Ring iplik makinesinde manşon (üst silindir) sertliğinin farklı elyaf karışımlarında üretilmiş iplik kalitesine etkisinin araştırılması

Öz

Liflerin fitil formundan ipliğe dönüştüğü ring iplik makinesinde cer ve fitil makinesi ile mukayese edildiğinde daha yüksek miktarda bir çekim uygulanmaktadır. Uygulanan bu yüksek miktardaki çekimin kontrollü bir şekilde yapılması üretilecek ipliğin kalitesini önemli ölçüde etkilemektedir. Kontrollü çekimde çekim sistemi üst silindirlerinin sertliği ve apronlar arasına yerleştirilen klipslerin boyutları önem arz etmektedir. Manşon sertliği ve klips tipi silindirler arasındaki lif kıstırma yüzeyinin boyutlarını belirlemektedir. Kullanılan üst silindirin sertliği, üst silindirlere uygulanan baskı, alt ve üst silindirler arasındaki mesafeyi ayarlayan klipslerin tipi bu bağlamda kontrollü çekimi kontrol eden parametreler olarak ortaya çıkmaktadır. Bu çalışmanın amacı manşon sertliğini değiştirme yoluyla iplik kalitesinin iyileştirilmesidir. Manşon sertliği ile elyaf tipinin iplik kalitesine olan etkisini araştırmak için iki farklı deneysel faktör seçilmiştir. İlk faktör 70, 76 ve 83 shore olmak üzere üç farklı alt seviyedeki üst silindir sertliğidir. İkinci faktör ise elyaf tipi olup, elyaf tipi de iki farklı alt seviyeye sahiptir. Bu bağlamda üretilmesi planlanan farklı elyaftan müteşekkil iplikler 20/1 Ne %50/50 pamuk/akrilik ve 20/1 Ne %100 akrilik iplikleridir. Üretilen ipliklere düzgünsüzlük, ince/kalın yer, neps, tüylülük ve mukavemet testleri yapılmıştır. Elde edilen sonuçlar istatistiksel olarak analiz edilerek ve manşon sertliğinin ve elyaf tipinin iplik kalitesine olan etkisi ortaya konulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• iplik eğirme
• manşon sertliği
• iplik kalitesi

The Effect of the Ring Spinning Machine Top Drafting Roller Hardness and the Fiber Blend Ratio on the Quality of Yarn

Öz

The ring spinning machine, in which the fibers are converted from the roving form to yarn, applies higher draft than the roving frame and roving frame. The rate and control of this draft has a great importance on yarn quality. During this controlled shooting, the hardness of the upper drafting rollers and the size of the clips placed on the aprons are of great importance. The cot stiffness and the clip type determine the dimensions of the fiber clamping surface between the rollers. The hardness of the upper roller used, the pressure applied to the top rollers, the type of clips that adjust the distance between the top and bottom rollers are the parameters that control the controlled drawing in this context. The aim of this study is to improve the yarn quality by changing the cot stiffness. For this, two different experimental factors were chosen to investigate the effect of cot stiffness and fiber type on yarn quality. The first factor is the upper roller hardness at three different lower levels, 70, 76 and 83 shore. The second factor is the fiber type, and the fiber type has two different sub-levels. In this context, the yarns consisting of different fibers planned to be produced are 20/1 Ne 50/50 cotton/acrylic and 20/1 Ne 100% acrylic yarns. Unevenness, thin/thick place, neps, hairiness and strength tests were carried out on the produced yarns. The results obtained were analyzed statistically and the effect of cot stiffness and fiber type on yarn quality was revealed.

Anahtar Kelimeler

• yarn spinning
• roller hardness
• Yarn quality

Kaynakça

1. [1] Mangut M., Karahan N. Doğal Lifler, Bursa: Ekin Kitabevi Yayınları; 2017.
2. [2] Erkan M. Pamuk lifi ile uyumlu sentetik lif karışımlarından iplik ve kumaş üretilip özelliklerinin karşılaştırılması. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri EnstitüsüYüksek Lisans Tezi, Isparta, Türkiye, 2013.
3. [3] Saurer, Saurer Spinning Solutions GmbH & Co. KG. Schlafhors Zinser Müşteri Dergisi 2018. https://schlafhorst.saurer.com/fileadmin/Schlafhorst/pdf/express/ SHS18031_Expr ess_1_18 (Erişim Tarihi: 04.06.2021)
4. [4] Akbar AR. Zeshan M., Neaz M., Cai Y., Lin L. Effect of ring machine front roller rubber cot hardness on properties of coarser yarn. MATEC Web of Conferences 2017; 130(2): 278-291.
5. [5] Kahraman Ş. Ring iplik makinalarında bazı üretim parametrelerinin iplik özelliklerine etkilerinin incelenmesi, Uludağ Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisan Tezi, Bursa, Türkiye, 1999.
6. [6] Zeybek A. Ön ve arka manşon çapı farklılıklarının karde ring iplik kalite parametreleri üzerine etkisi. Uluslararası Doğu Anadolu Fen Mühendislik ve Tasarım Dergisi 2020; 2 (2): 380-400.
7. [7] Saurer Group Company, Zinser 350/450 El kitabı, DocID: D-999.08.0497. İsviçre, 2013, 22-25.
8. [8] Schlafhorst Sourer, Zinser RM 351 Ring İplik Eğirme Makinesi El Kitabı. Schlafhorst Sourer. Almanya, 20002, 1p.

9. [9] Tekstilsayfasi. Pamuk Lifinin Fiziksel ve Kimyasal Özellikleri 2013, https://tekstilsayfasi.blogspot.com/2013/01/pamuk-fiziksel-kimyasal-ozellikleri.html. (Accessed:01.06.2021)
10. [10] Çolak SS. Kesikli Akrilik lif ve karışımlı ipliklerin üretim parametrelerinin iplik ve kumaş özelliklerine etkisi. Uludağ Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, Bursa, Türkiye, 2020.