Hemşirelik Öğrencilerinin Akılcı İlaç Kullanımı ve Antibiyotik Kullanım Duyarlılığı

Öz

Hemşirelik öğrencilerinin akılcı ilaç kullanımı ve antibiyotik kullanımına yönelik farkındalıklarını artırması, sağlıklı birey ve sağlıklı toplum hedefinin gerçekleşmesine katkı sunacaktır. Bu amaçla hemşirelik öğrencilerine bu konulardaki duyarlılıklarını ölçmek için anket uygulaması yapılmıştır. Çalışma Şubat-Mart 2022 tarihleri arasında Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Hemşirelik Bölümü öğrencilerinde yapılan tanımlayıcı tipte bir çalışmadır. Hemşirelik öğrencilerinin % 57’si (n: 260) çalışmaya gönüllü katılmayı kabul etmiştir. Anket formunda öğrencilerin akılcı ilaç kullanımı davranış durumlarını ve antibiyotik grubu ilaç kullanma duyarlılıklarını ölçme ile ilgili 14 önerme sorusu yer almıştır. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistiksel yöntemler (ortalama, standart sapma, frekans dağılımları ve yüzdeleri) kullanıldı. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edildi. Hemşirelik öğrencileri akılcı ilaç kullanım davranışı olarak, %77,2’si doktora danışarak ilaç kullandığını, %96,4’ü de antibiyotiklerin reçete ile verilmesinin gerektiğini, %64,3’ü ilaç kullanma talimatını okuduğunu, %86,6’sı doktor/eczacının belirttiği zamanlarda ilacını aldığını belirtti. Hemşirelik öğrencilerinin antibiyotik kullanım duyarlılığı yönünden, %76,8’inin antibiyotiği doktorun belirttiği süre boyunca kullandığını, %94,5’inin antibiyotik kullanım zamanlarına dikkat ettiğini ve %67’sinin de reçetelenmeyen antibiyotiği kullanmadığı belirlendi. Sonuç olarak, hemşirelik öğrencilerinin akılcı ilaç kullanımına yönelik

Anahtar Kelimeler

• Akılcı ilaç kullanımı
• ilaç
• antibiyotik duyarlılığı
• antibiyotik
• hemşirelik öğrencisi

Rational Drug Use and Antibiotic Use Sensitivity of Nursing Students

Öz

Increasing the awareness of nursing students on rational drug use and antibiotic use will contribute to the realization of the goal of healthy individuals and healthy society. For this purpose, a questionnaire was applied to nursing students to measure their sensitivity on these issues. The study is a descriptive study conducted on Osmaniye Korkut Ata University Faculty of Health Sciences Nursing Department students between February and March 2022. In the study, 57% (n: 260) of the nursing students agreed to participate voluntarily. In the questionnaire form, there were 14 propositional questions about measuring the rational drug use behavior of students and their sensitivity to antibiotic group drug use. Descriptive statistical methods (mean, standard deviation, frequency distributions and percentages) were used in the evaluation of the data. Statistical significance level was accepted as p<0.05. According to the rational drug use behavior of nursing students, 77.2% of them used drugs in consultation with the doctor, 96.4% of them said that antibiotics should be given with a prescription, 64.3% of them read the prospectus for use of drugs, and 86.6% stated that they took their medication at the times specified by the doctor/pharmacist. In terms of antibiotic use sensitivity of nursing students, it was determined that 76.8% used antibiotics for the period specified by the doctor, 94.5% paid attention to antibiotic use times, and 67% did not use non-prescription antibiotics. As a result, it was observed that the awareness of nursing students in terms of rational drug use behaviors and sensitivity to antibiotic use was at a good level.

Anahtar Kelimeler

• Rational drug use
• drug
• antibiotic sensitivity
• antibiotic
• nursing student

Kaynakça

1. Aksoy A., Hızal ÖG. Antibiyotikler ve antibiyotik direnci. Erişkin Hastada Antibiyotik Kullanımına Akılcı Yaklaşım, T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu Akılcı İlaç Kullanımı Dairesi, Ankara. Sağlık Bakanlığı Yayın No: 1188, 2020. ISBN: 978-975-590-796-3.
2. Atila D., Barışık V. Akılcı antibiyotik kullanımı, Klinik Tıp Aile Hekimliği Dergisi 2017; 9: 3.
3. Ekenler Ş., Koçoğlu D. Bireylerin akılcı ilaç kullanımıyla ilgili bilgi ve uygulamaları. Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi 2016; 3(3): 44-55.
4. Güner TA. Effect of education on rational drug use and health literacy in people with diabetes mellitus. Cukurova Med J 2021; 46(1): 240-247.
5. Hutchings M., Truman AW., Wilkinson B. Antibiotics: past, present and future. Current Opinion in Microbiology 2019, 51: 72–80.
6. Katz L., Baltz RH. Natural product discovery: past, present, and future. J Ind Microbiol Biotechnol 2016; 43: 155-176.
7. Özdamar EN., Mutlu HH. Evaluation of the rational drug use by using the World Health Organization core prescribing indicators at the obesity outpatient clinic of a tertiary care hospital. Ege Journal of Medicine 2021; 60 (1): 13-19.
8. Özyiğit F., Arıkan İ. Kütahya ilinde üniversite öğrencilerinin akılcı ilaç kullanımı hakkında bilgi, tutum ve davranışları. Bozok Tıp Derg 2015;5(1): 47-52.

9. Pasberg-Gauhl C. A need for new generation antibiotics against MRSA resistant bacteria, Drug Discovery Today: Technologies, Drug resistance 2014; vol. 11.
10. Seğmenoğlu MS. Antibiyotiklere güncel yaklaşım. Temel Tıp ve Klinik Uygulamalar, Bölüm 6, Iksad Publishing House 2021; 111-133. ISBN: 978-625-7562-51-5.
11. Sema FD., Asres ED., Wubeshet HD. Evaluation of rational use of medicine using WHO/INRUD core drug use ındicators at Teda and Azezo Health Centers, Gondar Town, Northwest Ethiopia. Integrated Pharmacy Research and Practice 2021; 10: 51–63.
12. World Health Organization. Promoting rational use of medicines: Core components. Geneva: World Health Organization; 2002.
13. Yapıcı G., Balıkçı S., Uğur Ö. Birinci basamak sağlık kuruluşuna başvuranların ilaç kullanımı konusundaki tutum ve davranışları. Dicle Tıp Derg 2011; 38 (4): 458-465.
14. Yıldırım ÖÖ., Korkmaz M., Avcı İA. Hemşirelik öğrencilerinin akılcı ilaç kullanımına yönelik farkındalıkları ile sağlık algılarının incelenmesi. Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 2021: 5(2): 251-260.