Araştırma Makalesi

Balık Değer Zincirinde Gıda Kaybı, Atıklar ve Çevresel Etkiler

Cilt: 7 Sayı: 2 11 Mart 2024
PDF İndir
EN TR

Balık Değer Zincirinde Gıda Kaybı, Atıklar ve Çevresel Etkiler

Öz

Balık, gıda kaybı ve atık açısından yüksek potansiyele sahip, çabuk bozulabilen bir üründür. Balık değer zincirinin her bir aşamasında önemli ölçüde gıda kaybı ve atık ortaya çıkmaktadır. Bu nedenle balık değer zincirindeki gıda kayıp ve atıkların tanınması, önlenmesi ve azaltılması büyük önem taşımaktadır. Çalışmada, Türkiye'nin İzmir ili Çeşme ilçesinde balık değer zinciri boyunca üretilen atık çeşitleri ve miktarını belirlemek, balık değer zincirinin çevresel etkinliğini tahmin etmek amaçlanmıştır. Araştırma veri kaynakları, balık tedarik zincirindeki ticari balık avcılarını, su ürünleri yetiştiricilerini, işleyicileri, toptancıları, ihracatçıları ve perakendecileri içermektedir. Çalışmada, araştırma alanında bulunan A, B, C plakalı tekne sahibi ticari balık avcıları, basit tesadüfi örnekleme yöntemiyle belirlenmiş, D plakalı 36 ticari balık işletmeleri, 8 adet su ürünleri yetiştiriciliği yapan işletmeler, bir adet balık işleme tesisi, limanlar, balıkçı barınakları ve balık satış noktalarından elde edilen veriler kullanılmıştır. Her düzeyde veri toplamak için 2023 üretim yılını temel alan anketler ve bireysel mülakatlar kullanılmıştır. Balık değer zincirinin toplam çevresel verimliliğini tahmin etmek için çok aşamalı ağ DEA modeli kullanılmıştır. Balık değer zincirindeki her bir aktörün sosyo- ekonomik özellikleri basit tanımlayıcı istatistik yöntemler ile ortaya konmuştur. İşletmelerin ekonomik analizinde, klasik ekonomik analiz yöntemi kullanılmıştır. Çalışmanın sonuçları, balık değer zincirinde üretilen atık miktarının işleme aşamasında en yüksek olduğunu göstermektedir. Ayrıca çevresel verimlilik analizi, değer zincirindeki aktörlerin çevresel verimlilik puanlarının 0,625 ile 1 arasında değiştiğini ortaya çıkarmıştır. Balık işleme aşamasında atık oluşumunun azaltılması, paydaşlar arasındaki iletişim ve koordinasyonun geliştirilmesi, gıda kaybı konusunda farkındalığın ve eğitimin artırılması gerekmektedir. Ayrıca atıkların önlenmesi için sürdürülebilir uygulamaların teşvik edilmesi önemlidir. Balık değer zincirindeki politika ve karar alma süreçlerine çevresel verimliliği artıran, gıda kaybı ve atıkları azaltmayı amaçlayan müdahaleler göz önünde bulundurulmalıdır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Ondokuz Mayıs Üniversitesi

Proje Numarası

PYO.ZRT.1908.22.014

Teşekkür

Ondokuz Mayıs Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimine teşekkürlerimizi sunarız.

