The negative effects of World War I and the years of occupation brought along problems in the city. In particular, Istanbul, which was under occupation, experienced serious economic difficulties and the existence of a vacuum of authority led to an increase in crime rates in the city. The occupation of Istanbul caused a further deterioration of public order, which had already deteriorated as a result of the war, and the release of serious criminals in prisons seriously threatened security. Not to mention the food shortage in the city and the constant increase in prices. Considering the conditions in the city, there were all conditions suitable for the occurrence of the offence. In this study, an attempt has been made to map the crimes involving women in Istanbul between 1917 and 1920. In this context, offences against property, human life, the government and public officials are analysed. Various types of offences that cannot be included in this category are shown separately. The types of crimes in which women are criminals or victims, the reasons that lead them to crime, the neighbourhoods and places where the crime occurs, the tools of crime were tried to be determined and the crime relations between genders were evaluated. The rates of women's involvement in crime have been tried to be analysed within the city of Istanbul.

Anahtar Kelimeler

• Istanbul
• Occupation
• Woman
• Crime
• Victim

Kaynakça

1. Akay, T. (2018). Polis Mecmuası Verilerine Göre I. Dünya Savaşı’ndan Cumhuriyetin İlk Yıllarına İstanbul’da Suç. Çağdaş Türkiye Tarihi Araştırmaları Dergisi, Sayı: Mütareke (Cilt: 28), ss. 127-155.
2. Akdeniz, C. (2020). Polis Mecmuası’nın 1919-1923 Yazılarına Göre İstanbul’da İşlenen Suç Çeşitleri. Atatürk Dergisi, Sayı: 1 (Cilt: 9), ss. 97-124.
3. Albayrak, Z. (2020). Osmanlı Adıyaman’ı Örnekleminde Dilin Yaramaz Çocukları: Sözlü Bir Şiddet Aracı Olarak Küfür ve Hakaret. Tarihte Adıyaman Devlet, Toplum ve Kültür (ss. 477-506). Ankara: Sonçağ Akademi.
4. Çelik, Z. (2019). 19. Yüzyılda Osmanlı Başkenti Değişen İstanbul. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
5. Dikici, A. (2008). Milli Mücadele Döneminde İç Güvenlik ve Türk Polisi. Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, Sayı: 67-68-69 (Cilt: XXIII), ss. 719-755.
6. Kosbatar, Ö. (2019). Osmanlı Antalya’sında Suç, Suçluluk ve Suçlular (19. Yüzyıl Ortası). Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Akdeniz Üniversitesi, Antalya.
7. Özer, İ. (2003). Mütareke ve İşgal Yıllarında Osmanlı Devletinde Görülen Sosyal Çöküntü ve Toplumsal Yaşam. OTAM, Sayı: 14 (Cilt: 14), ss. 247-271.