Kitap Değerlendirmesi: Aḥmed Maḥmūd Huveydı̄, et-Tevrātu ve’l-Ḳur’ānu fi’l-Fikri’l-İstişrāḳı̄: el-İstişrāḳu’l-Almānı̄ Nemūẕecen (Oryantalist Düşüncede Tevrat ve Kur’an: Alman Oryantalizmi Örneği) (Kahire: el-Hey’etu’l-Mıṣriyyetu’l-’Āmmeti li’l-Kitāb, 2019)

This review analyzes the work of the late Egyptian scholar Muhammad Mahmûd Huwaydi, et-Tawrâ wa al-Qurʾān fī al-Fikr al-Istishrāqī – al-Istishrāq al-Almānī Namūdhajan (The Torah and the Qur’an in Orientalist Thought: The Case of German Orientalism). Huwaydi argues that the Western tradition of Biblical criticism—particularly that of German Orientalism—did not emerge independently of the Islamic intellectual heritage. According to him, the critical approaches of early Muslim scholars (especially Ibn Ḥazm, al-Ṭabarī, and al-Shahrastānī) toward the Torah laid the groundwork for the later Western methods of source and textual criticism. The book compares the narratives of the Qur’an and the Torah within the framework of the Source Theory, emphasizing the theological and moral parallels between the Qur’anic accounts and the Elohist source. Through these comparisons, Huwaydi rejects the claim that the Qur’an was derived from the Torah and argues for establishing an independent Islamic discipline of Biblical criticism. The study thus represents not only a descriptive analysis but also an innovative contribution that bridges classical Qur’anic exegesis with contemporary comparative research.

Bu eser değerlendirmesi, merhum Mısırlı araştırmacı Muhammed Mahmûd Hüveydi’nin et-Tevrâ ve el-Kur’ân fî el-Fikr el-İstişrâḳî – el-İstişrâḳ el-Almânî Nemûzecen (Oryantalist Düşüncede Tevrat ve Kur’an: Alman Oryantalizmi Örneği) adlı kitabını ele almaktadır. Hüveydi, Batı’da gelişen Kutsal Kitap eleştirisi geleneğinin, özellikle Alman oryantalizminin, İslamî mirastan bütünüyle bağımsız bir şekilde ortaya çıkmadığını ileri sürer. Ona göre, erken dönem Müslüman âlimlerin (özellikle İbn Hazm, Taberî, Şehristânî) Tevrat’a yönelik eleştirel yaklaşımları, modern Batı’daki kaynak ve metin eleştirisi yöntemlerinin zeminini hazırlamıştır. Eser, Kur’an ve Tevrat anlatılarını Kaynaklar Teorisi çerçevesinde karşılaştırarak, özellikle Elohist kaynağın tevhidî ve ahlaki yönlerinin Kur’an kıssalarıyla olan benzerliğine dikkat çeker. Hüveydi, bu mukayeselerle, Kur’an’ın Tevrat’tan türediği iddiasını reddeder ve İslamî kutsal kitap eleştirisinin bağımsız bir bilim dalı olarak inşa edilmesi gerektiğini savunur. Çalışma, yalnızca betimleyici bir inceleme değil, aynı zamanda tefsir ilmiyle çağdaş mukayeseli araştırmaları birleştiren yenilikçi bir katkı niteliği taşır.