Kaynakça

  1. Adelaja OA., Kamaruddin RB., Chiat LW. Assessment of post-harvest fish losses croaker pseudotolithus elongatus, (bowdich, 1825), catfish Arius heudeloti, (valenciennes, 1840) and shrimp nematopalaemon hastatus (aurivillius, 1898) in ondo state, Nigeria. Aquacult. Fish 2018; 3(5): 209–216.
  2. Akande GR., Diei-Ouadi Y. Post-harvest losses in small-scale fisheries: Case Studies in five sub-saharan African Countries. FAO Fisheries and Aquaculture Technical 2010; Paper No: 550. FAO, Rome.
  3. Akande GR., Jeffries D., Ward A. Fish loss assessment method research. DFID Post-Harvest Fisheries Research Project Paper R7008. Natural Resources Institute; Chatham; 2000.
  4. Akkara M., Halil T. Funguslardan elde edilen endüstriyel ürünler. Gıda Teknolojileri Elektronik Dergisi 2014; 9(2): 46-53.
  5. Alimi T., Manyong V. Partial budget analysis for on-farm research, IITA research guide. Ibadan, Nigeria 2000; IIT; 53.
  6. Alkaya E., Göksel ND. Minimizing and adding value to seafood processing wastes. Food and Bioproducts Processing 2016; 195-202.
  7. Ames G., Clucas I., Paul SS. Post-harvest losses of fish in the tropics. Natural Resources Institute; Chatham; UK; 1991.
  8. Atar HH., Zayde A. Seafood consumption and health. Türk Silahlı Kuvvetleri Koruyucu Hekimlik Bülteni 2009; 8(2): 173-176.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Tarım Politikaları

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

11 Mart 2024

Gönderilme Tarihi

3 Aralık 2023

Kabul Tarihi

5 Şubat 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 7 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Türkten, H., Yıldırım, Ç., & Yüceer, S. E. (2024). Balık Değer Zincirinde Gıda Kaybı, Atıklar ve Çevresel Etkiler. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 7(2), 782-801. https://doi.org/10.47495/okufbed.1399800
AMA
1.Türkten H, Yıldırım Ç, Yüceer SE. Balık Değer Zincirinde Gıda Kaybı, Atıklar ve Çevresel Etkiler. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 2024;7(2):782-801. doi:10.47495/okufbed.1399800
Chicago
Türkten, Hatice, Çağatay Yıldırım, ve Sema Ezgi Yüceer. 2024. “Balık Değer Zincirinde Gıda Kaybı, Atıklar ve Çevresel Etkiler”. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 7 (2): 782-801. https://doi.org/10.47495/okufbed.1399800.
EndNote
Türkten H, Yıldırım Ç, Yüceer SE (01 Mart 2024) Balık Değer Zincirinde Gıda Kaybı, Atıklar ve Çevresel Etkiler. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 7 2 782–801.
IEEE
[1]H. Türkten, Ç. Yıldırım, ve S. E. Yüceer, “Balık Değer Zincirinde Gıda Kaybı, Atıklar ve Çevresel Etkiler”, Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, c. 7, sy 2, ss. 782–801, Mar. 2024, doi: 10.47495/okufbed.1399800.
ISNAD
Türkten, Hatice - Yıldırım, Çağatay - Yüceer, Sema Ezgi. “Balık Değer Zincirinde Gıda Kaybı, Atıklar ve Çevresel Etkiler”. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 7/2 (01 Mart 2024): 782-801. https://doi.org/10.47495/okufbed.1399800.
JAMA
1.Türkten H, Yıldırım Ç, Yüceer SE. Balık Değer Zincirinde Gıda Kaybı, Atıklar ve Çevresel Etkiler. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 2024;7:782–801.
MLA
Türkten, Hatice, vd. “Balık Değer Zincirinde Gıda Kaybı, Atıklar ve Çevresel Etkiler”. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, c. 7, sy 2, Mart 2024, ss. 782-01, doi:10.47495/okufbed.1399800.
Vancouver
1.Hatice Türkten, Çağatay Yıldırım, Sema Ezgi Yüceer. Balık Değer Zincirinde Gıda Kaybı, Atıklar ve Çevresel Etkiler. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 01 Mart 2024;7(2):782-801. doi:10.47495/okufbed.1399800

23487




196541947019414  

1943319434 19435194361960219721 19784  2123822610 23877

* Uluslararası Hakemli Dergi (International Peer Reviewed Journal)

* Yazar/yazarlardan hiçbir şekilde MAKALE BASIM ÜCRETİ vb. şeyler istenmemektedir (Free submission and publication).

* Yılda Ocak, Mart, Haziran, Eylül ve Aralık'ta olmak üzere 5 sayı yayınlanmaktadır (Published 5 times a year)

* Dergide, Türkçe ve İngilizce makaleler basılmaktadır.

*Dergi açık erişimli bir dergidir.

Creative Commons License

Bu web sitesi Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.