Derleme

Vanadyumun Sağlık Açısından Önemi, Maruziyeti ve Toksisitesi

Cilt: 5 Sayı: 3 12 Aralık 2022
PDF İndir
TR EN

Vanadyumun Sağlık Açısından Önemi, Maruziyeti ve Toksisitesi

Öz

Vanadyum doğada yaygın olarak dağılmış olan bir iz elementtir ve insan dahil neredeyse tüm canlı organizmalarda bulunur. Vanadyumun önemi insanlarda ve hayvanlarda hala net olmasa da, daha düşük konsantrasyonlarda mikroorganizmalar, bitkiler ve hayvanlar için gereklidir ve canlı organizmalardaki eksikliği birçok yan etkiyle ilişkilidir. İnsanlarda çok çeşitli farmakolojik özellikler sergileyen vanadyum, insülini taklit etme etkisinden dolayı diyabeti tedavi etmek için diyet takviyelerinin bir bileşeni haline gelmiştir. Vanadyum ayrıca plazmayı korur, kan hemoglobini, V eksikliğinden etkilenmez, ancak V eksikliği olan diyetler amino asit metabolizmasını değiştirmeden kreatinin, trigliseritler, β-lipoprotein ve enzim benzeri glutamil transferaz ve sitrat asit döngüsünün aktivitelerini arttırır. Kolesterol düzeylerini, kalp hastalığını, sifilizi, tüberkülozu, anemiyi ve ödemi azalttığı, hemoglobin ve miyoglobinin oksijen afinitesinin artırılmasında rol oynadığı, iyot metabolizması ve tiroid fonksiyonu için gerekli olduğu bildirilmektedir. Kemiklerde kalsiyum birikimini kolaylaştırırarak kemik kollajen sentezinde, osteojenik ve osteoblastik aktivite için gereklidir, serum lipid düşürme kabiliyetine sahiptir, diyabetik koşullarda potansiyel bir antioksidan ajan olarak hareket eder. Vanadyum bileşiklerinin immün regülasyonda rol oynadığı bilinmektedir ve gelecekteki immünoterapiye yönelik umut verici metal ilaçlar olarak kullanılabilir. Kardiyovasküler ve sinir sisteminde rol oynar. Anti-parazitik, anti-viral, anti-HIV, anti-tüberküloz, anti-bakteriyel ve anti-tümör ajanları olarak da rol oynar, ancak ortalama 90 mg/kg konsantrasyonda topraktaki vanadyum, potansiyel olarak tehlikeli kirletici olarak kabul edilmiştir. Yüksek seviyelerde önemli toksik etkiler yaratabilir. İnsanlardaki fazla vanadyum, böbreklerde, karaciğerde, dalakta, kemiklerde ve lökositlerde morfolojik ve fonksiyonel lezyon riskini artırabilir. Bu derleme makalemizde, vanadyumun sağlığımıza nasıl etkileri olduğunu incelemek ve yararının yanında doza bağımlı olarak toksik etkilerini araştırmak amaçlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Boulassel B, Sadeg N, Roussel O, Perrin M, Belhadj-Tahar H. Fatal poisoning by vanadium. Forensic Sci Int. 2011 Mar 20;206(1-3):e79-81. doi: 10.1016/j.forsciint.2010.10.027.
  2. Correia I, Adão P, Roy S, Wahba M, Matos C, Maurya MR, Marques F, Pavan FR, Leite CQF, Avecilla F, Costa Pessoa J. Hydroxyquinoline derived vanadium(IV and V) and copper(II) complexes as potential anti-tuberculosis and anti-tumor agents. J Inorg Biochem. 2014 Dec;141:83-93. doi: 10.1016/j.jinorgbio.2014.07.019. Epub 2014 Aug 7. PMID: 25226436.
  3. Fernández, Mariana & Varela, Javier & Correia, Isabel & Birriel, Estefanía & Castiglioni, Jorge & Moreno, Virtudes & Pessoa, Joao & Cerecetto, Hugo & Gonzalez, Mercedes & Gambino, Dinorah. A new series of heteroleptic oxidovanadium(IV) compounds with phenanthroline- derived co-ligands: selective Trypanosoma cruzi growth inhibitors. Dalton transactions (Cambridge, England :2003). 2013;42. doi:10.1039/c3dt50512j.
  4. Fernández M, Becco L, Correia I, Benítez J, Piro OE, Echeverria GA, Medeiros A, Comini M, Lavaggi ML, González M, Cerecetto H, Moreno V, Pessoa JC, Garat B, Gambino D. Oxidovanadium(IV) and dioxidovanadium(V) complexes of tridentate salicylaldehyde semicarbazones: searching for prospective antitrypanosomal agents. J Inorg Biochem. 2013 Oct;127:150-60. doi: 10.1016/j.jinorgbio.2013.02.010.
  5. Gruzewska K, Michno A, Pawelczyk T, Bielarczyk H. Essentiality and toxicity of vanadium supplements in health and pathology. J Physiol Pharmacol.2014;65(5):603-11. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25371519/.
  6. Jakusch T, Kiss T. In vitro study of the antidiabetic behavior of vanadium compounds, Coordination Chemistry Reviews, 2017;351;118-126. doı:10.1016/j.ccr.2017.04.007
  7. Jin S, Xia W, Jiang Y, Sun X, Huang S, Zhang B, Zhou A, Zheng T, Xu S, Li Y. Urinary vanadium concentration in relation to premature rupture of membranes: A birth cohort study. Chemosphere. 2018 Nov;210:1035-1041. doi: 10.1016/j.chemosphere.2018.07.110.
  8. Lv Y, Xie L, Dong C et al.. Co-exposure of serum calcium, selenium and vanadium is nonlinearly associated with increased risk of type 2 diabetes mellitus in a Chinese population, Chemosphere,2021;263;128021. doi:10.1016/j.chemosphere.2020.128021

