Araştırma Makalesi

Amerika'da Kalvinciliğe Karşı Arminciliğin Etkisi ve Yayılışı

Cilt: 5 Sayı: 2 31 Aralık 2023
PDF İndir
EN TR

Amerika'da Kalvinciliğe Karşı Arminciliğin Etkisi ve Yayılışı

Öz

Protestan teoloji içerisinde Armincilik, 16. yüzyılda Hollanda’da yaşamış olan Jacob Arminius’un (1559-1609) teolojik görüşlerine dayanan ve Kalvinciliğin kader, lütuf, insan iradesi, İsa’nın kefareti, inananların korunmuşluğu konularındaki teolojik önermelerine karşı çıkan bir anlayıştır. Arminius’tan sonra onun takipçileri olan Remonstrantların etkisiyle İngiltere’de yer bulmaya başlayan Armincilik, yoğun göçlerle birlikte Amerika’ya da taşınmıştır. Özellikle John Wesley ve Metodistler Arminciliğin yayılmasında önemli bir rol üstlenmişlerdir. Amerika’da ortaya çıkmış olan birçok Protestan cemaat, Kalvinciliğin ilkelerinden çok Arminciliğin evrensel kefarete ve insanın kurtuluştaki iradesine vurguya dayanan kader inancını tercih etmiştir. Bu makalede, öncelikle Arminius’un hayatından bahsedilecek, sonra onun Calvin’in Reform teolojisine olan itirazları ele alınacaktır. Daha sonra Arminciliğin Amerika’da yayılışından bahsedilecek, bu noktada John Wesley’in Arminciliği ele alındıktan sonra kader, kefaret, lütuf, irade konularında Kalvincilik yerine Arminciliğe yakın olan Protestan cemaatlerden bahsedilecektir. Böylelikle klasik Arminciliğin argümanlarına tamamen dayanmasa da Amerika’da Arminci olarak nitelenen Protestan teoloji ortaya konmuş olacak ve Amerika’da Kalvincilik ile Armincilik arasında günümüzde de devam eden teolojik tartışmaların kökeni ve seyri ortaya konmuş olacaktır.

Anahtar Kelimeler

Armincilik , Kalvincilik , Amerika , Metodizm , Protestan cemaatler , Dinler Tarihi , Hıristiyanlık

Kaynakça

  1. Abraham, Ottathengil E. The Place of Arminianism in Protestantism. Thesis in Partial Fulfillment for M.A., Portland: Portland State University, 1981.
  2. “Arminius, Jacobus”. Ana Britannica. İstanbul, 1987, 2: 316.
  3. Arminius, James. The Works of James Arminius, Vol.1. Çev. James Nichols, Auburn: Derby and Miller, 1853.
  4. Arminius, James. The Works of James Arminius, Vol.2. Çev. James Nichols, Auburn: Derby and Miller, 1853.
  5. Arminius, James. The Works of James Arminius, Vol.3. Çev. W.R. Bagnall, Auburn: Derby and Miller, 1853.
  6. Balmer, Randall & Lauren F. Winner. Protestantism in America. New York: Columbia University Press, 2002.
  7. Bangs, Carl. Arminius: A Study in the Dutch Reformation. 2.bs., Grand Rapids: Francis Asbury Press, 1985.
  8. Bassett, Paul Merritt. “Arminianism”. The Encyclopedia of Protestantism, ed. Hans J. Hillerbrand, New York&Londra: Routledge, 2004, 1: 92-101.
  9. Boer, William Den. God’s Twofold Love: The Theology of Jacob Arminius (1559-1609). Çev. Albert Gootjes, Göttingen: Vandenhoeck&Ruprecht, 2010.
  10. Bouma, Clarence. “Calvinism in American Theology Today”. The Journal of Religion 27/1 (1947): 34-45.

Kaynak Göster

ISNAD
Ceylan, Harun. “Amerika’da Kalvinciliğe Karşı Arminciliğin Etkisi ve Yayılışı”. Oksident 5/2 (01 Aralık 2023): 161-188. https://doi.org/10.51490/oksident.1373988.