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

12 Aralık 2022

Gönderilme Tarihi

20 Ocak 2022

Kabul Tarihi

26 Mayıs 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 5 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Gök, F., & Ekin, S. (2022). Vanadyumun Sağlık Açısından Önemi, Maruziyeti ve Toksisitesi. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 5(3), 1843-1854. https://doi.org/10.47495/okufbed.1060675
AMA
1.Gök F, Ekin S. Vanadyumun Sağlık Açısından Önemi, Maruziyeti ve Toksisitesi. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 2022;5(3):1843-1854. doi:10.47495/okufbed.1060675
Chicago
Gök, Fazilet, ve Suat Ekin. 2022. “Vanadyumun Sağlık Açısından Önemi, Maruziyeti ve Toksisitesi”. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 5 (3): 1843-54. https://doi.org/10.47495/okufbed.1060675.
EndNote
Gök F, Ekin S (01 Aralık 2022) Vanadyumun Sağlık Açısından Önemi, Maruziyeti ve Toksisitesi. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 5 3 1843–1854.
IEEE
[1]F. Gök ve S. Ekin, “Vanadyumun Sağlık Açısından Önemi, Maruziyeti ve Toksisitesi”, Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, c. 5, sy 3, ss. 1843–1854, Ara. 2022, doi: 10.47495/okufbed.1060675.
ISNAD
Gök, Fazilet - Ekin, Suat. “Vanadyumun Sağlık Açısından Önemi, Maruziyeti ve Toksisitesi”. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 5/3 (01 Aralık 2022): 1843-1854. https://doi.org/10.47495/okufbed.1060675.
JAMA
1.Gök F, Ekin S. Vanadyumun Sağlık Açısından Önemi, Maruziyeti ve Toksisitesi. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 2022;5:1843–1854.
MLA
Gök, Fazilet, ve Suat Ekin. “Vanadyumun Sağlık Açısından Önemi, Maruziyeti ve Toksisitesi”. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, c. 5, sy 3, Aralık 2022, ss. 1843-54, doi:10.47495/okufbed.1060675.
Vancouver
1.Fazilet Gök, Suat Ekin. Vanadyumun Sağlık Açısından Önemi, Maruziyeti ve Toksisitesi. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 01 Aralık 2022;5(3):1843-54. doi:10.47495/okufbed.1060675

Cited By

23487




196541947019414  

1943319434 19435194361960219721 19784  2123822610 23877

* Uluslararası Hakemli Dergi (International Peer Reviewed Journal)

* Yazar/yazarlardan hiçbir şekilde MAKALE BASIM ÜCRETİ vb. şeyler istenmemektedir (Free submission and publication).

* Yılda Ocak, Mart, Haziran, Eylül ve Aralık'ta olmak üzere 5 sayı yayınlanmaktadır (Published 5 times a year)

* Dergide, Türkçe ve İngilizce makaleler basılmaktadır.

*Dergi açık erişimli bir dergidir.

Creative Commons License

Bu web sitesi Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.